Իոնացնող ճառագայթում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վտանգավոր ճառագայթման առկայության նախազգուշացման նշան

Իոնացնող ճառագայթում, կարճալիք էլեկտրամագնիսական ճառագայթների կամ տարրական մասնիկների հոսք, որը, ազդելով նյութի վրա, նրանում առաջացնում է իոնային զույգեր[1]։ Նյութը իոնացնող ճառագայթներ կարող են լինել ալֆա ճառագայթումը, բետա ճառագայթումը, գամմա ճառագայթումը, ռենտգենյան ճառագայթումը, նեյտրոնային (և որոշ այլ տարրական մասնիկների) ճառագայթումը, տիեզերական ճառագայթումը և արգելակման ճառագայթումը։ Իսկ, օրինակ, ռադիոճառագայթումը իոնացնող ճառագայթում չէ։ Իոնացնող ճառագայթները առաջանում են  տիեզերքում և երկրի կեղևում պարունակվող ռադիոակտիվ տարրերի տրոհման արդյունքում:

Իոնացնող ճառագայթները կենսաբանական օրգանիզմներում առաջացնում են փոփոխություններ։ Մեծ դոզայով ճառագայթումը կարող է խիստ վտանգավոր լինել[2]։Իոնացնող ճառագայթների մեծ քանակությունը սպանում է բջիջները, իսկ ավելի փոքր քանակությունը բերում է այլ հետևանքների, օրինակ` վնասում է ԴՆԹ-ն:

Իոնացնող ճառագայթները, եթե կիրառվում է համապատասխան քանակությամբ կիրառելի է քաղցկեղի բուժման համար: Ուռուցքային բջիջները ավելի հաճախ են կիսվում, քան իրենց շրջապատող առողջ բջիջները: Այդ պատճառով հիվանդ օրգանի ճառագայթումը մահ կամ կիսման դադարեցում է առաջացնում հիմնականում ուռուցքային, այլ ոչ թե առողջ բջիջներում:


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]