Ժյուլ Վալես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժյուլ Վալես
ֆր.՝ Jules Vallès
Jules Vallès par Gustave Courbet.jpg
Ծննդյան անունֆր.՝ Jules Vallez
Ծնվել էհունիսի 11, 1832(1832-06-11)[1]
ԾննդավայրԼե Պյուի ան Վելե
Վախճանվել էփետրվարի 14, 1885(1885-02-14)[2][3][4][5] (52 տարեկանում)
Վախճանի վայրՓարիզի 5-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ
Գրական անունLa Chaussade, Jean La Rue և Jules Vallès
Մասնագիտությունլրագրող, գրող, վիպասան, ինքնակենսագիր, կոմունար, քաղաքական գործիչ և freemason
Լեզուֆրանսերեն[2]
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
ԿրթությունԿոնդորսե լիցեյ և Ժորժ Կլեմեսոյի լիցեյ
Գրական ուղղություններռեալիզմ և Ազատամտականություն
Ուշագրավ աշխատանքներJules Vallès?
ԱնդամակցությունԱռաջին ինտերնացիոնալ և Համայնքի խորհուրդ
Համատեղ ապրողԿարոլին Ռեմի
Jules Vallès Վիքիպահեստում

Ժյուլ Վալես (ֆր.՝ Jules Vallès, հունիսի 11, 1832(1832-06-11)[1], Լե Պյուի ան Վելե - փետրվարի 14, 1885(1885-02-14)[2][3][4][5], Փարիզի 5-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[6]), ֆրանսիացի գրող, քաղաքական գործիչ։ Հարել է պրուդոնիզմի ձախ թևին։ Առաջին ինտերնացիոնալի անդամ։ Երկրորդ կայսրության տարիներին հանդես է եկել բոնապարտական վարչակարգի դեմ։ «Փող» (1857) պարսավագրում մերկացրել է ֆինանսիական պլուտոկրատիան, պահանջել աշխարհի սոցիալական վերակառուցում։ Գրել է մտավորականության ծանր վիճակի («Անհնազանդներ», 1865, «Փողոց», 1866, ակնարկներ), կալվածատեր-ազնվականների դեմ գյուղացիների պայքարի («Ազնվական», 1869, հրատարակվել է 1932 թվականին, վիպակ) մասին։

1860-1870-ական թվականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1860-1870-ական թվականներին հրատարակել է «Լա Ռյու» («La Rue»), «Լը փյոփլը» («Le Peup1е») դեմոկրատական թերթերը։ 1870 թվականի սեպտեմբեր 4-ի հեղափոխությունից հետո հիմնել է «Լը քրի դյու փյոփլը» («Le Cri du Peuple») թերթը, որն արգելվել է 1871 թվականի մարտի 12-ին և վերահրատարակվել կոմունայի ժամանակ։ Ժ.Վալեսը մասնակցել է 1871 թվականի մարտի 18-ի ապստամբությանը, ընտրվել է Փարիզյան կոմունայի և նրա լուսավորության հանձնաժողովի անդամ։ Կոմունայի պարտությունից հետո տարագրվել է Անգլիա։ «Լոնդոնյան փողոցը» (1884) ակնարկների գրքում և «Սովը Բյուզանսեում» (հրատարակվել է 1919 թվականին) վեպում մոտեցել է բանվոր դասակարգի պատմական դերի ըմբռնմանը։ 1880 թվականի ներումից հետո վերադարձել է Ֆրանսիա, 1883 թվականից նորից հրատարակել է «Լը ՔՐԻ դյու փյոփլը» թերթը։ Ժ. Վալեսի լավագույն ստեղծագործությունը «Ժակ Վենտրա» [մաս 1 «Երեխան» վերնագրով, 1879 (հրատարակվել է Ժան Լյա Ռյու կեղծանունով), մաս 2՝ «Բակալավր», 1881, մաս 3՝ «Ապստամբը», 1886 ] ինքնակենսագրական եռերգությունն է՝ նվիրված Փարիզյան կոմունայի նախապատմությանն ու պատմությանը։ Նա պայքարել է նատուրալիզմի և դեկադանսի դեմ («Իլյուզիոնիստները», 1867, հոդված), արվեստի առավելությունը տեսնում էր աշխատավոր մարդու շահերին ծառայելու («Ժողովրդական պոեզիա», 1881) և ժողովուրդների ազատագրմանը աջակցելու մեջ («Ժողովրդի զավակները», 1879

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 231 CC-BY-SA-icon-80x15.png