Լելանդ Հարթուել

Լելանդ Հարթուել;
Ծնվել է	հոկտեմբերի 30, 1939 (86 տարեկան)
Ծննդավայր	Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն	ԱՄՆ
Կրթություն	Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Glendale High School (California)? և Հերբերտ Հուվեր ավագ դպրոց
Գիտական աստիճան	փիլիսոփայության դոկտոր
Մասնագիտություն	գենետիկ, կենսաբան, համալսարանի դասախոս և կենսաքիմիկոս
Աշխատատու	Վաշինգտոնի համալսարան, Արիզոնա նահանգի համալսարան և Իրվինի կալիֆոռնիական համալսարան
Պարգևներ և ; մրցանակներ	Ալբերտ Լասկերի մրցանակ բժշկական հիմնավոր հետազոտությունների համար Գայդների միջազգային պարգև Լուիզա Գրոս Հորվիցի մրցանակ Alfred P. Sloan, Jr. Prize? Մասրի մրցանակ Ռոզենստիլի մրցանակ Prix Fondation ARC Léopold-Griffuel? Genetics Society of America Medal? Komen Brinker Award for Scientific Distinction? Keith R. Porter Lecture? Դիքսոնի գիտության մրցանակ և Mendel Medal?
Անդամություն	ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա

Լելանդ Հարիսոն «Լի» Հարթվել (հոկտեմբերի 30, 1939(1939-10-30)^[1]^[2]^[3], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ) ամերիկացի կենսաբան, Ֆրեդ Հաթչինսոնի քաղցկեղի հետազոտական կենտրոնի նախկին նախագահ ևտնօրեն, Սիեթլ, Վաշինգտոն։ Նա Փոլ Նըրսի և Թիմ Հանտի հետ արժանացել է 2001 թվականի ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակին՝ բջիջների բաժանումը (կրկնօրինակումը) վերահսկող սպիտակուցային մոլեկուլների հայտնագործությունների համար։^[11]

Աշխատելով խմորիչի վրա՝ Հարթվելը բացահայտեց հսկիչ կետերի հիմնական դերը բջջային ցիկլի վերահսկման և CDC գեների, ինչպիսին է CDC28-ը, որը վերահսկում է ցիկլի սկիզբը՝ առաջընթացը G1-ով։^[11]

Կրթություն

Հարթվելը հաճախել է Գլենդելի միջնակարգ դպրոցը Գլենդելում, Կալիֆորնիա,^[12] այնուհետ, 1961 թվականին նա ստացել է գիտության բակալավրի կոչում Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտից: 1964 թվականին նա պաշտպանել է իր PhD թեզը կենսաբանության ոլորտում, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում: 1965-1968 թվականներին աշխատել է Կալիֆորնիայի Իրվինի համալսարանում՝ որպես պրոֆեսոր։ 1968 թվականին նա տեղափոխվեց Վաշինգտոնի համալսարան: 1970-1971 թվականներին մի շարք փորձերի ընթացքում Հարթվելը հացթուխի խմորիչում հայտնաբերեց բջիջների բաժանման ցիկլի (CDC) գեները (Saccharomyces cerevisiae): Այս գեները կարգավորում են բջջային ցիկլը, և գեների մուտացիաները ներգրավված են քաղցկեղի որոշ տեսակների մեջ։^[13]^[14]^[15]^[16]

Հետազոտություն

Նրա առաջին հրապարակումները կենտրոնացած էին ջերմության նկատմամբ զգայուն խմորիչ մուտանտների մեկուսացման վրա, որոնց մոտ հիմնական կենսաբանական պրոցեսները խաթարված են, ներառյալ ԴՆԹ, ՌՆԹ և սպիտակուցի սինթեզը։^[17]

Ծանոթագրություններ

1 2 Encyclopædia Britannica
1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
1 2 Munzinger Personen (գերմ.)
↑ 1998 Winners — Lasker Foundation.
↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2001 — Nobel Foundation.
↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
↑ https://www.cuimc.columbia.edu/research/louisa-gross-horwitz-prize/horwitz-prize-awardees/2000-1991-awardees
↑ GM Cancer Previous Prize Winners
↑ https://www.brandeis.edu/rosenstiel/rosenstiel-award/past.html
↑ https://genetics.org.uk/medals-and-prizes/genetics-society-medals-and-lectures/mendel-medal/
1 2 «The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2001, Illustrated Lecture».
↑ Paulson, Tom (2001 թ․ հոկտեմբերի 8). «It's Now Dr. Hartwell, Nobel Laureate». Seattle Post-Intelligencer.
↑ Hartwell LH, Culotti J, Reid B (1970 թ․ հունիս). «Genetic control of the cell-division cycle in yeast. I. Detection of mutants». Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 66 (2): 352–9. Bibcode:1970PNAS...66..352H. doi:10.1073/pnas.66.2.352. PMC 283051. PMID 5271168.
↑ Tore Frängsmyr., ed. (2002). Les Prix Nobel. The Nobel Prizes 2001. Nobel Foundation: Stockholm.
↑ Կաղապար:Nobelprize
↑ «Lee Hartwell's profile, Community of Science». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ ապրիլի 27-ին.
↑ Hartwell LH (1967). «Macromolecule synthesis in temperature-sensitive mutants of yeast». Journal of Bacteriology. 93 (5): 1662–70. doi:10.1128/JB.93.5.1662-1670.1967. PMC 276664. PMID 5337848.

[_e7cff82917d4c111-1] 1 2 Encyclopædia Britannica

[_d2b53e98035cf28b-2] 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_df7e811a2bb9842e-3] 1 2 Munzinger Personen (գերմ.)

[_8de37512fce5fa61-4] 1998 Winners — Lasker Foundation.

[_115fe5b5f6151fd3-5] The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2001 — Nobel Foundation.

[_91240182028fc537-6] Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.

[_5cbc70f3a45d81b3-7] ttps://www.cuimc.columbia.edu/research/louisa-gross-horwitz-prize/horwitz-prize-awardees/2000-1991-awardees

[_d0b23519026815fc-8] GM Cancer Previous Prize Winners

[_b3cf3d40ba2fbfd3-9] ttps://www.brandeis.edu/rosenstiel/rosenstiel-award/past.html

[_e3c09d53591769b3-10] ttps://genetics.org.uk/medals-and-prizes/genetics-society-medals-and-lectures/mendel-medal/

[illpres-11] 1 2 «The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2001, Illustrated Lecture».

[12] Paulson, Tom (2001 թ․ հոկտեմբերի 8). «It's Now Dr. Hartwell, Nobel Laureate». Seattle Post-Intelligencer.

[13] Hartwell LH, Culotti J, Reid B (1970 թ․ հունիս). «Genetic control of the cell-division cycle in yeast. I. Detection of mutants». Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 66 (2): 352–9. Bibcode:1970PNAS...66..352H. doi:10.1073/pnas.66.2.352. PMC 283051. PMID 5271168.

[14] Tore Frängsmyr., ed. (2002). Les Prix Nobel. The Nobel Prizes 2001. Nobel Foundation: Stockholm.

[autobio-15] Կաղապար:Nobelprize

[16] «Lee Hartwell's profile, Community of Science». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ ապրիլի 27-ին.

[17] Hartwell LH (1967). «Macromolecule synthesis in temperature-sensitive mutants of yeast». Journal of Bacteriology. 93 (5): 1662–70. doi:10.1128/JB.93.5.1662-1670.1967. PMC 276664. PMID 5337848.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]