ԼՂՀ հասարակական-քաղաքական կյանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Անկախության հռչակումից և հատկապես զինադադարից հետո ԼՂՀ-ում ձևավորվել են հասարակական նոր հարաբերություններ, հաստատվել է բազմակուսակցական համակարգ։ Ավանդաբար ԼՂ կոմկուսից բացի՝ սկսել են գործել նաև ԼՂՀ ՀՅԴ և Արմենական կուսակցությունները, ստեղծվել նոր՝ «Ազատ հայրենիք», «Սոցիալական արդարություն», «Շարժում-88» և այլ կուսակցություններ։

Արցախի Գերագույն Խորհուրդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1991 թվականի դեկտեմբերի 28-ին անցկացվել են ԼՂՀ Գերագույն Խորհրդի առաջին գումարման (5 տարի ժամկետով) ժողովրդական պատգամավորների ընտրություններ։ Նախագահ է ընտրվել Արթուր Մկրտչյանը։ Մինչև 1994 թվականը տեղի ունեցած լրացուցիչ ընտրություններով ընտրվել է ընդհանուր թվով 81 պատգամավորից բաղկացած Գերագույն Խորհուրդը։ ԼՂՀ Գերագույն Խորհրդի 1994 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ ԼՂՀ-ում մտցվել է նախագահական, կառավարման ինստիտուտ, սահմանվել է Գերագույն Խորհրդի պատգամավորների նոր թվաքանակ՝ 33։ 1995 թվականի ապրիլի 30-ին անցկացվել են ԼՂՀ Գերագույն Խորհուրդի 2-րդ գումարման խորհրդարանական ընտրությունները։

Բակո Սահակյան

1996 թվականի մարտին ԼՂՀ Գերագույն Խորհուրդն վերանվանվել է ԼՂՀ Ազգային ժողով։ Նոյեմբերին տեղի են ունեցել ԼՂՀ առաջին նախագահական ընտրությունները։ Հանրապետության նախագահ է ընտրվել Ռոբերտ Քոչարյանը։ Վերջինիս՝ ՀՀ վարչապետ նշանակվելուց հետո, 1997 թվականի սեպտեմբերին ԼՂՀ-ում անցկացվել են արտահերթ նախագահական ընտրություններ, և նախագահ է ընտրվել Արկադի Ղուկասյանը։ ԼՂՀ Ազգային ժողովի 3-րդ գումարման ընտրություններում (2000 թվականի հունիսի 18-ին) ձայների գերակշիռ մեծամասնությունն ստացել է Արցախի ժողովրդավարական, կուսակցությունը (33 մանդատից՝ 20-ը) և կազմել կառավարություն։

ԼՂՀ 3-րդ նախագահական, ընտրություններին (2002 թվականի օգոստոսի 11-ին) մասնակցել է կուսակցության 4 թեկնածու. ԼՂՀ նախագահ է վերընտրվել Արկադի Ղուկասյանը ԼՂՀ Ազգային Ժողովի 4-րդ գումարման ընտրություններում (2005 թվականի հունիսի 19-ին) առաջատարը դարձյալ Արցախի ժողովրդավարական, և «Ազատ հայրենիք» կուսակցություներն էի 2007 թվականի հուլիսի 19-ին տեղի են ունեցել ԼՂՀ 4-րդ նախագահական ընտրությունները, որին մասնակցել է 5 թեկնածու։ ԼՂՀ նախագահ է ընտրվել Բակո Սահակյանը, որը վերընտրվել է նաև 2012 թվականին։ 2010 թվականի 5-րդ գումարման խորհրդարանական ընտրություների արդյունքում ԼՂՀ Ազգային ժողովում ընտրվել են 3՝ «Ազատ հայրենիք» 14 պատգամավոր), Արցախի ժողովրդավարական (7), ՀՏՂ (6) կուսակցություններ և 6 անկուսակցական պատգամավորներ։

Ներկայումս ԼՂՀ-ում գործում են «Ազատ հայրենիք», Արցախի ժողովրդավարական, Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն, ԼՂ կոմունիստական, «Սոցիալական արդարություն», «Բարոյական վերածնունդ», Արցախի Արմենական, «Մեր տունը Հայաստանն է», «Շարժում-88», «Քրիստոնեա-դեմոկրատական միություն» կուսակցությունները և մի շարք հասարակական ու ոչ պետական կազմակերպություններ՝ կանանց, երիտասարդական, մշակութային, ստեղծագործական և այլ միություններ։ Հասարակական կազմակերպություններից համեմատաբար ակտիվ են Արցախյան պատերազմի մասնակիցների, և Զինուժի վետերանների, անհետ կորած ազատամարտիկների հարազատների, զոհված ազատամարտիկների ծնողների և «Երկրապահ» միությունները, Արցախյան գոյամարտի վիրավոր մարտիկների օգնության «Վիտա» և այլ կազմակերպություններ։

Ազատ Հայրենիք կուսակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ազատ հայրենիք» կուսակցությունը հիմնադրվել է 2005 թվականին,նախագահական (2009 թվականից)՝ ԼՂՀ վարչապետ Արա Հարությունյան։ ԼՂՀ ներկայիս Ազգային ժողովում ունի 14 պատգամավոր։ Հրատարակվել է «Ակունք» պաշտոնաթերթը։ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցությունը հիմնադրվել է 2005 թվականի, նախագահ՝ ԼՂՀ Ազգային ժողովի նախագահ Աշոտ Ղուլյան։ 2005 թվականին ընտրված Ազգային ժողովում ուներ ամենամեծ պատգամավոր, խմբակցությունը (16 մանդատ)։ 5-րդ գումարման ժամանակ Ազգային ժողովը ուներ 11 պատգամավոր։

Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցությունն Լեռնային Ղարաբաղում գործունեություն է ծավալել Արցախյան շարժման սկզբներից. ակտիվորեն մասնակցում է երկրի քաղաքական կյանքին՝ մշտապես ներկայացված լինելով խորհրդարանում։ Ներկայիս Ազգային Ժողովն ունի 6 պատգամավոր։

Ընդդիմադիր են ԼՂՀ կոմկուսը (հիմնվել է ՝1996 թվականին, 1-ին քարտուղար՝ Հրանտ Մելքումյան) և «Բարոյական վերածնունդ» (2005 թվականին, նախագահ՝ Մուրադ Պետրոսյանի) կուսակցությունը։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png