Իրվին Ռոզ
| Իրվին Ռոզ անգլ.՝ Irwin A. Rose | |
|---|---|
| Ծնվել է | հուլիսի 16, 1926[1][2][3][…] |
| Ծննդավայր | Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ |
| Մահացել է | հունիսի 2, 2015[1][2][3][…] (88 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Deerfield, Ֆրանկլին շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Jewish Community Association of Amherst Cemetery[4] |
| Քաղաքացիություն | |
| Կրթություն | Չիկագոյի համալսարան, Նյու Յորքի համալսարան և Lewis and Clark High School? |
| Մասնագիտություն | կենսաքիմիկոս, համալսարանի դասախոս և քիմիկոս |
| Աշխատատու | Իրվինի կալիֆոռնիական համալսարան և Չիկագոյի համալսարան |
| Պարգևներ և մրցանակներ | |
| Անդամություն | ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա |
Իրվին Ալան Ռոուզ (հուլիսի 16, 1926[1][2][3][…], Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունիսի 2, 2015[1][2][3][…], Deerfield, Ֆրանկլին շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ) ամերիկացի կենսաբան էր։ Ահարոն Չիխանովերի և Ավրամ Հերշկոյի հետ միասին 2004 թվականին նա արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի՝ ուբիքվիտինի միջնորդավորված սպիտակուցի դեգրադացիայի հայտնաբերման համար[8][9]։[10]
Կրթություն և վաղ կյանք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ռոուզը ծնվել է Բրուքլինում, Նյու Յորք, աշխարհիկ հրեական ընտանիքում, Էլլայի (Գրինվալդ) և Հարրի Ռոյզի որդին, որը հատակների խանութ ուներ[11]։ Ռոուզը մեկ տարի սովորել է Վաշինգտոնի պետական համալսարանում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նավատորմում ծառայելուց առաջ։ Պատերազմից վերադառնալուց հետո Չիկագոյի համալսարանից 1948 թվականին նա ստացել է գիտության բակալավրի աստիճան, իսկ 1952 թվականին դոկտորի աստիճան կենսաքիմիայի բնագավառում[12]։ Նա իր ասպիրանտուրան ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանում[11]։
Կարիերա և հետազոտություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ռոուզը 1954-1963 թվականներին աշխատել է Յեյլի բժշկական դպրոցի կենսաքիմիայի ամբիոնում։ 1963 թվականին նա միացել է Fox Chase Cancer Center-ին և այնտեղ մնացել մինչև 1995 թվականին թոշակի անցնելը[13]։ 1970-ականներին նա միացավ Փենսիլվանիայի համալսարանին որպես ֆիզիկական կենսաքիմիայի պրոֆեսոր[14]։ 2004 թվականին, երբ նրա Նոբելյան մրցանակը հայտարարվեց, նա Կալիֆորնիայի համալսարանի Իրվին բժշկական դպրոցի ֆիզիոլոգիայի և կենսաֆիզիկայի ամբիոնի ականավոր պրոֆեսոր էր[13]։
Անձնական կյանք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ռոուզն ամուսնացած էր Զելդա Բուդենշտեյնի հետ և ուներ չորս երեխա[12]։ Նա մահացել է 2015 թվականի հունիսի 2-ին Դիրֆիլդում, Մասաչուսեթս[12][15]։ His widow died in 2016.
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
- 1 2 3 4 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
- 1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- ↑ Find A Grave — 1996.
- ↑ The Nobel Prize in Chemistry 2004 — Nobel Foundation.
- ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
- ↑ Guggenheim Fellows-ի տվյալների բազա
- ↑ Wilkinson, Keith; Hershko, Avram (2015). «Irwin Allan Rose (1926–2015) Established role of ubiquitin in the destruction of cellular proteins». Nature. 523 (7562): 532. doi:10.1038/523532a. ISSN 0028-0836. PMID 26223618.
- ↑ Rose, I (2005 թ․ օգոստոսի 11). «Early work on the ubiquitin proteasome system, an interview with Irwin Rose». Cell Death & Differentiation. Springer Science and Business Media LLC. 12 (9): 1162–1166. doi:10.1038/sj.cdd.4401700. ISSN 1350-9047. PMID 16094392.
- ↑ Hershko, A.; Ciechanover, A.; Rose, I.A. (1979), «Resolution of the ATP-dependent proteolytic system from reticulocytes: a component that interacts with ATP», Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 76 (7): 3107–3110, Bibcode:1979PNAS...76.3107H, doi:10.1073/pnas.76.7.3107, PMC 383772, PMID 290989.
- 1 2 Կաղապար:Nobelprize including the Nobel Lecture on December 8, 2004 Ubiquitin at Fox Chase
- 1 2 3 Chang, Kenneth (2015 թ․ հունիսի 2). «Irwin A. Rose, Nobel-Winning Biochemist, Dies at 88». New York Times. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 4-ին.
- 1 2 Weil, Martin (2015 թ․ հունիսի 3). «Irwin Rose, who shared 2004 Nobel Prize in chemistry, dies at 88». Washington Post. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 4-ին.
- ↑ «Selected Awards and Honors to Penn Faculty and Alumni: Nobel Prizes». University of Pennsylvania Website. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 4-ին.
- ↑ ABC News. «2004 Nobel Chemistry Winner Irwin Rose Dies at 88». ABC News.
- Հուլիսի 16 ծնունդներ
- 1926 ծնունդներ
- Բրուքլինում ծնվածներ
- Հունիսի 2 մահեր
- 2015 մահեր
- ԱՄՆ-ում մահացածներ
- ԱՄՆ-ում թաղվածներ
- Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
- Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
- Չիկագոյի համալսարանում դասավանդողներ
- Քիմիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակակիրներ
- Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
- ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
- Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Ամերիկացի քիմիկոսներ
- Կենսաքիմիկոսներ
- Եյլի համալսարանի դասախոսներ
- Ամերիկացի գիտնականներ