Ժորա Հարությունյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժորա Հարությունյան
Ծննդյան անունԳևորգ Սաղաթելի Հարությունյան
Ծնվել էսեպտեմբերի 7, 1928(1928-09-07)
ԾննդավայրԵրևան
Վախճանվել էհունվարի 10, 2002(2002-01-10) (73 տարեկան)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայաստան
Մասնագիտությունսցենարիստ, դրամատուրգ և թատերական ռեժիսոր
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Armenia.svg Հայաստան
ԿրթությունԵրևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան (1962)
Ուշագրավ աշխատանքներՈսկե ցլիկ, Ձախորդ Փանոսը, Շրթներկ համար 4, Հուշարձան, Հարսնացու հյուսիսից, Խոշոր շահում, Հրդեհ և Խաչմերուկի դեղատունը
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԱշխատավայրՀայաստանի գրողների միություն
ՊարգևներՀայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ «Պատվո նշան» շքանշան Արտավազդ և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
Ժորա Հարությունյան Վիքիդարանում

Ժորա (Գևորգ) Սաղաթելի Հարությունյան (սեպտեմբերի 7, 1928(1928-09-07), Երևան - հունվարի 10, 2002(2002-01-10), Երևան, Հայաստան), հայ դրամատուրգ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1975)։ ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1979, «Խաչմերուկ» ներկայացման համար): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1970 թվականից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժորա Հարությունյանի հուշատախտակը Երևանում

Ժորա Հարությունյանը ծնվել է 1928 թվականին, Երևանում: 1946 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական տեխնիկումը, 1962 թվականին` Երևանի բժշկական ինստիտուտը: 1950-1965 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական տարբեր հիմնարկություններում: 1964 թվականին եղել է ԽՍՀՄ գրական ֆոնդի հայկական բաժանմունքի պոլիկլինիկայի գլխավոր բժիշկը, 1965 թվականից՝ ԽՍՀՄ գրական ֆոնդի հայակական բաժանմունքի տնօրեն (ընդմիջում է ունեցել ընդամենը 5 ամիս՝ 1976 թվականի հունիսից մինչև դեկտեմբերի 15-ը): 1969-1995 թթ. եղել է ՀԳՄ գրականության ֆոնդի տնօրեն։ Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Գլխի գինն է 50 միլիոն» դրաման (Մոսկվա, 1969, բեմադրվել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երեժշտական թատրոնում):

Առաջին պիեսը «Սրտի արատ» կատակերգությունն է (բեմադրում՝ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնում, 1957, ռեժիսոր Վարդան ԱճեմյանՀայաստանի տարբեր թատրոնների խաղացանկում տեղ են գտել նրա «Հիվանդ N 199» (1960), «Ղազարը գնում է պատերազմ» (1968), «Հարսնացու հյուսիսից» (1973, Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոն), «Խաչմերուկ» (1978, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ 1979, բեմադրվել է նաև Հունգարիայում, 1980), «Քո վերջին հանգրվանը» (Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն, Գյումրիի Վարդան Աճեմյանի անվան թատրոն, ՀԳՄ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան մրցանակ 1983), «Բախտավոր մարդիկ» (1987), «Մեր այս տարիքում» (1991) և այլ կատակերգություններ, որոնց մի մասը բեմադրվել է Արցախում և արտասահմանում։ Հարությունյանի պիեսներին բնորոշ են կյանքի հրատապ խնդիրների արծարծումը, կատակերգական ցայտուն իրավիճակները։ Նա վեր է հանում ժամանակակից իրականության սոցիալական և մարդկային հարաբերությունների ստվերոտ կողմերը՝ դրանց հակադրելով ազգային բարոյականության ավանդներն ու հոգևոր կայուն արժեքները[1][2][3]։

Ֆիլմեր Ժ. Հարությունյանի սցենարով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարությունյանի սցենարներով Հայֆիլմ և հեռուստատեսային ֆիլմերի «Երևան» ստուդիաներում նկարահանվել են մի շարք կարճամետրաժ և լիամետրաժ գեղարվեստական կինոնկարներ[4], այդ թվում՝

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1975
  • «Պատվո նշան» շքանշան, 1978
  • ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1979
  • ՀԳՄ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան մրցանակ, 1983

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պիեսների ժողովածու (գրքում տեղ է գտել նաև Ժորա Հարությունյանի «Ժամադրություն» պիեսը), Երևան, «Հայաստան», 1971։
  • Խաչմերուկ, պիեսների ժողովածու, Երևան, «Սովետական գրող», 1979։
  • Քո վերջին հանգրվանը, պիեսներ, կինոպատումներ, 1986:
  • Ընտիր երկեր, պիեսներ, Սովետական գրող, 1988, 541 էջ[5]:
  • Իմ լռությունը, Էդիթ Պրինտ, 2003, 140 էջ[6]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պատուհան դեպի հավերժություն. Ժորա Հարությունյան, Էդիթ Պրինտ, 2013, 396 էջ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ 232-233
  2. «AV Production - Ժորա Հարությունյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-01-30 
  3. Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 1999: Հ . 3:
  4. «Ապրեցնող և մխիթարող ժպիտ»։ Kinoashkharh (հայերեն)։ 2018-08-18։ Վերցված է 2019-01-30 
  5. Հարությունյան Ժորա Սաղաթելի (1988)։ Ընտիր երկեր: (Պիեսներ) (հայերեն)։ Սովետական գրող։ ISBN 9785550000113 
  6. Հարությունյան Ժորա Սաղաթելի (2003)։ Իմ լռությունը (հայերեն)։ Էդիթ Պրինտ։ ISBN 9789994136056 
Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png