Ժիգմոնդ Կունֆի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժիգմոնդ Կունֆի
Sigismund-kunfi-comisario-hungría--outlawsdiary00tormuoft.png
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg Հունգարիա
Կուսակցություն՝ Hungarian Social Democratic Party
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և լրագրող
Ծննդյան օր ապրիլի 28, 1879(1879-04-28)[1]
Ծննդավայր Nagykanizsa
Վախճանի օր նոյեմբերի 18, 1929(1929-11-18) (50 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն
Թաղված Fiumei Street Cemetery[2]

Ժիգմոնդ Կունֆի (հունգ.՝ Zsigmond Kunfi), ի ծնե՝ Ժիգմոնդ Կոն (գերմ.՝ Zsigmond Kohn, ապրիլի 28, 1879(1879-04-28)[1], Nagykanizsa - նոյեմբերի 18, 1929(1929-11-18), Վիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն), հունգարացի քաղաքական գործիչ, Ավստրո-Հունգարիայում Խորվաթիայի գործերով նախարար, անկախ Հունգարիայում՝ աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության, ինչպես նաև կրթության նախարար։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դպորցի ուսուցիչ Բենեդեկ Կունշտետերի և Յանկա Կոնի որդին է։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1903 թվականին ավարտել է Կլուժի մանկավարժական ուսումնարանը «գերմաներենի ուսուցչի» որակավորմամբ։ Դասավանդել է Տեմեշվարայի (Տիմիշոարի) ռեալական ուսումնարանում։ Հետաքրքրվել է Կարլ Կաուցկու գաղափարաբանական հայացքներով։ Մտել է Հունգարական սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն, ինչի համար հեռացվել է աշխատանքից։ Տիմիշոարիում միավորվել է տեղի ֆրանկամասոնական լոժային (կազմակերպության բաժանմունք), որից հետո տեղափոխվել է Բուդապեշտ և 1907 թվականին դարձել է «Népszava» (Ժողովրդի ձայն) թերթի խմբագիրը։ Բուդապեշտում Կոնֆիի զինակիցներից է դարձել Օսկար Յասին, որը ևս ֆրանկամասոնական արմատական քաղաքական լոժայի կազմում էր։ 1908-1914 թվականներին Կունֆին եղել է «Szocializmus» թերթի խմբագիրը։ Բարեկամական հարաբերություններ մեջ է եղել բանաստեղծ Էնդրե Ադիի հետ, սատար եղել նրա հեղափոխական հայացքներին և «Քսաներորդ դար» կազմակերպությանը։ Ադիի բանաստեղծությունները տպագրվել են բազմաթիվ թերթերում՝ շնորհիվ Կունֆիի ջանքերի։

1918 թվականին Ավստրո-Հունգարիայում հեղափոխական շարժման սկսելուց հետո Կունֆին ընտրվել է Հունգարիայի Ազգային խորհրդում։ Միխայ Կարոյիի կառավարության ժամանակ նա եղել է աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարար (առանց պորտֆելի), ինչպես նաև Խորվաթիայի, Սլավոնիայի և Դալմաթիայի գործերով նախարար։ Դենեշ Բերինկեիի կառավարության ժամանակ նա զբաղեցրել է կրթության նախարարի պաշտոնը։ Հունգարական խորհրդային միության գոյության ժամանակ 1919 թվականին եղել է կրթության ժողկոմ։ 1919 թվականի հունիսին Կունֆին պաշտոնաթող է եղել, հանդես է եկել Հանրապետության բռնապետության դեմ, իսկ Հունգարական խորհրդային միության անկումից հետո սպիտակ տեռորից փախել է Ավստրիա, որտեղ դարձել է ավստրիական «Arbeiter Zeitung» և «Világosság» հունգարալեզու թերթերի խմբագիրը։ 1929 թվականին Կունֆին ինքնասպան է եղել՝ թունավորվելով վերոնալից (քնաբեր դեղ)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Új magyar irodalmi lexikon II. (H-Ö). Főszerk. Péter László. Budapest: Akadémiai. 1994. 1166. o. ISBN 963-05-6806-3
  • Új magyar életrajzi lexikon III. (H-K). Főszerk. Markó László. Budapest: Magyar Könyvklub. 2002. 1253—1254. o. ISBN 9635474148
  • Köves Rózsa-Erényi Tibor: Kunfi Zsigmond életútja. Budapest, 1974, Kossuth Könyvkiadó, 387 old.
  • Erényi Tibor: Kunfi Zsigmond. Életek és korok. Budapest, 1974, Akadémiai Kiadó-Zrínyi Kiadó, 289 old.
  • Kunfi Zsigmond. Magyar Életrajzi Index. Petőfi Irodalmi Múzeum. Hozzáférés ideje: 2016. február 12.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]