Լեհաստանի երկրորդ բաժանում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լեհաստանի երկրորդ բաժանում
Second Partition of Poland 1793.PNG
Լեհաստանը երկրորդ բաժանումից հետո (1793)
Ընդհանուր կորուստներ
Rzeczpospolita Rozbiory 2.png
Լեհաստանը առաջին երկու բաժանումներից հետո
Տարածքային կորուստներ
Ընդհանուր 307,000 կմ2[1]
Պրուսիային 58,000 կմ2[2]
Ռուսաստան 250,000 կմ2

1793 թվականի Լեհաստանի երկրորդ բաժանումը Լեհաստանի երեք բաժանումներից (կամ մասնակցի անեքսիաներ) մեկն է, որով վերջ դրվեց Ռեչ Պոսպոլիտային 1795 թվականի դրությամբ: Երկրորդ մասնատումը հետևանք էր 1792 թվականի Ռուս-լեհական պատերազմի և Տարգովիցյան կոնֆեդերացիայի, որից հետո տարածքը բաժանվեց Ռուսական կայսրության և Պրուսիայի թագավորության միջև: Մասնատումը ստիպված հաստատեց Լեհաստանի խորհրդարանը (Սեյմ) 1793 թվականին, որը ունեցավ քիչ կյանք և հետևեց Լեհաստանի երրորդ բաժանումը:

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1790 թվականին քաղաքական ճակատում Ռեչ Պոսպոլիտան ընկել էր այնպիսի անօգնական իրավիճակում, որ ստիպված էր դաշինք կնքել իր վաղեմի թշնամի Պրուսիայի հետ: 1790 թվականին ստորագրված Լեհ-պրուսական պակտը, սին հույս պարգևեց, որ Ռեչ Պոսպոլիտան կարող է գտնել մի դաշինք, որը կարող է պաշտպանել իրենց, մինչ իրենք բարեփոխումներ կիրականացնեն[3]: Բուրժուազիայի կողմից նախաձեռնած 1971 թվականի մայիսի սահմանադրությամբ հիմնադրվեց կառավարության երեք հակընդեմ ճյուղեր, որից դուրս մնաց Ռեպնինի սեյմը: Այս բարեփոխումները ուղեկցվեցին հարևան երկրների զայրույթով, որոնք կարծում էին, որ Ռեչ Պոսպոլիտան կարող է վերածնունդ ապրել[4][5]: Նորից Լեհաստանը խիզախություն ունեցավ առանց Ռուսաստանի համաձայնության փոփոխություններ կատարել և նորից բերեց Եկատերինա II-ի զայրույթը, ով կարծում էր, որ Լեհաստանը ընկել է արմատական Յակոբինիզմի ազդեցության տակ, որը շատ հայտնի էր Ֆրանսիայում: Ռուսական զորքերը ներխուժեցին Ռեչ Պոսպոլիտան 1792 թվականին[4][5]:

Տեսարան 1792 թվականի Զելենցի ճակատամարտից, լեհերը նահանջում են: Վոյսեխ Կոսսակի նկար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Davies Norman (2005)։ God's Playground. A History of Poland. The Origins to 1795 I (revised ed.)։ Oxford University Press։ էջ 394։ ISBN 978-0-19-925339-5 
  2. Jacek Jędruch (1998)։ Constitutions, elections, and legislatures of Poland, 1493–1977: a guide to their history։ EJJ Books։ էջեր 186–187։ ISBN 978-0-7818-0637-4։ Վերցված է 13 August 2011 
  3. Piotr Stefan Wandycz (2001)։ The Price of Freedom: A History of East Central Europe from the Middle Ages to the Present։ Taylor & Francis Group։ էջ 128։ ISBN 978-0-415-25490-8։ Վերցված է 8 January 2013 
  4. 4,0 4,1 Henry Smith Williams (1904)։ The Historians' History of the World: Poland, The Balkans, Turkey, Minor eastern states, China, Japan։ Outlook Company։ էջեր 88–91։ Վերցված է 8 January 2013 
  5. 5,0 5,1 Jerzy Lukowski, W. H. Zawadzki (2001)։ A Concise History of Poland: Jerzy Lukowski and Hubert Zawadzki։ Cambridge University Press։ էջեր 101–103։ ISBN 978-0-521-55917-1։ Վերցված է 8 January 2013