Իտալական մատիտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Իտալական մատիտ, կամ սև կավիճ, նկարչական գործիք, ազատ մատիտների տեսակներից մեկը, սև կավե հերձաքար կամ սոսնձի խառնուրդով մամլած մուր։ Կիրառվում է պատկերների, ինչպես նաև մարդու մերկ մարմնի նկարների իրագործման համար։ Թողարկվում են իտալական մատիտների երեք տեսակներ՝ պինդ, միջին և փափուկ[1][2]։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատիտը տալիս է խոր փայլատ թավշյա սև գույն, որը հեշտությամբ ստվերագծվում է թղթի վրա։ Ստվերագիծն ունի համեմատաբար թույլ սևություն։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իտալական մատիտն օգտագործվել է արդեն իսկ Տրեչենտոյի դարաշրջանում, XV դարի վերջին իտալացի նկարիչները վերջնականորեն հարմարվեցին մատիտին, իսկ Չենինո Չենինին հիշատակում է այն իր տրակտատում։ Մատիտն ավելի շատ հետաքրքրել է հյուսիսային Իտալիայում, Լոմբարդիայում` Լեոնարդո դա Վինչիի, Վենետիկյան, Հռոմեական և Ֆլորենցիական դպրոցներում։ Այսպիսի մատիտներն արտադրվում էին սև փայլատային հերձաքարից, որը հայթայթվում էր Պիեմոնտում, հետագայում առավելապես թրծված ոսկրի փոշուց, որը կցվում էր բուսական սոսնձով։

Նպաստել է նկարի նշանակալից փոփոխմանը, որպես ժանր՝ անցում փոքր ձևաչափից դեպի մեծ, նկարչության հստակ գործելակերպից դեպի ավելի ծավալուն ու արտահայտիչ, նաև սկսել է ընդգծվել ոչ թե ստվերագիծը, այլ լուսաստվերը։ Այն հիանալի օգտագործել է Տինտորետտոն, իսկ բարոկկոյի դարաշրջանում՝ Պիտեր Պաուլ Ռուբենսը[3]։

Արտադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորական տեսակները պատրաստվում են սև փայլատային հերձաքարի ամբողջական կտորներից, իսկ լավագույն տեսակների համար սև կավիճը փոշիացվում է, լվացվում, իսկ այնուհետև մամլվում ու ձևավորվում է սոսնձանման որևէ նյութի միջոցով։

Իտալական մատիտների պատրաստության համար օգտագործվում են՝

  • Գրաֆիտ - 1 մաս
  • Գազային մուր - 1 մաս
  • չեզոք սև մուր - 1 մաս
  • Գիպս - 1/3 մաս
  • Օսլա կամ դեկստրին 8%-անոց սոսնձային լուծույթի տեսքով - 7 մաս:

Մատիտի երանգի համար նախատեսված նյութերն անհրաժեշտ է շատ մանր մանրացնել, աղալով կոլոիդային աղացում։ Ստացված զանգվածից սովորաբար մամլում են ուղղանկյունաձև հատմամբ և թրծում են 150-250 °С ջերմաստիճանի տակ 2-4 ժամ տևողությամբ։ Կապված թրծման տևողության ժամանակից ստանում են տարբեր կարծրության մատիտներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Лентовский А. М. Технология живописных материалов, Государственное издательство «Искусство» Л: — 1949.
  2. Словарь терминов. Российская академия художеств
  3. Б. Р. Виппер. Введение в историческое изучение искусства.