Իվան Մեշչանինով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իվան Մեշչանինով
Ծնվել էնոյեմբերի 24 (դեկտեմբերի 6), 1883[1]
Ուֆա, Ուֆայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[2]
Մահացել էհունվարի 16, 1967(1967-01-16)[2][3][4] (83 տարեկան)
Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ, Խորհրդային Ռուսաստան[2]
ԳերեզմանՍերաֆիմովսկոէ գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունլեզվաբան, հնագետ, մարդաբան, նախապատմության ուսումնասիրող և ազգագրագետ
Հաստատություն(ներ)Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետ
Գործունեության ոլորտլեզվաբանություն
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՊետերբուրգի հնագիտական ինստիտուտ
Գիտական ղեկավարՆիկողայոս Մառ
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

Իվան Իվանովիչ Մեշչանինով (նոյեմբերի 24 (դեկտեմբերի 6), 1883[1], Ուֆա, Ուֆայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[2] - հունվարի 16, 1967(1967-01-16)[2][3][4], Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ, Խորհրդային Ռուսաստան[2]), խորհրդային լեզվաբան, հնագետ։ Փոքր Ասիայի և Կովկասի մեռած լեզուների, հատկապես ուրարտերենի (խալդերենի) մասնագետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1932 թ.), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945 թ.

Եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ լեզվի և մտածողության ինստիտուտի տնօրեն (1935-1950 թթ.), գրականության և լեզվի բաժանմունքի ակադեմիկոս քարտուղար (1934-1950 թթ.) և ԽՍՀՄ ԳԱ Նախագահության անդամ։ 1926-1931 թվականներին հնագիտական պեղումներ է կատարել հյուսիսային մերձսևծովյան շրջաններում և Անդրկովկասի տարբեր վայրերում (Լեռնային Ղարաբաղ, Նախիջևան, Կիրովաբադ)։ Նրա գիտական հայացքների ձևավորման վրա զգալի ազդեցություն է ունեցել Ն․ Յա․ Մառը։ Մեշչանինովը սկզբնավորել է տարբեր համակարգ ունեցող լեզուների շարահյուսության տիպաբանությունը, քննել է լեզուների զարգացման հիմնական փուլերը, ստեղծել լեզուների շարահյուսության տիպաբանության տեսություն, մշակել նախադասության տեսության խնդիրները։ Մեծ են Մեշչանինովի ծառայությունները Հյուսիսի և Կովկասի գիր չունեցող ժողովուրդների լեզուների ուսումնասիրությունը կազմակերպելու գործում։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1943 թ., 1946 թ.)։ Պարգևատրվել է Լենինի և այլ շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Башкирская энциклопедия (ռուս.)Башкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с. — ISBN 978-5-88185-053-1
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Мещанинов Иван Иванович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,0 3,1 3,2 Munzinger Archiv (գերմ.) — 1913.
  4. 4,0 4,1 4,2 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 465 CC-BY-SA-icon-80x15.png