Jump to content

Իսրայելի տաճար սինագոգի վրա հարձակում

Coordinates: 42°33′17″N 83°23′45″W / 42.55482°N 83.39577°W / 42.55482; -83.39577
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Իսրայելի տաճար սինագոգի վրա հարձակում
Տեսակտրանսպորտի օգտագործում ահաբեկչության նպատակով և հրազենով հարձակում
Երկիր ԱՄՆ
Գրոհի վայրWest Bloomfield Township?
ՏեղադրանքTemple Israel?
Տարեթիվմարտի 12, 2026
Զոհվածներ1 մարդ[1]
Ահաբեկիչների քանակ1
42°33′17″N 83°23′45″W / 42.55482°N 83.39577°W / 42.55482; -83.39577

Իսրայելի տաճար սինագոգի վրա հարձակում, 2026 թվականի մարտի 12-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Միչիգան նահանգի Ուեսթ Բլումֆիլդ Թաունշիփ քաղաքում գտնվող Իսրայելի տաճար ռեֆորմիստական սինագոգում տեղի ունեցած կրակոց և մեքենայի վրաերթ։ 41-ամյա Այման Մոհամեդ Ղազալին իր մեքենան մխրճել է շենքի մեջ և, ըստ որոշ տեղեկությունների, կրակ բացել, նախքան անվտանգության աշխատակիցների հետ փոխհրաձգության ժամանակ սպանվելը։ Մեքենան բռնկվել է, հնարավոր է՝ ներսում գտնվող դյուրավառ նյութից, և Ղազալին լուրջ այրվածքներ է ստացել։ Մեքենան հարվածել և վիրավորել է մեկ անվտանգության աշխատակցի, և առնվազն 30 իրավապահ մարմինների աշխատակիցներ տեղափոխվել են հիվանդանոցներ՝ ծխի ներշնչման պատճառով բուժում ստանալու համար[2][3]։

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

3500 ընտանիքներով և 12000 անդամներով համայնքն իրեն նկարագրում է որպես «երկրի ամենամեծ ռեֆորմիստական սինագոգը»[4]։ Հակադիֆամացիոն լիգայի տվյալներով՝ 2024 թվականին (այսպիսի տվյալների առկայության ամենավերջին տարին) ԱՄՆ-ում, գրառումներ վարելուց՝ 1979 թվականից ի վեր, գրանցվել է հակասեմական միջադեպերի ամենաբարձր թիվը[5]։

Հարձակում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղական ժամանակով 12:19-ից կարճ ժամանակ առաջ Ղազալին իր բեռնատարով մխրճվել է սինագոգի մուտքի մեջ[6]։ Հարձակվողը մեքենան մտցրել է դռների միջով և անցել միջանցքով[7]։

Հաղորդումները ցույց են տվել, որ Ղազալին իր մեքենան վթարի ենթարկելուց հետո կրակ է բացել հրացանից, և որ շտապօգնության և այլ արտակարգ իրավիճակների մեքենաներ են եղել տեղում[8]։ Ոստիկանությունը հայտարարել է, որ կասկածյալը սպանվել է զինված անվտանգության աշխատակիցների հետ փոխհրաձգության ժամանակ[9]։ Մեքենան հարվածել է մեկ այլ պահակի, որը համայնքի անվտանգության տնօրենն էր, որից հետո բեռնատարը բռնկվել է[10][11][12]։ Շենքից ծուխ էր դուրս եկել և մեծ վնասներ պատճառել[13]։ Հաղորդվում է, որ Ղազալին ծանր այրվածքներ է ստացել[14]։ Անվտանգության մյուս աշխատակիցները վիրավոր պահակին տեղափոխել են մոտակա հիվանդանոց՝ ենթադրաբար, նրա կյանքին վտանք չի սպառնում[15]։ Մոտ 30 իրավապահ մարմինների աշխատակիցներ բուժօգնություն են ստացել ծուխ ներշնչելուց հետո[16] Henry Ford Health-ը հայտնել է, որ իր բժշկական խմբերը հոգ են տանում ութ վիրավոր առաջին բուժօգնության աշխատակիցների, չնայած նրանց վնասվածքների բնույթը չի հաղորդվել[17]։

Դեպքի վայրում տեղեկացված իրավապահ մարմինների աշխատակիցները հայտնել են, որ փրկարարները մեքենայում հայտնաբերել են «ինչ-որ բան, որը, կարծես, մեծ քանակությամբ պայթուցիկ նյութ էր»[18]։

Միչիգանի նահանգային ոստիկանությունը զգուշացրել է ակտիվ հրաձիգի մասին, իսկ մոտակա բնակիչներն ու դպրոցները տարհանվել են[19]։

Հանցագործ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իշխանությունները հանցագործին նույնականացրել են որպես 41-ամյա Այման Մոհամեդ Ղազալի (հունվարի 4, 1985[20] - մարտի 12, 2026), Լիբանանում ծնված ԱՄՆ քաղաքացի և Համիդո ռեստորանի աշխատակից Դիրբորն Հայթսից, Միչիգան[21]։ Կրակոցից առաջ առնվազն չորս ազգական, այդ թվում՝ քույր-եղբայր, սպանվել են Իսրայելի ավիահարվածների հետևանքով նրա հայրենի Լիբանանում ՝ վերջերս տեղի ունեցած Իրանի պատերազմի առաջին շաբաթվա ընթացքում՝ 2026 թվականի մարտի 2-ին[22]։ Ղազալին ապրել է Միչիգանում՝ 2011 թվականի մայիսի 20-ին IR1 ներգաղթային վիզայով Միացյալ Նահանգներ մուտք գործելուց ի վեր՝ որպես ԱՄՆ քաղաքացու ամուսին, այն բանից հետո, երբ 2009 թվականի դեկտեմբերին առաջին անգամ ներկայացված և՛ օտարերկրացի ազգականի, և՛ նշանածի դիմումները հաստատվել էին 2010 թվականի ապրիլին[23]։ Ղազալին քաղաքացիություն ստանալու համար դիմել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 20-ին և ստացել ԱՄՆ քաղաքացիություն 2016 թվականի փետրվարի 5-ին[24]։

Իշխանությունները հաստատել են, որ Ղազալին հարձակումից մի քանի ժամ առաջ WhatsApp-ում հրապարակել է իր մի քանի լուսանկարներ, որոնցում պատկերված են Իսրայելի հարձակումների ժամանակ զոհված հարազատները։ Հայտնի չէ, թե արդյոք հոգեկան առողջությունը դեր խաղացե/լ է[25]։ Ուեյն շրջանի շրջանային դատարանը հաստատել է, որ Ղազալիի նախկին կինը ամուսնալուծության դիմում է ներկայացրել 2024 թվականի օգոստոսին, և որ այն բավարարվել է յոթ ամիս անց՝ 2025 թվականի մարտին[26]։

Հետևանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միչիգանի և ամբողջ երկրի ոստիկանական բաժանմունքները ուժեղացրել են կրոնական հաստատությունների պաշտպանության ջանքերը: Նյու Յորքի Անն Արբոր քաղաքում և Ֆիլադելֆիայում պաշտամունքի վայրերում և դպրոցներում ավելացվել է պարեկային ծառայություն[27]:

Հետաքննություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի տնօրեն Քաշ Պատելը նշել է, որ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի (ՀԴԲ) աշխատակիցները համագործակցում են տեղական իրավապահ մարմինների հետ՝ ակտիվ հրաձիգի հետ կապված իրավիճակի շուրջ[28]: Ալկոհոլի, ծխախոտի, հրազենի և պայթուցիկ նյութերի բյուրոն հաստատել է, որ իրենք նույնպես հետաքննություն են անցկացնում: Իրավապահ մարմինների պաշտոնյաները հայտնել են, որ կասկածյալի մեքենայի հետևի մասում հայտնաբերվել է մեծ քանակությամբ ակնհայտ պայթուցիկ նյութեր, և որ դեպքի վայր են ուղարկվել ռումբագործներ և շներ[29]: Հարձակումը, հավանաբար, ահաբեկչական ակտ է եղել[30]:

Արձագանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միչիգանի նահանգապետ Գրետչեն Ուիթմերը հայտարարել է, որ « հակասեմիտիզմը և բռնությունը տեղ չունեն Միչիգանում»[31], և որ «Միչիգանի հրեական համայնքը պետք է կարողանա ապրել և դավանել իր հավատքը խաղաղության մեջ»[32]։ Միչիգանի նահանգի սենատոր Մելորի ՄաքՄորոն խորհուրդ է տվել բնակիչներին «հեռու մնալ տարածքից և լսել առաջին արձագանքողների ուղղորդումները»[33] և արտահայտել է, որ «հակասեմիտիզմի աճը վերացական չէ։ Այն ձախ կամ աջ չէ։ Այն այստեղ է»[34]։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը տեղեկացվել է կրակոցների մասին։ Նյու Յորքում քաղաքապետ Զոհրան Մամդանին ասել է, որ հրեական կրոնական վայրերում կլինեն դիտորդ պարեկներ[35]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ https://www.npr.org/2026/03/12/nx-s1-5745970/suspect-in-attack-at-michigan-synagogue-is-dead-atf-offical-says
  2. ↑ Luscombe, Richard; Levin, Sam (2026-03-12). «Suspect dead after ramming vehicle into Michigan synagogue, officials say». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  3. ↑ «Live updates: Suspect dead after attack at Temple Israel in West Bloomfield, Michigan». BBC News (բրիտանական անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  4. ↑ "Michigan lawmaker urges people to stay away from scene", NBC News, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "Mallory McMorrow, Michigan's Senate majority whip, wrote on X that she was aware of initial reports of the situation at Temple Israel. "Please stay away from the area and listen to direction from first responders as we wait to learn more," she wrote."
  5. ↑ Graham, Ruth; Robertson, Campbell (2026-03-12). «Attack on Synagogue Comes Amid Significant Rise in Antisemitic Incidents». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  6. ↑ Mauger, Max Bryan and Craig. «Temple Israel synagogue shooting leaves gunman dead, kids safe». The Detroit News (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2026-03-12-ին.
  7. ↑ «Live Updates: Security Guard Opens Fire After Truck Rams Michigan Synagogue». The New York Times. 2026 թ․ մարտի 12. Վերցված է 2026 թ․ մարտի 12-ին.
  8. ↑ Hutchinson, Derick. "Police called to 'active shooting' after car crashes into Jewish synagogue in West Bloomfield", Click on Detroit, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026.
  9. ↑ "Suspect dead in active shooter situation at Michigan synagogue", Jewish Insider, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "Armed security stationed at the synagogue engaged with a suspect inside a vehicle that 'breached the facility by driving into it,' Oakland County Sheriff Michael Bouchard said. Shots were fired, and the suspected assailant was killed inside the vehicle, according to Bouchard, who added that 'we can't say what killed him at this point, but security did engage him with gunfire.'"
  10. ↑ «Armed suspect in Michigan synagogue attack dead, AP source says». CTV News. 2026 թ․ մարտի 12. Վերցված է 2026 թ․ մարտի 12-ին.
  11. ↑ "Shooter dead in Jewish synagogue attack in West Bloomfield: 'No kids or staff injured'", WJBK, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "A security guard shot the driver. One body was found in the vehicle. He said something ignited inside the vehicle, sparking a fire. One security guard was injured after being struck by the vehicle, which had traveled down the hallway after breaking through the entrance. He is expected to be okay. There were no children and no staff injured."
  12. ↑ "Jewish Federation of Detroit releases statement after attack at Temple Israel", CBS News, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "Our thoughts are with the Temple Israel Director of Security who was injured during the incident, and we wish him a full and speedy recovery. We are also deeply appreciative of our local law enforcement agencies and Jewish Community Security, Inc. for their ongoing dedication to keeping our Jewish community safe."
  13. ↑ Staff, N. P. R. (2026-03-12). «Suspect in attack at Michigan synagogue is dead, officials say». NPR (անգլերեն). Վերցված է 2026-03-12-ին.
  14. ↑ Hutchison, Derick. "Suspect killed after crash, shooting at West Bloomfield synagogue, source says", Click on Detroit, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "The person suspected of crashing a truck into a West Bloomfield synagogue before shots were fired has been killed, according to a source."
  15. ↑ «Live Updates: Security Guard Opens Fire After Truck Rams Michigan Synagogue». The New York Times. 2026 թ․ մարտի 12. Վերցված է 2026 թ․ մարտի 12-ին.
  16. ↑ «About 30 law enforcement officers are being treated for smoke inhalation, sheriff says». CNN. 2026 թ․ մարտի 12. Վերցված է 2026 թ․ մարտի 12-ին.
  17. ↑ «Live updates: Driver dead after vehicle ramming attack at Michigan synagogue». NBC News (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  18. ↑ https://www.cnn.com/us/live-news/michigan-synagogue-shooting-03-12-26
  19. ↑ Bryan, Max. "Active shooter alert issued at West Bloomfield synagogue", The Detroit News, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "An alert about an active shooter situation near the Temple Israel synagogue in West Bloomfield Township was issued Thursday afternoon, urging residents to avoid the area and shelter in place."
  20. ↑ «Who was Ayman Ghazali? Alleged Michigan Synagogue Shooter». Newsweek (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  21. ↑ «DHS identifies suspect in Temple Israel attack as Lebanese immigrant». Detroit Free Press (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  22. ↑ «Temple Israel synagogue suspect's family recently killed in air strike». Detroit News (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  23. ↑ «Ayman Mohamed Ghazali: Michigan Synagogue Shooter Lost His Family To Israeli Strike In Lebanon». TimesNow (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  24. ↑ «Suspect in Michigan synagogue attack lost family in recent airstrike in Lebanon, source says. Here's what we know». CBS News (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  25. ↑ «Who was Ayman Ghazali? Alleged Michigan Synagogue Shooter». Newsweek (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  26. ↑ «Temple Israel synagogue suspect's family recently killed in air strike». Detroit News (անգլերեն). 2026-03-12. Վերցված է 2026-03-12-ին.
  27. ↑ «Multiple cities are increasing police patrols near houses of worship». CNN. 2026 թ․ մարտի 12. Վերցված է 2026 թ․ մարտի 12-ին.
  28. ↑ Tweet from Kash Patel", X, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "FBI personnel are on the scene with partners in Michigan and responding to the apparent vehicle ramming and active shooter situation out of Temple Israel Synagogue in West Bloomfield Township, Michigan."
  29. ↑ "Suspect dead after ramming vehicle into Detroit-area synagogue, sheriff says", CNN, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "• Emergency responders found what appeared to be a large amount of explosives in the back of the vehicle, according to law enforcement officials briefed on the scene."
  30. ↑ «Suspect in attack at Michigan synagogue is dead, ATF official says». NPR. 2026 թ․ մարտի 12. Վերցված է 2026 թ․ մարտի 12-ին.
  31. ↑ "FBI responding to 'apparent vehicle ramming and active shooter' at Michigan synagogue", BBC, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "Governor Gretchen Whitmer says 'antisemitism and violence have no place in Michigan'"
  32. ↑ "Assailant dead after vehicle ramming, gunfire at Michigan synagogue in US", Al Jazeera, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "In a post on X, Michigan Governor Gretchen Whitmer called the incident 'heartbreaking'. 'Michigan's Jewish community should be able to live and practice their faith in peace,' she said."
  33. ↑ "Michigan lawmaker urges people to stay away from scene", NBC_News, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "Mallory McMorrow, Michigan's Senate majority whip, wrote on X that she was aware of initial reports of the situation at Temple Israel. "Please stay away from the area and listen to direction from first responders as we wait to learn more," she wrote."
  34. ↑ Holloway, Caleb. "Michigan leaders and Jewish officials react to attack on West Bloomfield area synagogue", WSMH, March 12, 2026. Accessed March 12, 2026. "The rise in antisemitism is not abstract. It's not left or right. It is here."
  35. ↑ https://x.com/NYCMayor/status/2032180388198826421
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Իսրայելի_տաճար_սինագոգի_վրա_հարձակում&oldid=10705284» էջից