Լասլո Արան
| Լասլո Արան | |
| Կուսակցություն՝ | Liberal Party?[1] |
|---|---|
| Մասնագիտություն՝ | թարգմանիչ, քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ և գրող |
| Ծննդյան օր | մարտի 24, 1844[2] |
| Ծննդավայր | Salonta, Բիհոր, Ռումինիա |
| Վախճանի օր | օգոստոսի 1, 1898[3] (54 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Բուդապեշտ, Հունգարիա[2] |
| Թաղված | Ֆիումեի փողոցի գերեզմանոց |
| Քաղաքացիություն | |
| Հայր | Յանոշ Արան |
| Մայր | Julianna Ercsey? |
| Ինքնագիր | |
Լասլո Արան (հունգ.՝ Arany László, մարտի 24, 1844[2], Salonta, Բիհոր, Ռումինիա - օգոստոսի 1, 1898[3], Բուդապեշտ, Հունգարիա[2]), հունգարացի արձակագիր, բանաստեղծ, թարգմանիչ, բանահավաք։ Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1858 թվականից)։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Տրանսիլվանիայի հունգարացի։ Ծնվել է բանաստեղծ Յանոշ Արանի ընտանիքում։
Արձակ և բանաստեղծական ստեղծագործությունների, ժողովրդական հեքիաթների ժողովածուների, գրական թարգմանությունների, հետազոտությունների հեղինակ։
Հավաքել է բնօրինակ ժողովրդական հեքիաթներ և 1862 թվականին հրատարակել է դրանք առանձին հատորով («Magyar népmesék»), այնուհետև հրատարակել է հունգարական Էլֆրիդա լեգենդի հիման վրա բանաստեղծական պատմվածք, որի համար ընդունվել է Կիշֆալուդի եղբայրների անվան գրական միություն։
Հորից հետո Լասլո Արանը ակտիվորեն աշխատել է Գուննիի ժառանգության վրա։ Հունգարիայում մեծ ճանաչում ունի Գունների ճակատամարտը (Hunok harca, 1872) կապիտալ աշխատանքի շնորհիվ, որտեղ նկարագրում է տևտոնների (գերմանացիների) և մադյարի պայքարը Հունգարիայում և կոչ է անում իր հայրենակիցներին պայքարել գերմանական լեզվի և մշակույթի վրեժխնդրության դեմ։ Հայտնի է նաև իր բալլադներով, այդ թվում՝ Walesi Bardok-ը, որը հրապարակվել է 1863 թվականին և պարունակում է Հունգարիայում Հաբսբուրգների քաղաքականության թաքնված քննադատությունը։
1872 թվականին անանուն հրատարակել է «A délibábok hőse» չափածո վեպը, որը նկարագրում է Օբլոմովների տոհմի պատմությունը հունգարերենով։
Վեպը մեծ հաջողություն էր վայելում։
Թարգմանել է Շեքսպիրի և Մոլիերի ստեղծագործությունները, «Երազանքի հերոսը» երգիծական պոեմը։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Dániel B., József P., Judit P. Képviselők és főrendek a dualizmus kori Magyarországon (հունգ.) — Líceum Kiadó, 2020. — P. 146. — 639 p. — ISBN 978-963-496-144-4
- 1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #12888911X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- 1 2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 110 éve hunyt el Arany László(չաշխատող հղում) (հունգարերեն)
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լասլո Արան» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
- Մարտի 24 ծնունդներ
- 1844 ծնունդներ
- Ռումինիայում ծնվածներ
- Օգոստոսի 1 մահեր
- 1898 մահեր
- Բուդապեշտ քաղաքում մահացածներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- 19-րդ դարի թարգմանիչներ
- Հունգարացի թարգմանիչներ
- 19-րդ դարի բանաստեղծներ
- Գրողներ այբբենական կարգով
- Հունգարացի գրողներ
- Հունգարացի բանաստեղծներ
- Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
- Հունգարացի արձակագիրներ
- Բանահավաքներ
- Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Բանաստեղծներ այբբենական կարգով