Իրավաբան (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Իրավաբան
The Lawyer, possibly Ulrich Zasius, 1461-1536, humanist, jurist (Giuseppe Arcimboldo) - Nationalmuseum - 15897.tif
տեսակ գեղանկար
նկարիչ Ջուզեպպե Արչիմբոլդո[1]
տարի 1566[1]
բարձրություն 64 սանտիմետր[1]
լայնություն 51 սանտիմետր[1]
ժանր դիմապատկեր
նյութ կտավ և յուղաներկ
գտնվում է Շվեդիայի ազգային թանգարան
հավաքածու Դիմանկարի ազգային պատկերասրահ[2] և Շվեդիայի ազգային թանգարան

Իրավաբան (իտալ.՝ L'Avvocato), իտալացի գեղանկարիչ, գեղազարդիչ, մաներիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1566 թվականին: Յուղաներկով կտավի չափերն են 64 × 51 սմ: Այսօր «Իրավաբան» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Շվեդիայի ազգային թանգարանում (Ստոկհոլմ, Շվեդիա):

Ընդհանուր ակնարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի կյանքի վաղ շրջանի մասին տեղեկությունները շատ աղքատիկ են։ Ինչպես շատ իտալացի նկարիչներ, նա նույնպես իր կարիերան սկսել է՝ զանազան պատվերներ ընդունելով երկրի տարբեր վայրերում։ Ստեղծել է վիտրաժներ, ֆրեսկոներ և պաստառագորգեր Միլանում, Կոմոյում և Մոնցայում[4]։ 1562 թվականին Արչիմբոլդոն դառնում է Սրբազան Հռոմեական կայսրության Մաքսիմիլիան II կայսեր արքունի դիմանկարիչը[5]։ «Իրավաբան» ստեղծագործությունը համարվում է կայսեր շրջապատի մարդկանց դիմանկարների շարքի կտավներից մեկը: Այդ շարքի նկարներից են նաև «Գրադարանավարը» և «Խոհարարը»[6]: «Իրավաբան» նկարը հեղինակը վրձնել է 1566 թվականին[7]: Այդ ընթացքում Արչիմբոլդոն ստեղծել է մարդանման կերպարների դիմանկարներ՝ օգտագործելով տվյալ բնագավառում աշխատող անձանց վերաբերող առարկաներ՝ նկարելով դեմքի փոխարեն մրգեր, բանջարեղեն, ծաղիկներ, գրքեր և այլն[8][9]:

Երկար ժամանակ համարվում էր, որ կտավում նկարված է Կաթոլիկ եկեղեցու ռեֆորմացիայի շարժման գործիչ, կալվինիզմի հիմնադիր Ժան Կալվինը, սակայն ավելի ուշ այդ վարկածը հերքվեց: Հետագայում հաստատվեց, որ նկարում պատկերված է գերմանացի իրավաբան Ուլրիխ Ցեզիուսը՝ Մաքսիմիլիան II կայսեր դատավորը[10]: Նկարն արժանացավ մեծ ընդունելության և հաջողության: Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի ընկերը՝ Գրեգորիո Կոմանինին, մի անգամ այսպես է արտահայտվել. «Նկարը կայսրին մեծ հաճույք պատճառեց և հանգեցրեց վերջինիս ծիծաղին մի դատի ժամանակ, որի մասին ես չեմ կարող պատմել»[10]:

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Իրավաբան» ստեղծագործությունում պատկերված իրավաբանը՝ Ցեզիուսը նկարված է հետևյալ կերպ: Նրա մարմինը կառուցված է գրքերի դարսվածքից, որոնց վրա շագանակագույն բրդյա վերարկու է՝ աղվեսի մորթով երիզված: Գրքերի էջերը վերին հատվածում ներկայացված են որպես վերնաշապիկի օձիք: Իրավաբանի դեմքը նկարիչը ձևավորել է՝ նկարելով շոգեխաշած հավ, որպես քիթ ու աչքեր նկարել է հենց նոր ձվից դուրս եկած ճուտիկ: Ձկան բերանը ծառայում է որպես բերան, իսկ ձկան պոչը՝ կզակ[11]:

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1593 թվականին՝ վաթսունվեց տարեկան հասակում, իր մահկանացուն է կնքում Ջուզեպպե Արչիմբոլդոն և երկար ժամանակ մոռացության է մատնվում։ Նրա հանդեպ հետաքրքրությունն աճում է 20-րդ դարում։ Այդ ժամանակ նրան սկսեցին անվանել«Սյուրռեալիզմի պապիկ»[12]: «Իրավաբան» ստեղծագործությունը նվիրված է իրավաբանի կասկածելի և «լպրծուն» գործունեությանն ու որկրամոլությանը: Ցեզիուսն ի ծնե ուներ ուռուցիկ այտեր, իսկ ձիուց ներքև ընկնելու հետևանքով խեղվել էր քիթը: Ցեզիուսին այսպես այպանելն ու ծաղրանքով ներկայացնելու պատճառն ըստ երևույթին այն էր, որ վերջինս դադարեցրել է կաթոլիկ կայսրի հրամանով բողոքական գրականության ձեռքբերումը[13]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոյություն ունի «Իրավաբան» կտավի երկու տարբերակ: Դրանցից մեկը թվագրվում է 1566 թվականով և պահվում է Շվեդիայի ազգային թանգարանում, իսկ ավելի ուշ ստեղծածը իտալական Միլան քաղաքում է՝ անհատական հավաքածուում[14]: Երկրորդ դիմանկարը, հնարավոր է, որ չի հանդիսանում Արչիմբոլդոյի աշխատանքը[15]:

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Stephen Farthing (Ed.) (2006)։ 1001 Paintings You Must See Before You Die։ London: Quintet Publishing Ltd։ ISBN 1-84403-563-8 
  • «Giuseppe Arcimboldo»։ The Art Wolf։ Վերցված է 4 January 2006 

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 http://collection.nationalmuseum.se/eMuseumPlus?service=ExternalInterface&module=collection&objectId=15897&viewType=detailView
  2. http://europeana.eu/portal/record/2048005/Athena_Plus_ProvidedCHO_Nationalmuseum__Sweden_15897.html
  3. 3,0 3,1 http://collection.nationalmuseum.se/eMuseumPlus?service=ExternalInterface&module=artist&objectId=5150&viewType=detailView
  4. «Giuseppe Arcimboldo»։ Замок Скоклостер։ Վերցված է 5 июня 2015 
  5. Jeffrey Greggs (2010)։ Arcimboldo 1527–1593: Nature & Fantasy։ The New Criterion[en]։ էջեր 49–50 
  6. «Bibliotekarien. Beskrivning»։ Замок Скоклостер[en]։ Վերցված է 5 июня 2015 
  7. «En man som består av saker man använder»։ Национальный музей Швеции։ Վերցված է 5 июня 2015 
  8. Werner Kriegeskorte (2000)։ Arcimboldo. Ediz. Inglese։ Taschen[en]։ էջ 30։ ISBN 978-3-8228-5993-3 
  9. «Arcimboldo 1526–1593. Nature and fantasy»։ Национальная галерея искусства։ 2010։ Վերցված է 5 июня 2015 
  10. 10,0 10,1 «Der Jurist. 1566»։ Die Fachgruppe Wien der Freizeitbetriebe։ Վերցված է 5 июня 2015 
  11. «Arcimboldo’s Feast for the Eyes»։ New York Times։ 10 октября 2007։ Վերցված է 5 июня 2015 
  12. «Arcimboldo's Feast for the Eyes»։ Smithsonian Magazine[en]։ 2011։ Վերցված է 5 июня 2015 
  13. «Confounding Faces»։ The New Republic։ 27 января 2011։ Վերցված է 5 июня 2015 
  14. «Giuseppe Arcimboldo. Life and works»։ The Art Wolf։ Վերցված է 5 июня 2015 
  15. Liana De Girolami Cheney Arcimboldo. — Litres, 2014. — ISBN 5457466884

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]