Լասլո Արան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լասլո Արան
Arany Laszlo 2.jpg
 
Մասնագիտություն՝ թարգմանիչ, քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ և գրող
Ծննդյան օր մարտի 24, 1844(1844-03-24)[1]
Ծննդավայր Salonta, Bihor County, Ռումինիա
Վախճանի օր օգոստոսի 1, 1898(1898-08-01)[2] (54 տարեկան)
Վախճանի վայր Բուդապեշտ, Ավստրո-Հունգարիա[1]
Գերեզման Ֆիումեի փողոցի գերեզմանոց
Թաղված Ֆիումեի փողոցի գերեզմանոց
Քաղաքացիություն Flag of Hungary (1896-1915).svg Հունգարիա
Հայր Յանոշ Արան
Մայր Julianna Ercsey?
 
Ինքնագիր Arany Laszlo sign.jpg

Լասլո Արան (հունգ.՝ Arany László, մարտի 24, 1844(1844-03-24)[1], Salonta, Bihor County, Ռումինիա - օգոստոսի 1, 1898(1898-08-01)[2], Բուդապեշտ, Ավստրո-Հունգարիա[1]), հունգարացի արձակագիր, բանաստեղծ, թարգմանիչ, բանահավաք։ Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1858 թվականից)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տրանսիլվանիայի հունգարացի։ Ծնվել է բանաստեղծ Յանոշ Արանի ընտանիքում։

Արձակ և բանաստեղծական ստեղծագործությունների, ժողովրդական հեքիաթների ժողովածուների, գրական թարգմանությունների, հետազոտությունների հեղինակ։

Հավաքել է բնօրինակ ժողովրդական հեքիաթներ և 1862 թվականին հրատարակել է դրանք առանձին հատորով («Magyar népmesék»), այնուհետև հրատարակել է հունգարական Էլֆրիդա լեգենդի հիման վրա բանաստեղծական պատմվածք, որի համար ընդունվել է Կիշֆալուդի եղբայրների անվան գրական միություն։

Հորից հետո Լասլո Արանը ակտիվորեն աշխատել է Գուննիի ժառանգության վրա։ Հունգարիայում մեծ ճանաչում ունի Գունների ճակատամարտը (Hunok harca, 1872) կապիտալ աշխատանքի շնորհիվ, որտեղ նկարագրում է տևտոնների (գերմանացիների) և մադյարի պայքարը Հունգարիայում և կոչ է անում իր հայրենակիցներին պայքարել գերմանական լեզվի և մշակույթի վրեժխնդրության դեմ։ Հայտնի է նաև իր բալլադներով, այդ թվում՝ Walesi Bardok-ը, որը հրապարակվել է 1863 թվականին և պարունակում է Հունգարիայում Հաբսբուրգների քաղաքականության թաքնված քննադատությունը։

1872 թվականին անանուն հրատարակել է «A délibábok hőse» չափածո վեպը, որը նկարագրում է Օբլոմովների տոհմի պատմությունը հունգարերենով։

Վեպը մեծ հաջողություն էր վայելում։

Թարգմանել է Շեքսպիրի և Մոլիերի ստեղծագործությունները, «Երազանքի հերոսը» երգիծական պոեմը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #12888911X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]