Jump to content

Լիմանի ճակատամարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լիմանի ճակատամարտ
ճակատամարտ Խմբագրել Wikidata
Մասն էBattle of Donbas Խմբագրել Wikidata
ԵրկիրՈւկրաինա Խմբագրել Wikidata
ՎայրԼիման Խմբագրել Wikidata
Կոորդինատներ48°58′59″N 37°48′0″E Խմբագրել Wikidata
ԹվականՄայիս 2022 Խմբագրել Wikidata
Սկսած23 մայիսի 2022 Խմբագրել Wikidata
Ավարտված2 հոկտեմբերի 2022 Խմբագրել Wikidata
ՄասնակիցՌուսաստանի զինված ուժեր, Ուկրաինայի զինված ուժեր Խմբագրել Wikidata
Կազմված էBattle of Lyman, First Battle of Lyman Խմբագրել Wikidata
Քարտեզ

Լիմանի ճակատամարտ՝ «Լիմանի կաթսա»[1][2][3], Դոնեցկի մարզի Լիման քաղաքի համար ռազմական գործողություն էր Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժման ժամանակ։ Քաղաքը ռուսական զորքերի կողմից օկուպացված էր 2022 թվականի մայիսի 27-ից և ազատագրվեց 2022 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Լիմանի քաղաքապետի խոսքով՝ քաղաքի շենքերի 80-90%-ը վնասվել կամ ավերվել է մարտերի ընթացքում[4]։

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժումից մեկ ամսվա ընթացքում ռուսական զինված ուժերը վերահսկողություն էին հաստատել Լուգանսկի մարզի 93%-ի նկատմամբ[5], ինչը նրանց թույլ էր տալիս առաջխաղանալ դեպի Դոնեցկի մարզ։

Ուկրաինա ներխուժման երկրորդ փուլում Ռուսաստանի զինված ուժերը պլանավորել էին շրջապատել Ուկրաինայի զինված ուժերը Սևերոդոնեցկում և Լիսիչանսկում՝ փորձելով անցնել Սևերսկի Դոնեց գետը Լիմանի մոտ։ Սակայն, գործողության ձախողումից հետո[6][7], Ռուսաստանի զինված ուժերը ստիպված էին հարձակվել Սևերոդոնեցկի և Լիսիչանսկի վրա միայն հարավ-արևելքից։ Ուկրաինայի զինված ուժերը դիմադրեցին այս քաղաքներում մինչև հուլիսի 3-ը և նահանջեցին՝ խուսափելով շրջապատումից։

Լիմանի առաջին ճակատամարտը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2022 թվականի մայիսի 23-ին ռուսական զորքերը լայնածավալ հարձակում սկսեցին Լիմանի վրա՝ ճեղքելով քաղաքի հյուսիսային ծայրամասը[8]։ Քաղաքի վրա իրենց համախմբման և հաջող առաջխաղացման շրջանակներում Ռուսաստանի զինված ուժերը հարձակում սկսեցին Ավդեևկայի վրա և, գրավելով Նովոսյոլովկան, սկսեցին առաջխաղացում մայրուղով դեպի Սլավյանսկ[9]։

Մայիսի 24-ին սկսվեցին քաղաքի վերահսկողության համար ծանր փողոցային մարտեր։ Ռուսաստանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները արագ հարձակում սկսեցին քաղաքի կենտրոնի ուղղությամբ՝ գրավելով նրա տարածքի մոտ 70%-ը։ Ուկրաինայի զինված ուժերը, կատաղի դիմադրություն ցույց տալով, նահանջեցին Լիմանի հարավային ծայրամասեր և արվարձաններ[10]։

Մայիսի 26-ին Ուկրաինայի զինված ուժերը նահանջեցին քաղաքից՝ պայթեցնելով իրենց ետևում գտնվող կամուրջը[11][12]։ Նրանք կորցրեցին մինչև 100 սպանված և մինչև 300 գերի վերցված զինվորներ[13]։

Մարտական ​​գործողությունները վերջնականապես ավարտվեցին մայիսի 27-ին՝ ուկրաինական դիմադրության վերջին օջախների մաքրմամբ[11][14]։

Լիմանի երկրորդ ճակատամարտը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախապատրաստություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2022 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Ուկրաինայի զինված ուժերը հատեցին Սևերսկի Դոնեցը՝ Լիմանի ծայրամասում գրոհելով Օզերնոյեն, այդպիսով ստեղծելով կամուրջ Լիմանի վրա հարձակման համար և թուլացնելով Ռուսաստանի զինված ուժերի վերահսկողությունը գետի ձախ ափին[15]։ Շարունակելով ակտիվորեն օգտագործել իրենց հաջողությունները՝ նրանք շարունակեցին իրենց առաջխաղացումը դեպի քաղաք, սեպտեմբերի 5-ին գրավելով Ստարի Քարավանը, սպառնալով մոտակա օկուպացիոն ուժերին[16]։ Նրանք գրոհեցին Սավինցիի վրա՝ կտրելով Բալակլեային թիկունքային ստորաբաժանումներից, և հակագրոհ սկսեցին Խարկովի մարզում, ինչը նրանց թույլ տվեց արագ հասնել Լիմանի ծայրամաս[17]։ Սեպտեմբերի 9-ին, հակագրոհի շրջանակներում, Ուկրաինայի զինված ուժերը կարողացան ռուսական գումարտակային օպերատիվ խմբերը փակել Լիմանի ծայրամասում և խափանել տարածաշրջանում գտնվող ռուսական զորքերի մատակարարման ուղիները[18].

Ռազմական գործողություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Լիմանի երկնքում խոցված Սու-34-ի մնացորդները
Լիմանի տները ռմբակոծությունից հետո, 2022 թվականի նոյեմբերի 7

2022 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Ուկրաինայի զինված ուժերը հարձակում սկսեցին քաղաքի վրա՝ այն շրջապատելու և այնտեղ գտնվող ռուսական ու ԴԺՀ ուժերին ոչնչացնելու նպատակով։ Քաղաք մտցվեց ռազմական տեխնիկա, և քաղաքի մատույցներում ակտիվ մարտեր ծավալվեցին։ Արդյունքում, Ուկրաինայի զինված ուժերը կարողացան գրավել Լիմանի անտառտնտեսությունը, ինչպես նաև քաղաքի հարավային և հարավարևմտյան ծայրամասերը[19]։ Սեպտեմբերի 12-ին Սվյատոգորսկի գրոհից և Բոգորոդիչնոյեի ու Յամպոլի համար մարտերի սկսվելուց հետո Սևերսկի Դոնեցի վրա ստեղծվել էր ևս մեկ պլացդարմ[20]։

Սեպտեմբերի 13-ին Ուկրաինայի զինված ուժերը մարտերով առաջ շարժվեցին դեպի Բելոգորովկա՝ ստեղծելով խոցելի իրավիճակ Ռուսաստանի զինված ուժերի համար և ընդլայնելով իրենց առաջնագիծը այդ ուղղությամբ, թույլ տալով նրանց այնտեղ ավելի շատ զորքեր տեղակայել[21]։ Երկու օր անց Ուկրաինայի զինված ուժերը գրավեցին Սոսնովեն և, սպառնալով շրջապատմամբ, դուրս մղեցին Ռուսաստանի զինված ուժերին Ստուդենկայից։ Ռուսական զորքերը շտապ սկսեցին ամրապնդել իրենց ուժերը Լիմանում՝ այնտեղ տեղափոխելով պահեստազոր[22]։ Սեպտեմբերի 16-ին ռուսական բանակը հրետակոծեց քաղաքը, հավանաբար Ուկրաինայի զինված ուժերի մուտքի պատճառով նրա ծայրամասեր[23]։

Սեպտեմբերի 17-ին Ուկրաինայի զինված ուժերը գրոհեցին Դիբրովան, Բրուսովկան և Շչուրովոն՝ միաժամանակ ընդլայնելով գետի վրա իրենց կամուրջները՝ սպառնալով շրջապատել ռուսական ուժերը Լիմանի և քաղաքի մոտ[24]։ Երկու օր անց սկսվեց լայնածավալ հարձակում Լիման-Յամպոլ-Բելոգորովկա գծի երկայնքով, որտեղ Ուկրաինայի զինված ուժերը սկսեցին մարտեր մղել Յարովայայի և Դրոբիշևոյի համար[25]։ Սեպտեմբերի 21-ին Ուկրաինայի զինված ուժերը կիսով չափ ազատագրել էին Դրոբիշևոն՝ մասամբ ճեղքելով Յամպոլի և Լիմանի պաշտպանական գծերը և մեծացնելով թշնամու շրջապատման սպառնալիքը[26]։ Սեպտեմբերի 22-ին ուկրաինական ուժերը ճեղքեցին Ռուսաստանի զինված ուժերի պաշտպանությունը Ռեդկոդուբի և Կարպովկայի ուղղությամբ, նաև գրոհելով և գրավելով Կորովի Յարը[27]։

Սեպտեմբերի 23-ին, ընդլայնելով առաջնագծի ներթափանցումը, Ուկրաինայի զինված ուժերը կարողացան մասամբ շրջափակել ռուսական ուժերը Լիմանի մոտ, հասնելով քաղաքում տեղակայված ստորաբաժանումների թիկունքին, միաժամանակ գրավելով Ռուբցի, Լոզովոյե և Նովոսյոլովկա քաղաքները և ամրապնդելով պաշտպանությունը Լիմանի ծայրամասերում: Սակայն նրանք կորցրեցին Դրոբիշևոյի վերահսկողությունը: Այսպիսով, Ռեդկոդուբի և Կարպովկայի գրավման շնորհիվ Լիմանը գրեթե շրջափակվեց, և Ռուսաստանի զինված ուժերը շարունակում էին վերահսկել միայն քաղաքից դուրս եկող միջանցքը[28]։ ինչդեռ, Լիմանից դեպի արևելք տանող միակ ճանապարհը (Լիման - Զարեչնոյե) գտնվում էր ուկրաինական հրետանու կրակային վերահսկողության տակ:

Սեպտեմբերի 30-ին Ուկրաինայի զինված ուժերը վերահսկողություն ստանձնեցին արևմուտքում գտնվող Դրոբիշևոյի և արևելքում գտնվող Յամպոլի նկատմամբ, ինչը ռազմական վերլուծաբաններին ստիպեց շրջափակումը որակել որպես կատարված փաստ[3][29][30][31][32]։

Սեպտեմբերի 30-ի գիշերը թակարդում հայտնված ռուսական ուժերը փորձեցին դուրս գալ: Սակայն ուկրաինական ուժերը կաթսայի պարագծի շուրջ տեղափոխեցին որոշ M142 (HIMARS), M270 (MLRS) և 155 մմ M-777 հաուբիցներ: Փախուստի փորձի ժամանակ ռուսական ուժերը հայտնվեցին նախապես որոշված ​​կրակի թակարդում՝ կրելով մեծ կորուստներ[1][33][34][35]։ Մասնավորապես, Գլխավոր շտաբի գլխավոր վարչության 3-րդ գվարդիական հատուկ նշանակության բրիգադը նահանջի ժամանակ զգալի կորուստներ կրեց, բրիգադի առնվազն ինը անդամ զոհվեց, իսկ մեկը՝ ծանր վիրավորվեց[36]։

Հոկտեմբերի 1-ին՝ Դոնեցկի և երեք այլ շրջանների Ռուսաստանի կողմից բռնակցումից հաջորդ օրը[37], Լիմանը անցավ Ուկրաինայի զինված ուժերի վերահսկողության տակ[38]։ Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարեց, որ զորքերը դուրս են եկել քաղաքից՝ շրջապատումից խուսափելու համար[39][40]։ Լիմանի համար մղվող մարտերի ժամանակ Ռուսաստանի զինված ուժերը գրավեցին Լիպովոն[41]։

Լիմանի երրորդ ճակատամարտը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Ռուսաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Վ. Գերասիմովը հայտարարեց, որ ռուսական զորքերը մտել են Լիմանի հարավարևելյան և արևելյան մասեր և մարտեր են մղում քաղաքում[42]։ 2026 թվականի մարտի 2-ին ռուսական զորքերը հայտնվել են քաղաքի հյուսիսային ծայրամասում և մարտեր են մղում[43]։

Նշանակություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռազմական փորձագետների և վերլուծաբանների կարծիքով, Լիմանի գրավումը ռազմավարական նշանակություն ունի Ուկրաինայի համար[44][45][46], քանի որ այն բացում է Սվատովոյի վրա հարձակման հնարավորություն՝ սպառնալով կտրել ռուսական ստորաբաժանումների կողմից Օսկոլ գետի երկայնքով կառուցվող պաշտպանական գծերը, փակել Վալույկիից ճանապարհը Տրոիցկե-Սվատովո գծի երկայնքով և վերացնել այս ճանապարհի երկայնքով ռուսական զորքերի կողմից կառուցվող ամրությունները[37]։

Ուկրանիական զորքերը Լիմանի ճանապարհային նշանի մոտ

Ուկրաինայի զինված ուժերը կարող են նաև արևելքից շրջվել դեպի Կրեմինա, հնարավոր է՝ հյուսիս-արևմուտքից հասնելով Սևերոդոնեցկ: Լիմանի գրավմանը զուգահեռ Ուկրաինայի զինված ուժերը կարողացան նաև գրավել Բելոգորովկան և արևմուտքից մուտք գործել Սևերոդոնեցկ-Լիսիչանսկի ագլոմերացիայի մատույցներ[37]։

Ռուսաստանի արձագանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

58-րդ ռուսական բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Ա.Վ. Գուրուլևը հայտարարել է, որ չի կարող բացատրել Լիմանի հանձնումը ռազմական տեսանկյունից[37]:

Ես չեմ հասկանում, թե ինչու նրանք չկարողացան պատշաճ կերպով գնահատել իրավիճակը և ամրապնդել խումբը։ … Խնդիրը տարածված ստերն են, բարենպաստ իրավիճակի մասին հաղորդումները։ Այս համակարգը գործում է վերևից ներքև։

Չեչնիայի առաջնորդ Կադիրովը իր տելեգրամյան ալիքում, օգտագործելով չափազանց կոպիտ լեզու, մեղադրեց Կենտրոնական խմբի հրամանատար և Ռուսաստանի հերոս գեներալ Լապինին Լիմանից ռուսական զորքերի նահանջի համար, այն ծածկելով Գլխավոր շտաբի հետ, և առաջարկեց կիրառել մարտավարական միջուկային զենք[47]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Stavros Atlamazoglou (2022-10-01). «Ukraine's Big Victory in Lyman Is a Disaster for Putin». 19FortyFive (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-10-01-ին. Վերցված է 2022-10-02-ին.
  2. ↑ «Лиманский котёл замкнулся». euronews (ռուսերեն). 2022-10-01. Արխիվացված օրիգինալից 2022-10-28-ին. Վերցված է 2022-10-28-ին.
  3. 1 2 «Российская армия попала в котел в Лимане. Сколько военных оказалось в окружении?». Важные истории. 2022-09-30. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-11-03-ին.
  4. ↑ «Украинцы возвращаются в освобожденные от российских войск города. Репортаж из Лимана». BBC. 2023-01-23. Արխիվացված է օրիգինալից 2023-01-23-ին.
  5. ↑ «Donbas: Why Russia is trying to capture eastern Ukraine». BBC News. 2022-05-26. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-04-22-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  6. ↑ Anton Troianovski, Marc Santora (2022-05-15). «Growing evidence of a military disaster on the Donets pierces a pro-Russian bubble» (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-05-16-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  7. ↑ «Bloody river battle was third in three days - Ukraine official». BBC News. 2022-05-13. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-05-14-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  8. ↑ «89-й день войны в Украине: бои за Лиман, отставка дипломата РФ, пожизненное для российского военного». BBC News Русская служба (ռուսերեն). 2022-05-23. Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-23-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  9. ↑ «War in Ukraine: Heavy pounding on Donbas front with Russian army advancing whatever the cost». Le Monde.fr. 2022-05-24. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-05-26-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  10. ↑ «Russian ground forces claim to capture Lyman city center». ATLAS NEWS (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2022-06-01-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  11. 1 2 «Russia squeezes Ukrainian strongholds in eastern Donbas region». PBS NewsHour (ամերիկյան անգլերեն). 2022-05-27. Արխիվացված օրիգինալից 2022-05-27-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  12. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, MAY 26». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-05-26-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  13. ↑ Tom Cooper (2022-05-29). «Ukraine War, 26–29 May 2022». Medium (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-05-29-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  14. ↑ «Latest Developments in Ukraine: May 27». VOA (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-05-28-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  15. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 4». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-26-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  16. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 5». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-26-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  17. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 7». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-09-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  18. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 9». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-26-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  19. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 10». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-25-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  20. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 12». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-26-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  21. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 13». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-20-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  22. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 15». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-26-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  23. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 16». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-20-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  24. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 17». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-22-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  25. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 19». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-23-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  26. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 21». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-22-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  27. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 22». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-23-ին. Վերցված է 2022-09-23-ին.
  28. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 23». Institute for the Study of War (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-24-ին. Վերցված է 2022-09-24-ին.
  29. ↑ Janek Luts, Margit Kilumets (2022-09-29). «1,500 Russian soldiers about to be surrounded in Ukraine». ERR (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-30-ին. Վերցված է 2022-09-30-ին.
  30. ↑ «Day 218 of the Invasion of Ukraine: Half of the Nord Stream Gas Leaked into the Baltic Sea - Novinite.com - Sofia News Agency». www.novinite.com. Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-30-ին. Վերցված է 2022-09-30-ին.
  31. ↑ «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, SEPTEMBER 29». Institute for the study of war (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-30-ին. Վերցված է 2022-09-30-ին.
  32. ↑ «Кольцо вокруг Лимана практически замкнули». BBC News (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-30-ին. Վերցված է 2022-09-30-ին.
  33. ↑ «Ukraine declares full control of Lyman after Russian forces pull out». the Guardian (անգլերեն). 2022-10-02. Արխիվացված օրիգինալից 2022-10-03-ին. Վերցված է 2022-10-03-ին.
  34. ↑ Stavros Atlamazoglou (2022-10-03). «60,000 Dead: Putin's Ukraine Retreat Looks Like a Disaster». 19FortyFive (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-10-03-ին. Վերցված է 2022-10-03-ին.
  35. ↑ Journal, Yaroslav Trofimov | Photographs by Manu Brabo for The Wall Street (2022-10-02). «WSJ News Exclusive | As Russian Troops Flee Lyman, Ukrainians Rejoice—and Help Themselves to Russian Supplies». Wall Street Journal. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-02-ին. Վերցված է 2022-10-03-ին.
  36. ↑ Илья Барабанов, Ольга Ившина (2022-10-04). «"Кинули в мясорубку". Элитная бригада ГРУ понесла серьезные потери при отступлении из Лимана». Русская служба BBC News. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-11-02-ին.
  37. 1 2 3 4 «Украинская армия вошла в Лиман на следующий день после путинской аннексии». Русская служба BBC News. 2022-10-01. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-29-ին.
  38. ↑ «Украинские военные вошли в город Лиман в Донецкой области». Радио Свобода (ռուսերեն). 2022-10-01. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-03-ին.
  39. ↑ «Минобороны РФ объявило об отводе войск из Лимана «в связи с созданием угрозы окружения». Таким образом руководство РФ скрыло факт огромных потерь солдат РФ, попавших в окружение». Meduza (ռուսերեն). 2022-10-01. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-09-ին.
  40. ↑ «Russian troops withdraw from Lyman, a day after annexation claims». Washington Post. 2022-10-01. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-01-ին. Վերցված է 2022-10-01-ին.
  41. ↑ «Institute for the Study of War». Institute for the Study of War (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-24-ին.
  42. ↑ Штурмовые подразделения группировки "Запад" вошли в Красный Лиман, ТАСС, 1.11.2025
  43. ↑ «Russian Offensive Campaign Assessment, March 2, 2026».
  44. ↑ Peter Suciu (2022-10-05). «Putin's Is In His Own Personal Hell: Ukraine Keeps Winning». 19FortyFive (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-11-24-ին. Վերցված է 2022-11-24-ին.
  45. ↑ «Ukraine war: Russian troops forced out of eastern town Lyman». BBC. 2022-10-02. Արխիվացված օրիգինալից 2022-10-02-ին. Վերցված է 2022-10-02-ին.
  46. ↑ Stavros Atlamazoglou (2022-10-03). «60,000 Dead: Putin's Ukraine Retreat Looks Like a Disaster». 19FortyFive (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-10-15-ին. Վերցված է 2022-11-24-ին.
  47. ↑ «Кадыров призвал применить тактическое ядерное оружие в Украине». Голос Америки (ռուսերեն). 2022-10-01. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-24-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Լիմանի_ճակատամարտ&oldid=10720164» էջից