Իցհակ Պերլման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պերլման
Իցհակ Պերլման
ItzhakPerlmanWhitehouse2.jpg
Բնօրինակ անունեբրայերեն՝ יצחק פרלמן
Ծնվել էօգոստոսի 31, 1945(1945-08-31)[1][2][3][…] (75 տարեկան)
Յաֆֆա, Թել Ավիվ, Իսրայել
ԵրկիրFlag of Israel.svg Իսրայել և Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Ժանրերդասական երաժշտություն
Մասնագիտությունջութակահար, դիրիժոր և պրոֆեսոր
Գործիքներջութակ
ԱշխատավայրԲրուքլինի քոլեջ և Ջուլիարդ դպրոց
ԼեյբլDeutsche Grammophon
ԿրթությունՋուլիարդ դպրոց
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[4]
ՊարգևներՄշակույթի ազգային շքանշան, Գրեմի կյանքի նվաճումների համար, Կոնգրեսի գրադարանի կենդանի լեգենդ, Ազատության մեդալ, Ազատության նախագահական շքանշան, Քենեդու անվան կենտրոնի պատվոգիր, Grammy Award for Best Instrumental Soloist(s) Performance (with orchestra)?, Grammy Award for Best Instrumental Soloist Performance (without orchestra)?, Grammy Award for Best Chamber Music Performance? և «Գրեմմի» մրցանակ լավագույն դասական ալբոմի համար
Կայքitzhakperlman.com
Itzhak Perlman Վիքիպահեստում
Itzhak Perlman.jpg

Իցհակ Պերլման (անգլ.՝ Itzhak Perlman, եբրայերեն՝ יצחק פרלמן‎; օգոստոսի 31, 1945(1945-08-31)[1][2][3][…], Յաֆֆա, Թել Ավիվ, Իսրայել, Թել Ավիվ), հրեական ծագումով իսրայելաամերիկյան ջութակահար, դիրիժոր և մանկավարժ, 20-րդ դարի երկրորդ կեսի ամենահայտնի ջութակահարներից մեկը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Լեհաստանից հրեա ներգաղթյալների ընտանիքում (հայրը` Տերնոպոլից, այժմ` Ուկրաինա)` Թել Ավիվում, որն այդ ժամանակ մտնում էր Պաղեստին բրիտանական ենթամանդատային տարածքի կազմի մեջ: Մեծացել է Իսրայելում: Սկսել է հետաքրքրվել ջութակով ռադիոյով դասական երաժտության համերգ լսելուց հետո: Սովորել է Թել Ավիվում` երաժշտական ակադեմիայում[5], հետո ԱՄՆ-ում` Ջուլիարդ դպրոցում` Իվան Ղալամյանի և Դորոթի Դելեյի մոտ[6]:

13-ամյա Իցհակ Պերլմանը համերգից հետո (1958)

Նրա առաջին ելույթը տեղի է ունեցել 1963 թվականին Քարնեգի հոլում: 1964 թվականին նա շահել է Լեվենտրիտտի անվան ամերիկյան ամենահեղինակային մրցույթը: Դրանից անմիջապես հետո սկսել է ելույթ ունենալ անհատական համերգներով: Բացի այդ, Պերլմանին հրավիրում էին հեռուստատեսության տարբեր շոուների: Մի քանի անգամ նա նվագել է Սպիտակ տանը: Պերլմանը «Գրեմմի» մրցանակի հնգակի մրցանակակիր է` դասական երաժշտության կատարելու համար:

Չորս տարեկան հասակում Պերլմանը հիվանդացել է պոլիոմիելիտով, որի պատճառով ստիպված է օգտվել հենակներից տեղաշարժման համար[7] և ջութակ է նվագում նստած վիճակում:

Նա նաև մի քանի անգամ կատարել է արիաներ օպերաներից (բաս) և 1981 թվականին նույնիսկ մասնակցել է Պուչչինիի «Տոսկա»յի ձայնագրմանը: Գլխավոր դերերը կատարեցին Ռենատա Սկոտտոն, Պլասիդո Դոմինգոն և Ռենատո Բրուզոնը:

Դասական երաժշտությունից բացի` Իցհակ Պերլմանը հայտնի է նաև հրեական ժողովրդական երաժշտության կատարելու համար: Դրանք ժողովրդական երգերի գործիքային վերամշակումներ են, որոնք կատարվում են եբրայերենով` Իսրայելի ֆիլարմոնիկ նվագախմբի ուղեկցությամբ (Tradition: Itzhak Perlman plays popular Jewish melodies, 1987): Երաժիշտը հայտնի է նաև տարբեր կլեզմերական կոլեկտիվների հետ իր աշխատանքով (Itzhak Perlman in the Fiddler’s House, 1995; Itzhak Perlman Live in the Fiddler’s House, 1996; A Jewish Violin — The Best of Klezmer and Traditional Jewish Music, 2007): Հանդես է եկել որպես կլեզմերական երաժշտության և հրեական ֆոլկլորի մասին հեռուստածրագրերի հաղորդավար, որոնք նկարահանվել են եբրայերենով և անգլերենով: 1993 թվականին կատարել է սոլո ջութակի համար «Շինդլերի ցուցակը» ֆիլմի երաժշտությունում (Օսկար լավագույն երաժշտության համար): 1994 թվականին դաշնակահար Օսկար Փիթերսոնի հետ` քվինտետի կազմում ձայնագրել է ջազային կոմպոզիցիաների ալբոմ (Side by Side: Itzhak Perlman & Oscar Peterson, 1994): 2012 թվականին թողարկվեց նրա պատարագային և ժողավրդական երաժշտության ալբոմը` կանտոր Իցհոկ Մեյեր Հելֆգոթի «Eternal Echoes: Songs & Dances for the Soul» հետ միասին:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լեվենտրիտտի անվան մրցույթի դափնեկիր (1964)
  • Grammy Award for Best Chamber Music Performance (1979, 1981, 1988, 1991)
  • Grammy Award for Best Instrumental Soloist(s) Performance (with orchestra)
  • Grammy Award for Best Instrumental Soloist Performance (without orchestra)
  • Grammy Award for Best Classical Album
  • Medal of Liberty (1986)
  • National Medal of Arts (2000)
  • Նախագահական Ազատության մեդալ (2015)

Ներգրավված է Gramophone ամսագրի փառքի սրահ[8]:

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Tradition (1987)
  • Duos (1987)
  • Vivaldi: The Four Seasons/3 Violin Concertos (1992)
  • Dvořák in Prague: A Celebration (Sony Classical, 1994, and Kultur Video, 2007)
  • The American Album (1995)
  • In the Fiddler's House (1995)
  • Holiday Tradition (1998)
  • Concertos from My Childhood (EMI, 1999)
  • The Essential Itzhak Perlman (Sony Classical, 2009)
  • Eternal Echoes: Songs and Dances for the Soul (Sony Classical, 2012) with Yitzchak Meir Helfgot
  • Violin Sonatas (Universal Music Classics/Deutsche Grammophon, 2015)
  • The Perlman Sound (Warner Classics, 2015)

Անդրե Պրևինի հետ`

Օսկար Փիթերսոնի հետ`

  • Side by Side (TELARC CD-83341 1994)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 filmportal.de — 2005.
  3. 3,0 3,1 Munzinger-Archiv (գերմ.) — 1913.
  4. Notable Names Database — 2002.
  5. «Perlman, Itzhak»։ Oxford Music Online։ Վերցված է 1 October 2011 
  6. «Perlman, Itzhak Biography: Contemporary Musicians»։ Enotes.com։ Վերցված է 1 July 2011 
  7. «'I Woke Up and I Couldn't Walk': This is the Polio That should become Just a Memory»։ The Jerusalem Post։ Վերցված է 18 May 2018 
  8. «Gramophone Hall of Fame» (անգլերեն)։ Gramophone։ Վերցված է 2016-01-02 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]