Լիտվայի էներգետիկայի և տեխնիկայի թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լիտվայի էներգետիկայի և տեխնիկայի թանգարան
Technikosmuziejus1.JPG
Տեսակգիտության թանգարան
ԵրկիրFlag of Lithuania.svg Լիտվա
ՏեղագրությունVilnius City Municipality?
Պատկանում էLIETUVOS ENERGIJA UAB?
Հիմնադրված էփետրվարի 15, 2002
Այցելուներ18 573 մարդ
Կայքemuziejus.lt

Էներգետիկայի և տեխնիկայի թանգարան (լիտ.՝ Energetikos ir technikos muziejus), թանգարան, որն ուսումնասիրում է Լիտվայի և Վիլնյուսի տեխնիկայի պատմությունը և տեխնիկական ժառանգությունը։

Գտնվում է Վիլնյուսում, տեղակայված է քաղաքային կենտրոնական ջերմային էլեկտրակայանի նախկին շենքում, որը գործել է 1903-1998 թվականներին Ռինկտինեսի փողոցի թիվ 2 (Rinktinės g. 2) հասցեում` Մինդաուգաս արքայի կամրջից ոչ հեռու։ Բաց է ժամը 10-ից մինչև 17-ը (երեքշաբթի, չորեքշաբթի, ուրբաթ, շաբաթ) և 10-ից մինչև 19-ը (հինգշաբթի)։ Մուտքի տոմսը 3 եվրո է, դպրոցականների, ուսանողների, թոշակառուների համար` 1,5 եվրո, երեխաների և սահմանափակ հնարավորություններով անձանց համար` 0,5 եվրո։ 7206 մետր2 տարածք ունեցող ջերմային էլեկտրակայանի չորս մասնաշենքերի համալիրը ընդգրկված է Լիտվայի հանրապետության մշակութային արժեքների ցանկում և պահպանվում է պետության կողմից` որպես ազգային նշանակության օբյեկտ (ծածկագիր` 16706[1]):

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլեկտրակայան, 1918 թվական

Վիլնյուսի քաղաքային էլեկտրակայանը կառուցվել է 1901 թվականին և սկսել է քաղաքին ապահովել հոսանքով 1903 թվականի սկզբից։ Եռահարկ շենքը զարդարում է Բոլեսլավ Բալզուկևիչի 4 մետր բարձրությամբ և 4 տոննա քաշով քանդակը, որը խորհրդանշում է էլեկտրական լուսավորությունը։ Պատմության արհավիրքներ և երկու համաշխարհային պատերազմ վերապրած քանդակը 1957 թվականին ոչնչացվեց և հին լուսանկարների հիման վրա վերականգնվեց քանդակագործ Պյատրաս Մազուրասի կողմից 1995 թվականին։

Տրանսպորտի ցուցադրություն
Ցուցադրության մաս
«Խրուշչյովկայի» օրինակ

Էլեկտրակայանը բազմիցս վերակառուցվել և արդիականացվել է և մինչև 1951 թվականը եղել է քաղաքին հոսանք արտադրող միակ ձեռնարկությունը։ Այն բանից հետո, երբ սկսեցին գործել Վիլկպեդեի և Գարյունայի նոր ջերմային էլեկտրակայանները, հին էլեկտրակայանը մինչև 1982 թվականը շարունակում էր հոսանք մատակարարել Վիլնյուսի մի մասին[2] (այլ տվյալներով` մինչև 1989 թվականը[3]), իսկ գոլորշի և տաք ջուր` մինչև 1998 թվականը։

1982 թվականին էլեկտրակայանը ճանաչվեց տեղական նշանակության պատմական հուշարձան, որը պահպանվում էր պետության կողմից։ Թանգարանն իր առաջին այցելուներին ընդունեց 2003 թվականին` քաղաքային էլեկտրակայանի հարյուրամյա տարելիցի կապակցությամբ։ Այդ ժամանակ թանգարանը զբաղեցնում էր նախկին էլեկտրակայանի հազիվ 13% -ը, մնացած տարածքները գտնվում էին անմխիթար վիճակում։ 2008 թվականի վերջում ավարտվեց մշակութային և զբոսաշրջության նպատակներով նախկին արդյունաբերական ձեռնարկության վերակառուցման և հարմարեցման ծրագիրը։ Թանգարանի մակերեսը հասավ 5000 մետր2` դառնալով Լիտվայի խոշորագույն թանգարանը, որը ներկայացնում է տեխնիկական ժառանգությունը։

Ցուցադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցադրություններում ներկայացվում են վերջին տարիներին գործած էլեկտրակայանի սարքավորումները և Վիլնյուսի տարբեր բնագավառների արդյունաբերական տեխնիկայի պատմությունը։ Թանգարանի տանիքում գործում են քամու և արևային էներգիայի էլեկտրասարքավորումներ , որոնք ներկայացնում են այլընտրանքային էլեկտրաէներգիայի արտադրության հնարավորությունները։ Մշտական ցուցադրությունները ներկայացնում են`

  • Էներգետիկայի պատմություն` տուրբինային դահլիճ տուրբիններով, կաթսայատուն գոլորշու արտադրության կաթսաներով, էլեկտրահաշվիչներ, էլեկտրակայանների մանրակերտեր։
  • Հասարակական տրանսպորտի զարգացումը Վիլնյուսում` ներքին այրման շարժիչներով տրանսպորտային միջոցների զարգացման գործընթացը, ավտո և մոտո սպորտը Լիտվայում։
  • Արդյունաբերության պատմությունը` սկսած առաջին արհեստագործական արտադրամասերից մինչև ուշ խորհրդային շրջանի արդյունաբերություն։
  • Մանրակերտի միջոցով ներկայացված է բնական գազի արդյունահանումից մինչև սպառողին հասցնելու ճանապարհը։ Գործում են ինտերակտիվ ցուցադրություններ` «Տեխնիկան երեխաներին» և «Տեխնիկական գիտության նպատակները»։ Ցուցադրությունների մի մասը տեղակայված է բաց երկնքի տակ` թանգարանի բակում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Šiluminės elektrinės statinių kompleksas»։ Kultūros vertybių registras (լիտվերեն)։ Kultūros paveldo departamentas prie Kultūros ministerijos։ Վերցված է 2016-12-25 
  2. Žilinskas, Algimantas. Centrinė elektrinė // Lietuvos TSR istorijos ir kultūros paminklų sąvadas. — Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1988. — Т. 1: Vilnius. — С. 136. — 592 с. — 20 000 экз.(լիտվ.)
  3. «Istorija»։ Energetikos ir technikos muziejus (լիտվերեն)։ Energetikos ir technikos muziejus։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-23-ին։ Վերցված է 2016-12-25 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]