Լանոստերոլ
| Լանոստերոլ | |
|---|---|
 | |
| Քիմիական բանաձև | C₃₀H₅₀O |
| Մոլային զանգված | 7,1E−25 կիլոգրամ[1] գ/մոլ |
| Դասակարգում | |
| CAS համար | 79-63-0 |
| PubChem | 246983 |
| EINECS համար | 201-214-9 |
| SMILES | CC(CCC=C(C)C)C1CCC2(C1(CCC3=C2CCC4C3(CCC(C4(C)C)O)C)C)C |
| ЕС | 201-214-9 |
| ChEBI | 216175 |
| Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա) | |
Լանոստերոլ, (անգլ.՝ Lanosterol) տետրացիկլիկ տրիտերպենոիդ, միացություն, որից առաջանում են կենդանական և սնկային բոլոր ստերոիդները։
Ի տարբերություն վերջիններիս՝ բուսական ստերոիդները սինթեզվում են ցիկլոարտենոլից[2]։ Լանոստերոլը ողնաշարավորների աչքի բնական բաղադրիչ է և դեր ունի աչքի ոսպնյակի առողջության պահպանման մեջ։ Լանոստերոլը խոլեստերինի նախանյութն է[3]։
Կենսասինթեզ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Լանոստերոլի կենսասինթեզը մանրակրկիտ ուսումնասիրված է[3]։
| Նկարագրություն | Սխեմա | ֆերմենտ |
|---|---|---|
| Ֆարնեզիլ պիրոֆոսֆատի երկու մոլեկուլներ կոնդենսացվում են՝ NADPH-ի մասնակցությամբ տեղի ունեցող վերականգնման արդյունքում, առաջացնելով սկվալեն |  |
Սկվալեն սինթետազ |
| Սկվալենը օքսիդանում է 2,3-օքսիսկվալենի (սկվալենի էպօքսիդ) |  |
Սկվալեն մոնոօքսիգենազ |
| 2,3-Օքսիդոսկվալենը փոխակերպվում է պրոտոստերոլի և վերջում՝ Լանոստերոլի |  |
Լանոստերոլ սինթետազ |
| (քայլ 2) |  |
(քայլ 2) |
Լանոստերոլի հետագա վերափոխումը ֆերմենտային կատալիզի պայմաններում հանգեցնում է այլ ստերոիդների առաջացման։ Դրա 14-դեմեթիլացումը CYP51-ի միջոցով ի վերջո հանգեցնում է խոլեստերինի առաջացման։
Հետազոտություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Որպես աչքի ոսպնյակի բնական բաղադրիչով հարուստ մոլեկուլ, լանոստերոլը մասնակցում է ոսպնյակի թափանցիկության պահպանմանը[4][5]։ Հնարավոր ազդեցության մեխանիզմը պայմանավորված է նրանով, որ այն կանխում է կրիստալինների (սպիտակուց) ագրեգացիան, որոնք առաջացնում են մշուշոտ տեսողություն ՝ կատարակտի ձևավորմամբ[5][4]։
Լանոստերոլը ուսումնասիրվում է որպես աչքի կաթիլների թերապևտիկ հավելում՝ կրիստալինների ագրեգացիան կանխելու և կատարակտը վերացնելու նպատակով[4][5]։ Սակայն, աչքի կաթիլներում հավելված լանոստերոլը ցույց է տվել սահմանափակ լուծելիություն և ցածր կենսամատչելիություն աչքում և, 2020 թվականի դրությամբ, չի ապացուցվել, որ արդյունավետ է կատարակտի կանխման համար[5][4]։
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ lanosterol
- ↑ Schaller, Hubert (2003 թ․ մայիս). «The role of sterols in plant growth and development». Progress in Lipid Research. 42 (3): 163–175. doi:10.1016/S0163-7827(02)00047-4. PMID 12689617.
- 1 2 Nes, W. David (2011). «Biosynthesis of cholesterol and other sterols». Chemical Reviews. 111 (10): 6423–6451. doi:10.1021/cr200021m. PMC 3191736.
- 1 2 3 4 Xu J, Fu Q, Chen X, Yao K (2020 թ․ նոյեմբեր). «Advances in pharmacotherapy of cataracts». Annals of Translational Medicine. 8 (22): 1552. doi:10.21037/atm-20-1960. PMC 7729355. PMID 33313297.
- 1 2 3 4 Daszynski DM, Santhoshkumar P, Phadte AS, և այլք: (2019 թ․ հունիս). «Failure of oxysterols such as lanosterol to restore lens clarity from cataracts». Scientific Reports. 9 (1): 8459. doi:10.1038/s41598-019-44676-4. PMC 6560215. PMID 31186457.