Իշակաթնուկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Իշակաթնուկ
Իշակաթնուկ կարմիր
Իշակաթնուկ կարմիր
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Տիպ Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Ընտանիք Իշակաթնուկազգիներ
Ցեղ Իշակաթնուկ
Լատիներեն անվանում
Euphorbia

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում





Իշակաթնուկ (լատ.՝ Euphorbia), իշակաթնուկազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։ Բազմամյա խոտաբույսեր են, թփեր, հազվադեպ՝ ծառանման և միամյա, մի տվյալներով ընդգրկում է 800, մեկ ուրիշ տվյալներով 1600[1], երրորդում մոտավորապես 2000 տեսակ։ Ռուսաստանի տարածքում հայտնի է 160 տեսակ։ Սրանք միամյա և բազմամյա խոտեր են, թփեր կամ ծառեր։

Տերևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերևները հերթադիր են, ամբողջական։

Euphorbia jacquemontii 3.jpg
Ծաղիկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծաղիկները միասեռ են, պարզ ծաղկաբույլերը խմբվելով՝ կազմում են բարդ հովանոցանման ծաղկաբույլ։

Պտուղ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պտուղը տուփիկ է՝ բաժանված 3 միասերմ մասերի։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Euphorbia virgata.jpeg
Zypressenwolfsmilch01.jpg
Euphorbia resinifera.jpg
պտուղ

Հայտնի է մոտ 2000 տեսակ՝ տարածված ամենուրեք, առավելապես արևադարձային, մերձարևադարձային և բարեխառն գոտիներում։ ԽՍՀՄ նախկին տարածքում աճում է իշակաթնուկի մոտ 170 տեսակ, որից 29-ը՝ ՀՀ ցածրադիր կիսաանապատային գոտուց մինչև բարձր ալպյան գոտին։ Պարունակում է կաթնահյութ (որտեղից անվանումը), որը շատ տեսակների մոտ թունավոր է, առաջացնում է այրվածքներ, երկար ժամանակ չապաքինվող խոցեր, ազդում է նյարդային համակարգի և սրտի վրա։ Հատկապես արևադարձային տեսակների կաթնահյութը պարունակում է արժեքավոր նյութեր (կաուչուկ, գուտապերչ, խեժ և այլն)։ Իշակաթնուկի որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են, որոշներն ունեն դեկորատիվ նշանակություն։

Նկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Rhizanthium
  • Chamaesyce
  • Euphorbia

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ветвичка В., Тоушева Д. Растения лесов и полей. — Прага: Артия, 1987.
  • Никифоров Ю.В. Алтайские травы-целители. — Горно-Алтайск: Юч-Сумер – Белуха, 1992.
  • Головкин Б.Н. и др. Декоративные растения СССР. — М.: Мысль, 1986. — 320 с.
  • Школьник Ю.К. Растения. Полная энциклопедия растений. — М.: ЭКСМО, 2009. — ISBN 978-5-699-10969-2

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 374 CC-BY-SA-icon-80x15.png