Իսկական ծովախեցգետին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ծովախեցգետին
Woda-6 ubt.jpeg
Այլ անուններԾովախեցգետին
Տեսակիսկական ծովախեցգետին
Caridea Վիքիպահեստում
Ծովախեցգետինը մարդու ձեռքի մեջ

Ծովախեցգետին կամ իսկական ծովախեցգետին (լատ.՝ Caridea), տասոտնուկ խեցգետնանմանների (Decapoda) դաս, խեցգետինների կարգ։ Լայնորեն տարածված է ամբողջ աշխարհի ծովերում, շատ տեսակներ ապրում են քաղցրահամ ջրերում։ Տարբեր տեսակների չափերը տատանվում են 2-30 սմ։ Ռուսաստանի հեռավոր Արևելյան ծովերի ֆաունայում հաշվվում է ավելի քան 100 տեսակ։ Այս խմբի շատ տեսակներ օգտագործվում են ձկնորսության մեջ։

Չնայած ակվակուլտուրայի տեսակներից մեկը կոչվում է «Ծովախեցգետնային ֆերմա», այնտեղ բուծում են Penaeidae ընտանիքի խեցգետիներ, որոնք իրականում պատկանում են ոչ թե իրական ծովախեցգետինների, այլ մեկ այլ՝ տասնոտանի Dendrobranchiata խմբի։

Բազմացում և զարգացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչպես Pleocyemata ենթախմբի մյուս բոլոր ներկայացուցիչների մոտ, ձվաբջիջներից դուրս են գալիս ամբողջական սեգմենտներ, և դրանց թիվը հետագա զարգացման ընթացքում չի ավելանում։ Մանրածովախեցիների շատ տեսակների մոտ բնութագրվում է դիխոգամիա, այսինքն, կյանքի ընթացքում նրանք օրինաչափորեն փոխում են սեռն արուից էգի[1]։

Օգտագործում սննդի մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խեցգետինը տարբեր երկրներում խոհանոցային մշակույթի բաղադրիչ է կազմում։ Հուդայականության մեջ ծովախեցգետինները, ինչպես և բոլոր ծովատառեխները, սննդի մեջ արգելված են։ Իսլամում տարաձայնություններ կան դրանց օգտագործման թույլատրելիության վերաբերյալ[2]։

Ինչպես մյուս ծովամթերքները, ծովախեցգետինը ևս հարուստ է կալցիումով և սպիտակուցով, պարունակում է ցածր կալորիականություն։ Ծովախեցգետիններով կերակրատեսակները խոլեսթերինի աղբյուր են, 100 գ-ում 7 մգ-ից մինչև 251 մգ՝ կախված պատրաստման եղանակից։ Ծովախեցգետին որպես սնունդ դելիկատես է համարվում։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծովախեցգետինների ցանկ

  • Alpheoidea
  • Atyoidea
  • Bresilioidea
  • Campylonotoidea
  • Crangonoidea
  • Galatheacaridoidea
  • Nematocarcinoidea
  • Oplophoroidea
  • Palaemonoidea
  • Pandaloidea
  • Pasiphaeoidea
  • Procaridoidea
  • Processoidea
  • Psalidopodoidea
  • Stylodactyloidea

Որոշ տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Pandalus hypsinotus
  • Caridina multidentata
  • Pandalus latirostris
  • Sclerocrangon salebrosa
  • Pandalus borealis
  • Synalpheus pinkfloydi

Մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չինացի հանրաճանաչ նկարիչ Ցի Բայշին իր նկարներում հաճախ է ծովախեցգետիններ նկարել։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Акимушкин И. И. Мир животных: Беспозвоночные; Ископаемые животные. — М.: Мысль, 1998. — Т. 4. — С. 382.
  2. Дозволено ли в исламе есть креветки

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]