Լիխտենշտայնի լեռներ

Ռետիկոն լեռնաշղթայի ճյուղավորումները զբաղեցնում են Լիխտենշտայնի իշխանության տարածքի ավելի քան կեսը^[1]: Լեռնային շրջանների սակավաթիվ բնակչությունը զբաղվել է զբոսաշրջիկների սպասարկմամբ (ամառային և ձմեռային մարզաձևերի երկու հանգստավայր) և գյուղատնտեսությամբ^[2]։

Երկրի լեռնային մասում տեղակայված են մի քանի լեռնաշղթաներ և դրանց միջև ընկած հովիտներ (Վալոնա, Վալորշ, Զամինա, Լավենա, Մալբուն)^[3]։ Լեռներում եղել են բազմաթիվ առվակներ և մի քանի արագահոս գետեր, առանձնացվել են երեք խոշոր միջլեռնային հովիտներ, որոնք բոլորն էլ պատկանել են Զամինա գետի ջրհավաք ավազանին^[4]։

Ֆալկնիս լեռը և երկրի ամենաբարձր գագաթը՝ Գրաուշպիցը (2599 մ), գտնվում են Շվեյցարիայի հետ սահմանին։ Նաֆկոպֆ, Աուգշտենբերգ, Օքսենկոպֆ, Գալինակոպֆ, Գարզելլի և Դրայ Շվեստերն գագաթներով բարձր լեռնաշղթայով անցնում է Ավստրիայի հետ սահմանը։ Իսկ հյուսիսում գտնվող ավելի ցածր

արևելյան լեռնաշղթաները փոխարինվել են բլրապատ նախալեռներով^[3]։

Լեռների ստորին լանջերը ծածկվել են ալպյան ծաղիկներով և մշտադալար անտառներով, դրանց գագաթները՝ ձյունով^[4]։ Անտառները տարածվում են ծովի մակարդակից 800-ից 1800 մ բարձրության վրա, անտառի սահմանն անցնում է 2000 մետր բարձրությամբ, Լիխտենշտայնի մոտ 30 լեռնագագաթներ գերազանցել են այդ մակարդակը^[5]^[6]։

Լիխտենշտայնի լեռների մի մասը գրականության մեջ հիշատակվում է տարբեր ձևերով: Օրինակ՝ Դրայ-Կապուցիներ տեղանունը (գերմ.՝ Drei Kapuzine, բառացի՝ «Երեք կապուցին») եղել է քիչ հասկանալի^[7], իսկ Հինտեր-Գրաուշպիցը հաճախ անվանվել է Շվարցհորն^[8]:

Լիխտենշտայնի լեռների ցուցակ

Լիխտենշտայնի 2023 թվականի վիճակագրական տեղեկագրի համաձայն՝ հաշվառվել է 1450-ից 2599 մետր բարձրությամբ 43 լեռ: Ցանկում չեն ներառվել այն լեռները, որոնց գագաթները գտնվում են Լիխտենշտայնի սահմաններից դուրս (նույնիսկ եթե լեռան մի մասը տարածվում է Լիխտենշտայնի տարածքում, ինչպես Ռաուեր-Բերգի կամ Մաուրերբերգի դեպքում), ինչպես նաև ցածրադիր Էշներբերգը:

Անվանում	Անվանումը գերմաներեն	Բարձրությունը ծովի մակարդակից, մ	Կոորդինատներ
Ալպշպից	Alpspitz	1996	47°8′55″N 9°33′14″E / 47.14861°N 9.55389°E / 47.14861; 9.55389
Աուգստենբերգ	Augstenberg	2358	47°4′57″N 9°36′36″E / 47.08250°N 9.61000°E / 47.08250; 9.61000
Բիմ Խրուզ	Bim Chrüz, Bergstation Sareis	2002	47°6′11″N 9°37′13″E / 47.10306°N 9.62028°E / 47.10306; 9.62028
Վյուրցներհորն	Würznerhorn, Wörznerhorn	1721	47°3′46″N 9°31′52″E / 47.06278°N 9.53111°E / 47.06278; 9.53111
Գաֆլայշպից	Gafleispitz	1982	47°9′31″N 9°33′17″E / 47.15861°N 9.55472°E / 47.15861; 9.55472
Գալինակոպֆ	Galinakopf	2198	47°9′6″N 9°37′14″E / 47.15167°N 9.62056°E / 47.15167; 9.62056
Գամսգրատ	Gamsgrat	2243	47°6′38″N 9°37′14″E / 47.11056°N 9.62056°E / 47.11056; 9.62056
Գարզելլակոպֆ	Garsellakopf, Garsellikopf	2104	47°10′13″N 9°33′53″E / 47.17028°N 9.56472°E / 47.17028; 9.56472
Գարզելլիտյուրմ	Garsellitörm	2049	47°10′12″N 9°34′10″E / 47.17000°N 9.56944°E / 47.17000; 9.56944
Գոլդլոխշպից	Goldlochspitz	2109	47°4′57″N 9°34′2″E / 47.08250°N 9.56722°E / 47.08250; 9.56722
Գորֆիոն	Gorfion	2305	47°4′41″N 9°37′7″E / 47.07806°N 9.61861°E / 47.07806; 9.61861
Գրաուշպից	Grauspitz	2599	47°3′10″N 9°34′55″E / 47.05278°N 9.58194°E / 47.05278; 9.58194
Դրայ Շվեստերն	Drei Schwestern	2051	47°10′32″N 9°34′22″E / 47.17556°N 9.57278°E / 47.17556; 9.57278
Սարոյահյոհե	Sarojahöhe, Saroja	1658	47°11′27″N 9°34′21″E / 47.19083°N 9.57250°E / 47.19083; 9.57250
Զիգերբերգ	Langspetz, Zegerberg, Zigerberg, Zigerbergkopf	2050	47°9′4″N 9°36′12″E / 47.15111°N 9.60333°E / 47.15111; 9.60333
Զիլբերհորն	Silberhorn, Hubel	2149	47°5′4.7″N 9°36′20.1″E / 47.084639°N 9.605583°E / 47.084639; 9.605583
Կիրխլեշպից	Kirchlespitz	1892	47°6′11.7″N 9°35′21″E / 47.103250°N 9.58917°E / 47.103250; 9.58917
Կորաշպից	Koraspitz	1928	47°4′45″N 9°33′28″E / 47.07917°N 9.55778°E / 47.07917; 9.55778
Կուլմ	Kulm	1450	47°6′55″N 9°33′52″E / 47.11528°N 9.56444°E / 47.11528; 9.56444
Կուլմի	Kulmi, Kolme, Gapfal	1993	47°5′15″N 9°34′20″E / 47.08750°N 9.57222°E / 47.08750; 9.57222
Կուգրատ	Kuhgrat, Kuegrat	2122	47°10′0″N 9°34′0″E / 47.16667°N 9.56667°E / 47.16667; 9.56667
Լանգշպից	Langspitz	2006	47°4′43.7″N 9°33′43.1″E / 47.078806°N 9.561972°E / 47.078806; 9.561972
Մազորակոպֆ	Mazorakopf, Falknishorn	2451	47°2′54.52″N 9°33′25.17″E / 47.0484778°N 9.5569917°E / 47.0484778; 9.5569917
Միտտագշպից	Mittagspitz	1856	47°4′9″N 9°32′3″E / 47.06917°N 9.53417°E / 47.06917; 9.53417
Միտտլերշպից	Mittlerspitz	1899	47°3′54″N 9°32′33″E / 47.06500°N 9.54250°E / 47.06500; 9.54250
Նաֆկոպֆ	Naafkopf	2569	47°3′38.54″N 9°36′25.75″E / 47.0607056°N 9.6071528°E / 47.0607056; 9.6071528
Նոշպից	Nospitz	2090	47°5′35.3″N 9°35′54.1″E / 47.093139°N 9.598361°E / 47.093139; 9.598361
Օքսենկոպֆ	Ochsenkopf	2285	47°6′53″N 9°37′28″E / 47.11472°N 9.62444°E / 47.11472; 9.62444
Պլաստայկոպֆ	Plasteikopf	2354	47°3′38.54″N 9°36′25.75″E / 47.0607056°N 9.6071528°E / 47.0607056; 9.6071528
Ռապենշտայն	Rappenstein, Rappastein	2221	47°4′35″N 9°34′0″E / 47.07639°N 9.56667°E / 47.07639; 9.56667
Ռոտշպից	Rotspitz	2127	47°3′30″N 9°33′5″E / 47.05833°N 9.55139°E / 47.05833; 9.55139
Ֆալկնիս	Falknis	2562	47°3′1.9″N 9°33′52.3″E / 47.050528°N 9.564528°E / 47.050528; 9.564528
Հելվանգշպից	Helwangspitz	1999	47°8′55″N 9°33′44″E / 47.14861°N 9.56222°E / 47.14861; 9.56222
Հոյբյուլ	Heubühl, Heubüal	1936	47°5′46″N 9°34′0″E / 47.09611°N 9.56667°E / 47.09611; 9.56667
Հոխշպելեր	Hochspeler	2225	47°4′24″N 9°34′17″E / 47.07333°N 9.57139°E / 47.07333; 9.57139
Խրյուպել	Chrüppel	1706	47°6′23″N 9°33′56″E / 47.10639°N 9.56556°E / 47.10639; 9.56556
Շվարցհորն	Schwarzhorn	2573	47°3′7.4″N 9°35′17″E / 47.052056°N 9.58806°E / 47.052056; 9.58806
Շպից	Spitz	2186	47°5′12.3″N 9°37′26.5″E / 47.086750°N 9.624028°E / 47.086750; 9.624028
Շտախլերկոպֆ	Stachlerkopf	2070	47°7′18.6″N 9°35′32.5″E / 47.121833°N 9.592361°E / 47.121833; 9.592361
Շայենկոպֆ	Scheienkopf, Scheuakopf	2159	47°7′43″N 9°38′8″E / 47.12861°N 9.63556°E / 47.12861; 9.63556
Շյոնբերգ	Schönberg	2103	47°7′49.3″N 9°35′34.6″E / 47.130361°N 9.592944°E / 47.130361; 9.592944

Ծանոթագրություններ

↑ Лихтенштейн // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
↑ P. J. Kindle, F. Allemann Liechtenstein // Encyclopedia of European and Asian Regional Geology / E.M. Moores, Rhodes W. Fairbridge. — Springer Dordrecht, 1997. — P. 504—506. — (Encyclopedia of Earth Science book series (EESS)). — ISBN 978-0-412-74040-4 — doi:10.1007/1-4020-4495-X_60
1 2 Лихтенштейн // Энциклопедия «Кругосвет».
1 2 «Liechtenstein | Map, Tourism, & Royal Family | Britannica». www.britannica.com (անգլերեն). 2026-08-03. Վերցված է 2026-08-11-ին.
↑ Statistisches Jahrbuch Liechtensteins 2023 / Karin Knöller, Mario Schädler. — Amt für Statistik, 2023. — P. 39. — 402 p. — ISBN 978-3-9525033-4-8
↑ Gunz, K. 1946. Geomorphologische Skizze von Liechtenstein. – Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein, 46: 23–72.
Broggi, M. F. 2003. Natur und Landschaft Liechtensteins. – In: Waldburger, E., Pavlovic, V. & Lauber, K., Flora des Fürstentumes Liechtenstein in Bildern, p. 9–16. – Bern, Stuttgart, Wien: Haupt Verlag.
Statistisches Jahrbuch Liechtensteins 2018 / Karin Knöller, Mario Schädler. — Amt für Statistik, 2018. — P. 37. — 390 p. — ISBN 978-3-9523518-9-5
Цитируется по работе Josef Hafellner, Pieter P. G. van den Boom Combined lichenological results of two one day trips to Liechtenstein(գերմ.) // Herzogia. — 2018. — Т. 31. — № 2. — С. 931–948. — doi:10.13158/heia.31.2.2018.931
↑ Frick Alexander "Drei Kapuziner"(գերմ.) // Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein. — 1950. — Т. 50. — С. 131—132. — ISSN 0258-1426.
↑ Jahresbericht der Naturforschenden Gesellschaft Graubündens. — 1991. — Vol. 107. — P. 88, 95.

Արտաքին հղումներ

Справочник географических и исторических названий Лихтенштейна

[bre-1] Лихтенштейн // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.

[geology-2] P. J. Kindle, F. Allemann Liechtenstein // Encyclopedia of European and Asian Regional Geology / E.M. Moores, Rhodes W. Fairbridge. — Springer Dordrecht, 1997. — P. 504—506. — (Encyclopedia of Earth Science book series (EESS)). — ISBN 978-0-412-74040-4 — doi:10.1007/1-4020-4495-X_60

[:0-3] 1 2 Лихтенштейн // Энциклопедия «Кругосвет».

[:1-4] 1 2 «Liechtenstein | Map, Tourism, & Royal Family | Britannica». www.britannica.com (անգլերեն). 2026-08-03. Վերցված է 2026-08-11-ին.

[st-5] Statistisches Jahrbuch Liechtensteins 2023 / Karin Knöller, Mario Schädler. — Amt für Statistik, 2023. — P. 39. — 402 p. — ISBN 978-3-9525033-4-8

[peak-6] Gunz, K. 1946. Geomorphologische Skizze von Liechtenstein. – Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein, 46: 23–72.
Broggi, M. F. 2003. Natur und Landschaft Liechtensteins. – In: Waldburger, E., Pavlovic, V. & Lauber, K., Flora des Fürstentumes Liechtenstein in Bildern, p. 9–16. – Bern, Stuttgart, Wien: Haupt Verlag.
Statistisches Jahrbuch Liechtensteins 2018 / Karin Knöller, Mario Schädler. — Amt für Statistik, 2018. — P. 37. — 390 p. — ISBN 978-3-9523518-9-5
Цитируется по работе Josef Hafellner, Pieter P. G. van den Boom Combined lichenological results of two one day trips to Liechtenstein(գերմ.) // Herzogia. — 2018. — Т. 31. — № 2. — С. 931–948. — doi:10.13158/heia.31.2.2018.931

[f-7] Frick Alexander "Drei Kapuziner"(գերմ.) // Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein. — 1950. — Т. 50. — С. 131—132. — ISSN 0258-1426.

[g-8] Jahresbericht der Naturforschenden Gesellschaft Graubündens. — 1991. — Vol. 107. — P. 88, 95.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]