Լեզվաբանության միջազգային օլիմպիադա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Լեզվաբանության միջազգային օլիմպիադան (IOL) տասներկու միջազգային գիտական օլիմպիադաների մեջ նորագույններից է: Լեզվաբանության միջազգային օլիմպիադայի հապավումը հետևյալն է` IOL (International Linguistics Olympiad): Այս օլիմպիադան նպաստում է մաթեմատիկական, տեսական լեզվաբանության և տրամաբանության ոլորտների վրա[1]:

Ձևաչափ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեզվաբանության միջազգային օլիմպիադան տարբերվում է մյուս գիտական ​​օլիմպիադաներից, քանի որ օլիմպիադան իր մեջ ընդգրկում և՛ անհատական, ​​և՛ թիմային մրցույթներ: Անհատական ​​մրցույթը բաղկացած է 5 խնդիրներից, որոնք ընդգրկում են տեսական, մաթեմատիկական և կիրառական լեզվաբանության հիմնական ոլորտները` հնչյունաբանություն, մորֆոլոգիա, իմաստաբանություն և այլն, որոնք պետք է լուծվեն վեց ժամվա ընթացքում:

Սկսած երկրորդ միջազգային օլիմպիադայից թիմային մրցույթը բաղկացած է լինում մեկ բավականին դժվար և ժամանակատար խնդրից: Աշակերտներին տրված է լինում 3-4 ժամ խնդիրը լուծելու համար:

Գրեթե բոլոր միջազգային գիտական ​​օլիմպիադաների նման, այստեղ նույնպես խնդիրները թարգմանվում են մի քանի լեզուներով, և ուստի այն պետք է գրված լինի որևէ լեզվական սահմանափակումներից ազատ: Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն մյուս օլիմպիադաների, խնդիրների թարգմանությունները տրամադրվում են բազմալեզու խնդիրների կոմիտեի կողմից, քանի որ մրցակիցները կարող են որոշակի առավելություններ ձեռք բերել, եթե նրանք ծանոթ լինեն միմյանց: Խնդիրները հիմնականում թարգմանված են աշխարհի համեմատաբար հայտնի լեզուներով: Մասնակից երկրները հնարավորություն ունեն ընտրելու իրենց հարմար 6000 լեզուներից մեկը (չհաշված մեռած լեզուները): Հանձնաժողովը կարող է չօգտագործել արհեստական կամ գեղարվեստական լեզվի միջամտությունները: Մարզիչները իրավունք ունեն աշխատել իրենց թիմերի հետ ողջ շաբաթվա ընթացքում:

Ամեն դեպքում լավագույն մեթոդը այս խնդիրները լուծելու համար վերլուծական և դեդուկիվ մտածելակերպն է, քանի որ բոլոր լուծումները պետք է լինեն մանրամասն շարադրված:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջնակարգ դպրոցականների համար նախատեսված առաջին լեզվական օլիմպիադան կազմակերպվել է 1965 թվականին` Ռուսաստանի Մոսկվա քաղաքում, Ալֆրեդ Զուրինսկու նախաձեռնությամբ (1938-1991 թվականներ): Օլիմպիադային իրենց մասնակցությունն ունեցան նաև մաթեմատիկոս Վլադիմիր Անդրեևիչ Յուսպեսկին, լեզվաբաններ Ալեքսանդր Կիբրիկը, Աննա Պոլիվանովան և Անդրեյ Զալիզնյակը: Այն պարբերաբար անցկացվում էր մինչև 1982 թվականը և վերսկսվեց 1988 թվականին: Նմանատիպ օլիմպիադաներ կազմակերպվեցին նաև Բուլղարիայում (1984 թվական ), ԱՄՆՕրեգոն (1988 թվական ) և Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքումներում (1995 թվական ): Բուլղարիայի օլիմպիադայի բավականին լավ արդյունքներից հետո օլիմպիադան միջազգայնացվեց:

Անցկացման վայրեր ըստ տարիների

Լեզվաբանության միջազգային օլիմպիադան առաջին անգամ պաշտոնապես տեղի ունեցավ 2003 թվականի սեպտեմբերի 6-12-ը Բորովեցսկում կազմակերպված Ալեքսանդր Կիբրիկի և ևս 6 երկրների` Բուլղարիայի, Չեխիայի, Էստոնիայի, Լատվիա, Նիդերլանդների և Ռուսաստանի հետ միասին: Առաջին Միջազգային ժյուրիի կազմի մեջ մտնում էին Իվան Դերջանսկին (Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի մաթեմատիկայի և ինֆորմատիկայի ինստիտուտ), Ալեքսանդր Բերդիշևսկին (ՄՊՀ), Բորիս Իոմինը (Ռուսաց լեզվի ինստիտուտ)[2] և Ելենա Մուրավենկոն (ՌԴ Պետական ​​համալսարանի ռուսաց լեզվի բաժին): Անհատական ​​մրցույթի հինգ խնդիրները վերաբերում էին Հակոբ Լինբախի «Transcendental algebra» համակարգին, եգիպտական ​​արաբերենին, Ադիգեին և ֆրանսերենին: Թիմային մրցույթը բաղկացած էր երեք խնդրից`Թոուչարյանական լեզվից, ենթագրերի օգտագործուման մեթոդներից և կատարողական բայերից:

Լեզվաբանության երկրորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2004 թվականի օգոստոսի 2-ից 6-ը Մոսկվայում` Ռուսաստանի Դաշնության[3] Հումանիտար Համալսարանում: Մասնակցեցին յոթ երկրներ, իսկ Լեհաստանը, Սերբիան և Չեռնոգորիայի ունեցան իրենց առաջին մասնակցությունը: Անհատական ​​մրցույթի հինգ խնդիրը եղել է լատիներեն, անգլերեն և այլն: Թիմային խնդիրը հայերեն էր:

Լեզվաբանության երրորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2005 թվականի օգոստոսի 8-ից 12-ը Նիդերլանդների Լեյդեն քաղաքում, որին առաջին անգամ մասնակցեց 9 երկիր:

Լեզվաբանության չորրորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2006 թվականի օգոստոսի 1-ից 6-ը Տարտուի համալսարանում` Էստոնիայի Տարտու քաղաքում[4]: Ռենատե Պաջուսուուի նախագահությամբ և 13 թիմերի մասնակցությամբ: Լեզվաբանության չորրորդ միջազգային օլիմպիադայի առաջին անգամ մասնակցում էր Լիտվան: Թիմային խնդիրը ամերիկյան ժեստերի լեզվով էր:

Լեզվաբանության հինգերորդ միջազգային օլիմպիադան անցկացվեց 2007 թվականի հուլիսի 31-ից օգոստոսի 4-ը, Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում[5]: Ստանիսլավ Գյուրևիչի նախագահությամբ, 15 թիմերի մասնակցությամբ: Այս օլիմպիադային ԱՄՆ-ի թիմը մասնակցեց առաջին անգամ: Այդ տարում որոշվեց, որ յուրաքանչյուր երկիր կարող է մեկ կամ երկու թիմեր ուղարկել, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած պետք է լինի չորս աշակերտից, առաջին թիմի ծախսերը լիարժեքորեն ընդունվում են ընդունող երկրի կողմից: Բացի այդ, հյուրընկալող երկիրը կարող էր ուղարկել երրորդ թիմ: Անհատական ​​մրցույթի հինգ խնդիրը վերաբերվում էին վրացերենին, թաթարերենին, թուրքերենին և այլն: Թիմային խնդիրը Հավայան կղզիների տոհմաբանական պայմանանշաններով էր:

Լեզվաբանության վեցերերդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2008 թվականի օգոստոսի 4-ից 9-ը, Բուլղարիայի Սաննի լողափի մոտակայքում[6]: Իլիանա Ռայեայի գլխավորությամբ և 16 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին անգամ էին մասնակցում Գերմանիան, Սլովենիան և Հարավային Կորեան: Խնդիրների կոմիտեն նախագահում էր Իվան Դերջանսկին: Թիմային խնդիրը «Մանդարին»-ի և «Կանտոնե»-ի մասին էր:

Լեզվաբանության յոթերորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2009 թվականի հուլիսի 26-ից մինչև 31-ը, Վրոկլավի համալսարանում` Լեհաստանի Վրոկլավ քաղաքում: Մայքլ Միլվինսկու գլխավորությամբ և 23 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին անգամ մասնակցում էին Ավստրալիան, Մեծ Բրիտանիան, Հնդկաստանը և Իռլանդիան: Խնդիրների կոմիտեն նախագահում էր Տոդոր Չենկովը (Լայոնի համալսարան, Ֆրանսիա): Հինգ անհատական ​​խնդիրներն իրենց մեջ ներառում էին Սուլկա լեզվի, Մանինկայի և Բամանայի լեզուների նշանները: Թիմային խնդիրը վիետնամերեն էր:

Լեզվաբանության ութերորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2010 թվականի հուլիսի 19-ից 24-ը` Շվեդիայում[7] : Նախագահ Հեդվիգ Սկիգարթի և 26 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին անգամ մասնակցում էին Նորվեգիայի և Սինգապուրի թիմերը: Խնդիրների կոմիտեն նախագահում էր Ալեքսանդր Պիպերսկին: Թիմային խնդիրը լուծելու համար պետք էր քաղվածքներ թարգմանել մոնղոլական բառարանից :

Լեզվաբանության իններորդ միջազգային օլիմպիադան անցկացվեց 2011 թվականի հուլիսի 25-30-ը, ԱՄՆ-ի Քարնեգի Մելլոն համալսարանում[8]՝ Լորի Լևինի նախագահությամբ և 27 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին անգամ մասնակցում էին Բրազիլիան, Կանադան, Արաբական Միացյալ Էմիրությունները և Վիետնամը: Խնդիրների կոմիտեն նախագահում էր Ադամ Էսթերբերգը: Անհատական ​​մրցակցության խնդիրները պահանջում էին ֆարվերեն (գերմանական) ուղղագրություն, Ալգական հնչյունաբանություն և այլն:

Լեզվաբանության տասներորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2012 թվականի հուլիսի 29-ից օգոստոսի 4-ը Լյուբլյանայում[9], Միրկո Վաուփոտիի գլխավորությամբ և 26 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին անգամ մասնակցում էին Չինաստանի, Հունաստանի, Հունգարիայի, Իսրայելի և Ճապոնիայի թիմերը: Խնդիրների կոմիտեն նախագահում էր Իվան Դերջանսկին:

Լեզվաբանության տասնմեկերորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2013 թվականի հուլիսի 22-ից 26-ը, Մանչեսթերի քերականության դպրոցում[10], Նիլ Շելդոնի նախագահությամբ և 35 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին Թայվանը, Թուրքիան և Մոնտենը: Խնդիրների կոմիտեն նախագահում էր Ստանիսլավ Գյուրևիչը:

Լեզվաբանության տասներկուերորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2014 թվականի հուլիսի 21-ից 25-ը` Պեկինում[11], Ջին Յուկինի գլխավորությամբ և 39 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին անգամ մասնակցում էին Պակիստանը և Ուկրաինան: Խնդիրի կոմիտեն նախագահում էր Ջեյ Քյու Լինը: Թիմային խնդիրն ներառում էր մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի հայերեն թարգմանությունները:

Լեզվաբանության տասներեքերորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2015 թվականի հուլիսի 20-ից 24-ը Բուլղարիայում[12], Ալեքսանդար Վելինովի գլխավորությամբ և 43 թիմերի մասնակցությամբ: Առաջին անգամ էին մասնակցում Բանգլադեշի, Ֆրանսիայի և Ղազախստանի թիմերը:

Լեզվաբանության տասնչորսերորդ միջազգային օլիմպիադան անցկացվեց 2016 թվականի հուլիսի 25-29-ը` Հնդկաստանում[13], որը վարեցին բժիշկներ Մոնոջիտ Չոնդուրին և Նաթ Ջհայը: Մասնակցություն ունեցան 44 թիմ, որոնցից 2-ը մասնակցում էին առաջին անգամ։

Լեզվաբանության տասնհինգերորդ միջազգային օլիմպիադան տեղի ունեցավ 2017 թվականի հուլիսի 31-ից մինչև օգոստոսի 4-ը Դուբլինի[1] քաղաքային համալսարանում Դոկտոր Քերա Գրեյնին գլխավորությամբ և 43 թիմերի մասնակցությամբ: Խնդիրների կոմիտեն նախագահում էր Հյու Դոբսը: Թիմային խնդիրը պարունակում էր ինդոնեզերեն բառեր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «International Linguistics Olympiad»։ www.ioling.org։ Վերցված է 2016-09-11 
  2. «First International Olympiad in Linguistics (2003)»։ Department of Theoretical and Applied Linguistics, Moskow State University։ Վերցված է September 8, 2012 
  3. «Second International Linguistic Olympiad (2004)»։ Department of Theoretical and Applied Linguistics, Moskow State University։ Վերցված է September 8, 2012 
  4. «Fourth International Linguistics Olympiad for Secondary School Students»։ Վերցված է September 8, 2012 
  5. «The Fifth International Linguistics Olympiad»։ Վերցված է September 8, 2012 
  6. «6th International Linguistics Olympiad»։ Վերցված է September 8, 2012 
  7. «IOL10»։ Վերցված է September 8, 2012 
  8. «IOL 2011: Venue»։ Վերցված է September 8, 2012 
  9. «The 10th International Linguistics Olympiad»։ Վերցված է August 7, 2013 
  10. «The International Linguistics Olympiad 2013»։ Վերցված է August 7, 2013 
  11. «The International Linguistics Olympiad 2014»։ Վերցված է July 27, 2014 
  12. «The International Linguistics Olympiad 2015»։ Վերցված է August 17, 2015 
  13. «International Olympiad for Linguists 2016»։ iol14.plo-in.org։ Վերցված է 2016-01-06 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]