Իսոսի ճակատամարտը (խճանկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իսոսի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)
«Իսոսի ճակատամարտը» խճանկար
Ալեքսանդր Մակեդոնացին
Դարեհ III Կոդոմանոսը

«Իսոսի ճակատամարտը» խճանկարը Ալեքսանդր Մակեդոնացու և Պարսկական տերության արքա Դարեհ III Կոդոմանոսի՝ հայտնի Իսոսի ճակատամարտը պատկերող անտիկ խճանկար է՝ գտնված Պոմպեյում։ Թվագրվում է մ.թ.ա. III-II դդ.: Խճանկարի իրական չափսերը 313x582 սմ են, որոշ հատվածներ չեն պահպանվել։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խճանկարը հայտնաբերվել է 1831 թ. Պոմպեյում տեղի ունեցող պեղումների ընթացքում՝ Casa Del Fauno (Ֆավնի տուն) կոչվող շինության մեջ։ 1843 թվականին խճանկարը տեղափոխվել է Նեապոլի ազգային հնագիտական թանգարան, որտեղ էլ գտնվում է մինչ օրս։ Սկզբնապես այն հավաքված էր գետնի վրա, սակայն 1913 թ. մասնագետներն այն ամրացրեցին պատի վրա՝ առավել լավ տեսանելի դարձնելու համար։ 2005 թ. Պոմպեյում, Ֆավնի տանը, որտեղ սկզբնապես գտնվել է խճանկարը, հավաքվեց և տեղադրվեց խճանկարի կրկնօրինակը։

Պատկերագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Իսոսի ճակատամարտը» համարվում է հռոմեական ամենահայտնի խճանկարներից մեկը։ Այն պատկերում է մ.թ.ա. 333 թ. Իսոսի մոտ Ալեքսանդր Մակեդոնացու և Դարեհ III Կոդոմանի միջև տեղի ունեցած Իսոսի ճակատամարտը։ Ալեքսանդր Մակեդոնացին հեծել է իր Բուցեֆալ անունով սևաթույր ձին և աջ ձեռքի նիզակով ծակում է Դարեհ III-ի թիկնապահին։

Դարեհ III-ը պատկերված է արքայական խույրով և պարսիկ զորավարին հատուկ հանդերձանքով և գլխանոցով։ Պարսից արքայի աչքերը պատկերված են լայն բացված և լի սարսափով։ Ի տարբերություն Դարեհի՝ Մակեդոնացու հայացքն ավելի հանգիստ է վճռական։ Ալեքսանդրը պատկերված է պրոֆիլով, սևահեր։ Իր նախորդ պատկերներում Ալեքսանդրը պատկերված է որպես աստված և հերոս, սակայն այս խճանկարում նրա կերպարը իդեալականացված չէ, փոխարենը պատկերված է որպես քաջարի երիտասարդ։ Նրա հայացքն ուղղված է դեպի Դարեհ III և ոչ թե իր զոհը դարձած պարսիկը։ Ալեքսանդրի զրահի վրա պատկերված է Գորգոն Մեդուզան, որի առասպելական քարացնող հայացքն ուղղված է դեպի Դարեհը։ Խճանկարի՝ մակեդոնական հատվածը վնասված է, իսկ պարսկական հատվածում զինվորները պատկերված են ամբողջ մարմինը ծածկող զրահով, որը ներհատուկ էր Կենտրոնական Ասիայի զինվորներին։ Դարեհի արքայի մարտակառքի առջև ընկած է մեռնող զինվոր, որի սարսափահար հայացքն արտացոլվել է իր վահանի վրա և ուղղված է դեպի դիտողը։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

alexandermosaik.de


Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մակեդոնացու արշավանքը դեպի Ասիա