Ժերոմ Բոնապարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ժերոմ Բոնապարտ
ֆր.՝ Jérôme Bonaparte
King Jerome Bonaparte.jpg
Դրոշ
Վեստֆալիայի թագավոր
1807 հուլիսի 8 - 1813 հոկտեմբերի 26
Նախորդող տիտղոսը ստեղծվել է
Հաջորդող Լյուդովիկոս I
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, սպա և զինծառայող
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր նոյեմբերի 15, 1784({{padleft:1784|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Այաչչո
Վախճանի օր հունիսի 24, 1860({{padleft:1860|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2] (75 տարեկանում)
Վախճանի վայր Q2970982?, Massy
Թաղված Հաշմանդամների տուն
Դինաստիա Բոնապարտներ
Հայր Կառլո Բուոնապարտ
Մայր Լետիցիա Ռամոլինո
Ամուսին Catharina of Württemberg, Elizabeth Patterson Bonaparte և Giustina Pecori-Suárez
Զավակներ Napoléon Joseph Charles Paul Bonaparte, Mathilde Bonaparte, Jérôme Napoleon Bonaparte և Jérôme Napoléon Charles Bonaparte
 
Ինքնագիր Appletons' Bonaparte Jerome signature.jpg
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Ֆրանսիայի մարշալ, Saint Helena Medal, names inscribed under the Arc de Triomphe, Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ, Սև արծվի շքանշան, Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան և Անդրեաս առաքյալի շքանշան

Ժերոմ (Իերոնիմ, Ջիրոլամո) Բոնապարտ (ֆր.՝ Jérôme Bonaparte, իտալ.՝ Girolamo Buonaparte, նոյեմբերի 15, 1784({{padleft:1784|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2], Այաչչո - հունիսի 24, 1860({{padleft:1860|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2], Q2970982?, Massy), Վեստֆալիայի թագավոր, Նապոլեոն Բոնապարտի կրտսեր եղբայրը[3]: Դաստիարակությունը ստացել է ռազմական քոլեջում, բրյումերի 18-ից հետո լեյտենանտի կոչումով ընդունվել է նավատորմ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թագավորական զինանշան

1801 թվականին նա Շարլ Լեկլերկին ուղեկցել է Հայիթի կղզի, որտեղից 1802 թվականին ուղարկվել է Ֆրանսիա, սակայն, հետապնդվելով անգլիական հածանավերի կողմից, թաքնվել է Ամերիկայում: Այստեղ նա 1803 թվականին ամուսնացել է բալթիմորյան վաճառողի դուստր Էլիզաբեթ Պատերսոնի հետ, սակայն 1805 թվականին Նապոլեոնի պահանջով թողել է նրան և վերադարձել Ֆրանսիա:

Դառնալով ֆրանսիական արքայազն, 1806 թվականի պատերազմի ժամանակ ղեկավարել է Սիլեզիայի կորպուսը և գրավել է մի քանի ամրոց: Տիլզիտի հաշտությունից հետո ստանալով նորաստեղծ Վեստֆալյան թագավորությունը և ամուսնանալով (1807 թվականին) արքայադուստր Եկատերինայի հետ, Ժերոմը սկսեց երջանիկ ապրել Կասելում, շքեղության և ճոխության մեջ, քիչ մտահոգվելով ղեկավարմամբ՝ հնազանդվելով Նապոլեոնի՝ երկրի համար կործանարար պահանջներին:

1812 թվականի պատերազմի ժամանակ Ժերոմը, որին ռուսական զորքերում կատակով անվանում էին «Երյոմա թագավոր», ղեկավարում էր ֆրանսիական բանակի կորպուսներից մեկը, սակայն Սալտանովկայի ճակատամարտից հետո հետ է կանչվել Կասել: Դեռևս Լայպցիգի ճակատամարտից առաջ, որը վերջ է տվել նրա ղեկավարմանը, Ժերոմը Չերնիշովի կազակներից փախուստի է դիմել (սեպտեմբերի 30) իր նստավայրից և վերադարձել է այնտեղ հոկտեմբերի 17-ին միայն նրա համար, որպեսզի հափշտակած թանկարժեք ոսկերչական իրերով և գանձարանով կրկին վերադառնա Փարիզ:

Հարյուր օրերի ընթացքում Ժերոմը ստացել է պերի կոչում և արիաբար կռվում էր Լինյի և Վաթեռլոոյի ճակատամարտերում: Նապոլեոնի երկրորդ հրաժարագրից հետո Ժերոմը իր աներից ստանում է Մոնֆորտի իշխանի տիտղոս[4], բնակություն է հաստատել Ավստրիայում, Իտալիայում և Բելգիայում, մինչև 1847 թվականը, երբ Ֆրանսիա վերադառնալու թույլտվություն է ստանում:

Ժերոմ Բոնապարտի լուսանկարը՝ 1852 թվականին

Նրա եղբորդու՝ Լուի Նապոլեոնի հանրապետության նախագահ ընտրվելուց հետո Ժերոմը նշանակվել է Հաշմանդամների Տան նահանգապետ, իսկ 1850 թվականի հունվարի 1-ից՝ Ֆրանսիայի մարշալ: 1852 թվականի դեկտեմբերի 24-ի դեկրետով նա հռչակվել է ֆրանսիական գահաժառանգ: 1853 թվականին նա երրորդ անգամ ամուսնացել է մարկիզա Ջուստինա Բալդելլիի հետ: Նա մնում էր գահաժառանգ մինչև 1856 թվականի Նապոլեոն III-ի որդու ծնվելը:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոռը՝ Չարլզ Ջոզեֆ Բոնապարտը, ԱՄՆ-ի արդարադատության նախարարը, 1908 թվականին Թեոդոր Ռուզվելտի նախագահության ժամանակ հիմնել է Հետաքննությունների բյուրո, որը հետագայում վերանվանվել է Հետաքննությունների դաշնային բյուրո:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]