Իվան Բագմուտ
Իվան Բագմուտ | |
|---|---|
| Ծնվել է | հունիսի 7, 1903 |
| Ծննդավայր | Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն |
| Վախճանվել է | օգոստոսի 20, 1975 (72 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Խարկով, ԽՍՀՄ |
| Գերեզման | Խարկովի քաղաքային երկրորդ գերեզմանատուն |
| Մասնագիտություն | լրագրող և գրող |
| Լեզու | ուկրաիներեն և ռուսերեն |
| Քաղաքացիություն | |
| Պարգևներ | |
Իվան Անդրիանովիչ Բագմուտ (ուկրաիներեն՝ Іван Андріанович Багмут. հունիսի 7, 1903, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 20, 1975, Խարկով, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի խորհրդային գրող, լրագրող և դրամատուրգ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է գյուղական ուսուցչի բազմանդամ ընտանիքում։ Ավարտել է ծխական դպրոցը և 1913 թվականից սովորել Նովոմոսկովսկի դասական գիմնազիայում։ 1919 թվականին ընդունվել է ուսուցչական ճեմարանի վերջին կուրսը, որն ավարտել է 1921 թվականին։
Աշխատել է որպես գյուղական ուսուցիչ և քաղաքական-լուսավորչական աշխատանքներ տարել վոլոստում (գավառակում)։ Հետագայում տեղափոխվել է Խարկով։ Աշխատել է որպես Ուկրաինական ԽՍՀ կրթության ժողովրդական կոմիսարիատի տեսուչ, ավելի ուշ՝ Ուկրաինայի պետական հրատարակչության մանկապատանեկան գրականության բաժնի խմբագիր, Համաուկրաինական ռադիովարչության գեղարվեստական բաժնի գրական խմբագիր, «Ուկրինֆորմ» գործակալության ռեֆերենտ: Միաժամանակ սովորել է Խարկովի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, բայց ուսումը հետագայում թողել է և գրողներ Ի.Միկիտենկոյի, Ի.Կուլիկի, Պ.Պանչի, Ա.Կոպիլենկոյի, Օ.Դոնչենկոյի, Յու. Սմոլիչի հետ ակտիվորեն մասնակցել Ուկրաինայի մայրաքաղաքի գրական կյանքին:
Անդամագրվել է Ուկրաինայի գրողների « Մոլոդնյակ », « Պրոլիտֆրոնտ » գրական կազմակերպություններին, Վ. Բլակիտնու անվան գրականագիտական ակումբին, մասնակցել է այն ժամանակների բանավեճերին։ Խարկովյան ամսագրերում լույս են տեսել Ի.Բագմուտի առաջին հոդվածներն ու ակնարկները։
1920-ականների վերջերին Ի. Բագմուտը ճանապարհորդել է երկրով մեկ, և արդյունքը եղել են էսսեների գրքեր, հրապարակումներ ամսագրերում և թերթերում («Подорож до Небесних гір» / «Ճանապարհորդություն դեպի Երկնային լեռներ», «Карелія» / Կարելիա, «Преріями та джунглями Біробіджана» / «Բիրոբիջանի պրերիաներով ու ջունգլիներով», «Вибухи на півночі» / «Կեսգիշերային պոռթկում» և այլն):

1935 թվականի օգոստոսին Բագմուտը հակահեղափոխական գործունեության մեղադրանքով ձերբակալվել է Ուկրաինական ԽՍՀ ՆԿՎԴ Խարկովի վարչության կողմից։ Հատուկ նիստում վճռվել է նրան դատապարտել է 6 տարվա ազատազրկման։ Պատիժը կրել է Կոմիի ԻԽՍՀ ճամբարներում։ Պեչորայի երկաթուղու շինարարությունում աշխատել է որպես երկրաբան: 1941 թվականի մարտին ազատ արձակվելով՝ շարունակել է աշխատել այնտեղ որպես քաղաքացիական ծառայող։
Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին իսկ օրերին դիմում է ներկայացրել՝ խնդրելով կամավոր ուղարկել ռազմաճակատ։ 1942 թվականի սեպտեմբերից մասնակցել է մարտական գործողություններին։ Հետախույզ է եղել Վորոնեժի ռազմաճակատում: 1943 թվականի փետրվարին ծանր վիրավորվել է։ Զինվորական հիվանդանոցում նրա ոտքն անդամահատել են, իսկ հետո երկար բուժում է անցել։ 1944 թվականին վերադարձել է Խարկով և աշխատել որպես Ուկրաինայի գրական հիմնադրամի տեղական մասնաճյուղի տնօրեն։
Խարկովում վերսկսել է իր գրական գործունեությունը։ 1946 թվականից անդամագրվել է Ուկրաինայի գրողների միությանը: Ապրել է գրողների «Սլովո» տանը։
1957 թվականի մարտին արդարացվել է։
Մահացել է 1975 թվականին Խարկովում: Թաղվել է քաղաքային թիվ 2 գերեզմանատանը։
Պարգևներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «Արիության համար» մեդալ (01.02.1943)
- «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ (24.11.1960)
Ստեղծագործություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պատերազմից հետո Իվան Բագմուտը հիմնականում ստեղծագործել է մանկական գրականության ժանրում։
Հայրենական մեծ պատերազմի մասին երկերի, ուղեգրությունների, էսսեների, պիեսների, մանուկների ու պատանիների համար ստեղծագործությունների հեղինակ է։
Երկերի ընտրանի
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պատմվածքների ժողովածուներ
- Гарячі джерела / Տաք աղբյուրներ (1947),
- Оповідання / Ծանուցում (1951),
- Шматок пирога / Մի կտոր կարկանդակ (1957)
- Злидні / Չարերը (1958),
- Знак на стіні / Նշան՝ պատի վրա (1961);
Վիպակներ
- Счастливый день суворовца Криничного / Սուվորովյան դպրոցի սովորող Կրինիչնիի երջանիկ օրը (1948),
- Хозяева Охотских гор / Օխոտսկի լեռների տերերը (1949),
- Служу Радянському Союзу / Ծառայում եմ Խորհրդային Միությանը (1950 թ.),
- Блакитне плесо (1959),
- Записки солдата / Զինվորի գրառումները,
- Наш отряд «Смерть фашистам» / Մեր ջոկատը՝ «Մահ ֆաշիստներին»
- Подвиг творився так / Սխրանքը կատարվեց այսպես (1961 թ.),
- Подвиг творився так / Սև կատու Լապչենկոյի արկածները՝ նկարագրված իր իսկ կողմից (1964 թ.),
- Життєпис слухняного хлопця / Լսող տղայի կյանքը (1968);
Պիեսներ
- Дорога мамочка / Սիրելի մայրիկ (1952),
- Степи цвітуть / Տափաստանները ծաղկում են (1959)
- Одного разу в колгоспі / Մի անգամ հիվանդանոցում,
- Ясне питання и др / Հստակ սնուցում և այլն:
Արժանացել է Լեսյա Ուկրաինկայի անվան գրական մրցանակի (1973)։
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Иван Андрианович Багмут: Некролог / Лит. Украина. — 1975. — 26 авг. / Իվան Անդրիանովիչ Բագմուտ. մահախոսական / Լիտ. Ուկրաինա. - 1975 թ. - օգոստոսի 26.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
| ||||||||||||||||
- Հունիսի 7 ծնունդներ
- 1903 ծնունդներ
- Ռուսական կայսրությունում ծնվածներ
- Օգոստոսի 20 մահեր
- 1975 մահեր
- Խարկով քաղաքում մահացածներ
- «Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
- «Աշխատանքային արիության համար» մեդալակիրներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գրողներ այբբենական կարգով
- Ուկրաինացի մանկագիրներ
- Խորհրդային մանկագիրներ
- Ուկրաինացի դրամատուրգներ
- Ուկրաինացի լրագրողներ
- Խորհրդային գրողներ
- Ուկրաինացի գրողներ
- Արիության մեդալակիրներ