Jump to content

Լասլո Կրասնահորկայի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լասլո Կրասնահորկայի
հունգ.՝ Krasznahorkai László
Ծնվել էհունվարի 5, 1954(1954-01-05)[1][2][3][…] (72 տարեկան)
ԾննդավայրԴյուլա, Gyula District, Բեքեշ, Հունգարիա[1][2][3][…]
Մասնագիտությունսցենարիստ, վիպասան, գրող և visiting docent
Լեզուհունգարերեն
Քաղաքացիություն Հունգարիա
ԿրթությունՍեգեդի համալսարան (1976)[4][5] և Բուդապեշտի համալսարան (1983)[4][5]
Ուշագրավ աշխատանքներSatantango?[6], The Melancholy of Resistance?[6], War & War?[6], Seiobo There Below?, Destruction and Sorrow Beneath the Heavens?, Baron Wenckheim's Homecoming?, The World Goes On?, Chasing Homer? և Hersch 07769?
Պարգևներ
ԶավակներÁgnes Krasznahorkai? և Kata Krasznahorkai?
Изображение автографа
Կայքkrasznahorkai.hu
 László Krasznahorkai Վիքիպահեստում

Լասլո Կրասնահորկայի (հունգ.՝ Krasznahorkai László, հունվարի 5, 1954(1954-01-05)[1][2][3][…], Դյուլա, Gyula District, Բեքեշ, Հունգարիա[1][2][3][…]), հունգարացի գրող, 2015 թվականի Բուքերյան միջազգային մրցանակի[18] և 2025 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր[19][20][21]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լասլո Կրասնահորկային իրավաբանություն է սովորել Սեգեդում և Բուդապեշտում։ 1983 թվականին ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանի արվեստի պատմության ֆակուլտետը։ Դիպլոմային աշխատանքը նվիրված է եղել աքսորում գտնվող Շանդոր Մարաիի ստեղծագործությանը։ Շատ է ճանապարհորդել. 1990 թվականին եղել է Չինաստանում և Մողոլիայում, 1992 թվականին նավարկել է Ատլանտյան օվկիանոսով, եղել է Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում (1992-1998), Բոսնիայում (1996) և Ճապոնիայում (1997, 2000, 2005)։

Գործունեություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրասնահորկային առաջին անգամ հրատարակել է 1977 թվականին։ Նրա վեպերը և նովելները հակաուտոպիական առակներ են աշխարհում ապրող այն մարդկանց գրոտեսկային գոյության մասին, որոնք մեկուսացած են արտաքին կապերից և զուրկ՝ իմաստալի հեռանկարներից։ Գրողն ակտիվորեն համագործակցում է կինոռեժիսոր Բելա Տարրի հետ, ով նրա վեպերի, նովելների և սցենարների հիման վրա մի քանի ֆիլմ է նկարահանել, որոնք միջազգային հաջողություն են ունեցել։

Ստեղծագործությունների ընտրանի

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպեր և նովելներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 1985 թվական «Սատանայական տանգո» (հունգ.՝ Sátántangó )[22], վեպի անգլերեն թարգմանված տարբերակը 2013 թվականին շահել է Ռոչեստերսկի համալսարանի[Ն 1] մրցանակ
  • 1986 թվական «Վերջին ողորմություն» (հունգ.՝ Kegyelmi viszonyok), նովելներ
  • 1989 թվական «Դիմադրության մելանխոլիա» (հունգ.՝ Az ellenállás melankóliája)[23], վեպ
  • «Ուռգայի գերին» (հունգ.՝ Az urgai fogoly)
  • 1999 թվական «Պատերազմ և պատերազմ»( հունգ.՝ Háború és háború), վեպ
  • 2003 թվական Հյուսիսից՝ լեռ, հարավից՝ լիճ, արևելքից՝ ճանապարհ, արևմուտքից՝ գետ (հունգ.՝ Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó), վեպ
  • 2004 թվական «Անդրերկնային ավերածություն և տխրություն» (հունգ.՝ Rombolás és bánat az Ég alatt), վավերագրական վեպ Չինաստանի մասին
  • 2008 թվական «Սի-վան-մուն[Ն 2] այստեղ, մեր մեջ է» (հունգ.՝ Seiobo járt odalent), վեպ, անգլերեն թարգմանությունը 2014 թվականին Ռոչեստերսկի համալսարանի մրցանակ է ստացել
  • 2009 թվական «Վերջին գայլը» (հունգ.՝ Az utolsó farkas), վեպ։

Կինոյի սցենարներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • «Անեծք», 1988 թվականին գրվել է «Սատանայական տանգո» վեպի հիման վրա, ռեժիսոր Բելա Տարր
  • «Վերջին նավը»[24], 1989 թվականին գրվել է երկու վիպակների հիման վրա, ռեժիսոր Բ. Տարր
  • «Սատանայական տանգո», 1991-1993 թվականներին գրվել է նույնանուն վեպի հիման վրա, ռեժիսոր Բ. Տարր
  • «Վերկմայստերի հարմոնիաներ»[25], 2000 թվականին գրվել է «Դիմադրության մելանխոլիայի» վեպի հիման վրա, ռեժիսոր Բ. Տարր
  • «Մարդը Լոնդոնից», 2007 թվականին գրվել է Ժորժ Սիմենոնաի վեպի սցենարի հիման վրա, ռեժիսոր Բ. Տարր
  • «Թուրինյան ձի», գրվել է 2010 թվականին, ռեժիսոր Բ. Տարր։

Հրատարակություն ռուսերեն լեզվով

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • «Կիսամութ անտառում»[26], պատմվածք
  • «Ակրոպոլիսի գագաթին»[27], պատմվածք
  • «Ամենաուշը Թուրինում»[28], էսսե
  • «Եթե կա լեզու, որը պետք է թարգմանել, դա ռուսերենն է»[29] , զրույց, «Մարդասպանի ծնունդ»[30]», պատմվածք
  • «Ով է թակում իմ դուռը»[31]
  • «Աշխարհը գնում է. Գրքի ֆրագմենտներ»[32]։

Գրքեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • «Սատանայական տանգո»[33], վեպ
  • «Դիմադրության մելանխոլիա»[34], վեպ

Ճանաչում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրասնահորկայիի գրքերը թարգմանվել են ճապոներեն և եվրոպական հիմնական լեզուներով։ Արժանացել է մրցանակների․

  • Աթիլա Յոժեֆի մրցանակ (1987)
  • Տաբոր Դերի (1992), Դյուլա Կրուդ (1993)
  • Շանդորա Մարայի (1998), Լայոս Կոշութ (2004)
  • Մրցանակ ամենալավ թարգմանված գրքի համար (2013) և այլն։

2008 թվականին նա եղել է Բեռլինի Ազատ համլսարանի հրավիրված պրոֆեսոր։

Նշումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Ռոչեստերսկի համալսարանը ԱՄՆ-ի մասնավոր հետազոտական համալսարան է, որը գտնվում է Նյու Յորքի Ռոչեստեր քաղաքում։
  2. ↑ Սի-վան-մուն չինական դաոսական պանթեոնում ամենահայտնի աստվածուհիներից մեկն է։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 5 6 Գրականության թվային ակադեմիա — 1998.
  2. 1 2 3 4 5 László KrasznahorkaiFacts
  3. 1 2 3 4 Új magyar irodalmi lexikon (հունգ.) / V. András, K. S. Iván, S. S. Margit, N. S. Katalin, O. László, C. Miklós, P. Béla — 2 — Budapest: Akadémiai Kiadó, 1994. — Vol. 2. — P. 1244—1245. — ISBN 978-963-05-6805-0
  4. 1 2 3 4 5 6 7 http://www.krasznahorkai.hu/biography.html
  5. 1 2 3 4 Գրականության թվային ակադեմիա — 1998.
  6. 1 2 3 Գրականության թվային ակադեմիա — 1998.
  7. ↑ https://thebookerprizes.com/the-booker-library/authors/laszlo-krasznahorkai
  8. ↑ http://www.vilenica.si/prize_winner/p/3527/l/2/
  9. ↑ http://www.greeninteger.com/america.cfm
  10. ↑ http://www.szepirodalmifigyelo.hu/szepirodalmi-figyelo-dij
  11. ↑ http://www.alfoldfolyoirat.hu/node/8
  12. ↑ https://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20210422_OTS0103/staatssekretaerin-mayer-gibt-literaturpreise-der-republik-oesterreich-2021-bekannt
  13. ↑ https://www.fundacionformentor.es/premios/
  14. ↑ https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2025/press-release/
  15. ↑ https://www.transfuge.fr/podcast/
  16. ↑ https://www.meetingsaintnazaire.com/rencontres-et-prix-litteraires/prix-laure-bataillon/
  17. ↑ Krasznahorkai László kapta az Artisjus Irodalmi Nagydíjat (հունգ.)
  18. ↑ «Венгерский мастер гротеска Ласло Краснахоркаи стал лауреатом Международной Букеровской премии». NEWSru.com. 2015 թ․ մայիսի 20. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 14-ին.
  19. ↑ «Нобелевскую премию по литературе получил венгерский писатель Ласло Краснахоркаи». BBC News Русская служба (ռուսերեն). 2025 թ․ հոկտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ հոկտեմբերի 9-ին.
  20. ↑ «Nobel Prize in Literature 2025». NobelPrize.org (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հոկտեմբերի 9-ին.
  21. ↑ Քաղվածելու սխալ՝

    Սխալ <ref> պիտակ՝ «

    0» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  22. ↑ https://bookzip.ru/1529-sataninskoe-tango.html
  23. ↑ «Книга «Меланхолия сопротивления»». 2019 թ․ նոյեմբերի 15. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 13-ին.
  24. ↑ «КиноПоиск». www.kinopoisk.ru (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 13-ին.(չաշխատող հղում)
  25. ↑ «Гармонии Веркмейстера – КиноПоиск». www.kinopoisk.ru. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 13-ին.
  26. ↑ В сумрачном лесу, հունգարերենից թարգմանությունը՝ Յու. Գուսևան, Արտասահմանյան գրականություն, 2007 թվական, № 12, էջ 12—29
  27. ↑ На вершине Акрополя, հունգարերենից թարգմանությունը՝ Տ. Վորոնկինան, Նեման 2010 թվական, № 3, էջ 137—145
  28. ↑ Самое позднее — в Турине, հունգարերենից թարգմանությունը՝ Օ. Յակիմենկո, Սեանս ամսագրի կայք, 16.03.2012
  29. ↑ Если и есть язык, на который стоит меня переводить, так это русский
  30. ↑ «"Если и есть язык, на который стоит меня переводить, так это русский" ; Рождение убийцы. Рассказ — Журнальный зал». magazines.gorky.media. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 14-ին., զրույցների ձայնագրում և հունգարերերնից թարգմանությունը՝ Օ. Յակիմենկո, Արտասահմանյան գրականություն, 2013 թվական, № 5. էջ 77—115
  31. ↑ Кто-то стучит в мою дверь, հունգարերենից թարգմանությունը՝ Օ․ Յակիմենկո, Արտասահմանյան գրականություն, 2017 թվական․ № 5, էջ 188—252
  32. ↑ Мир идет: Фрагменты книги, հունգարերենից թարգմանությունը՝ Վ. Սեդերա, Արտասահմանյան գրականություն, 2017 թվական, № 5, էջ 188-252
  33. ↑ Краснахоркаи Л. Сатанинское танго: Роман / Пер. с венгерского В. Середы. — М.: АСТ; Corpus, 2018. — 352 с.
  34. ↑ Краснахоркаи Л. Меланхолия сопротивления: Роман / Пер. с венгерского В. Середы. — М.: АСТ; Corpus, 2020. — 448 с.

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Zsadányi E. Krasznahorkai László. — Pozsony: Kalligram Könyvk, 1999.
  • Krasznahorkai olvasókönyv. — Budapest: Széphalom Könyvműhely, 2002.
  • Krasznahorkai beszélgetések. — Budapest: Széphalom Könyvműhely, 2003.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լասլո Կրասնահորկայի» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Լասլո_Կրասնահորկայի&oldid=10480785» էջից