Լեոն Պինսկեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լեոն Պինսկեր
יהודה לייב פינסקר
Pinsker.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 13, 1821(1821-12-13)[1]
Տոմաշուվ Մազովյեցկի, Լոձի վոևոդություն, Լեհաստան
Մահացել էդեկտեմբերի 9, 1891(1891-12-09)[1] (69 տարեկանում)
Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
ԳերեզմանԵրուսաղեմ
ՔաղաքացիությունԼեհաստան
Ռուսական կայսրություն
Ազգությունհրեա
ՈւղղությունՍիոնիզմ
Մասնագիտությունբժիշկ, լրագրող և գրող
Գործունեության ոլորտբժիշկ
Ալմա մատերՕդեսայի ազգային համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[2] և ռուսերեն[2]
Leon Pinsker Վիքիպահեստում

Լեոն (Եհուդա Լեյբ) Պինսկեր կամ Լեո Պինսկեր, Լև Սեմյոնի Պինսկեր (եբր.՝ יהודה לייב פינסקר‎, 1821 դեկտեմբերի 13, Տոմաշով, Լյուբլինի վոևոդություն, Լեհական թագավորություն, Ռուսական կայսրություն1891 դեկտեմբերի 9, Օդեսա, Ռուսական կայսրություն), հրեա բժիշկ, փիլիսոփա սիոնականության գաղափարախոս և գործիչ, Հովեվեյ Ցիոն սիոնիստական շարժման առաջնորդ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եհուդա Լեյբ Պինսկերը ծնվել է 1821 թ. դեկտեմբերի 13-ին Տոմաշով-Լյուբելսկի քաղաքում հրեա մանկավարժ և գրող Սիմխա Պինսկերի ընտանիքում։ Սիմխան ծագումով Գալիցիայից էր, նրա տանը խոսում էին գերմաներեն։ Վաղ մանկության ժամանակաշրջանում Եհուդա Լեյբ պինսկերի ընտանիքը տեղափոխվում է օդեսա, որտեղ նա սովորում է իր հոր մասնավոր դպրոցում, ապա՝ տեղական միջնակարգ դպրոցում։

Ստանալով միջնակարգ կրթություն, Եհուդա Լեյբ Պինսկերը ընդունվում է Ռիշելիեի վարժարանի իրավագիտության ֆակուլտետ և դառնում Ռուսական կայսրության բուհ ընդունված առաջին հրեաներից մեկը։ Ուսանողության տարիներին Պինսկերը հրեական Հասկալա լուսավորական շարժման և հրեաների ձուլման կողմնակից էր։

Վարժարանը ավարտելուց հետո նրան չեն թողնում փաստաբան դառնալ[3] և Եհուդա Լեյբ Պինսկերը որոշում է դասախոսական գործունեությամբ զբաղվել։ Տեղափոխվելով Քիշնև, նա սկսում է հրեական դպրոցում ռուսերեն դասավանդել։ Այդպես աշխատելուց մեկ տարի անց նա տեղափոխվում է Մոսկվա, որտեղ 1843 թ. ընդունվում է Մոսկվայի համալսարանի բժշկության ֆակուլտետ և 1848 թ. ավարտում է այն։ Ստաժավորում է անցնում Գերմանիայում և Ավստրիայում, որտեղ ծանոթանում է Հասկալայի առաջնորդների հետ։

Օդեսա վերադառնալով Պինսկերը սկսում է բժշկական գործունեությամբ զբաղվել։ Ղրիմյան պատերազմի սկսումից հետո կամավոր բանակ է գնում որպես բժշիկ, ծառայության համար ստանալով մեդալ։

1860-1862 թթ. Օդեսայում հրատարակվող «Ռասսվետ» և «Սիոն» հանդեսների համահիմնադիրներից և խմբագիրներից էր։ Հետագայում համագործակցում է արդեն Սանկտ Պետերբուրգում 1879-1883 թթ. լույս տեսնող «Ռասսվետ» հանդեսի հետ, որտեղ 1882 թ. հրապարակվում է Պինսկերի «Ավտոէմանսիպացիա» աշխատության ռուսերեն թարգմանությունը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119256304 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. Ռուսաստանում հրեաներին թույլ են տվել իրավաբան աշխատել միայն 1864 թ.: