Ժերոմ Բոնապարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ժերոմ Բոնապարտ
ֆր.՝ Jérôme Bonaparte
King Jerome Bonaparte.jpg
Դրոշ
Վեստֆալիայի թագավոր
1807 հուլիսի 8 - 1813 հոկտեմբերի 26
Նախորդող տիտղոսը ստեղծվել է
Հաջորդող Լյուդովիկոս I
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, սպա և զինծառայող
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր նոյեմբերի 15, 1784({{padleft:1784|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Այաչչո
Վախճանի օր հունիսի 24, 1860({{padleft:1860|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2] (75 տարեկանում)
Վախճանի վայր Q2970982?, Massy
Թաղված Հաշմանդամների տուն
Դինաստիա Բոնապարտներ
Հայր Կառլո Բուոնապարտ
Մայր Լետիցիա Ռամոլինո
Ամուսին Catharina of Württemberg, Elizabeth Patterson Bonaparte և Giustina Pecori-Suárez
Զավակներ Napoléon Joseph Charles Paul Bonaparte, Mathilde Bonaparte, Jérôme Napoleon Bonaparte և Jérôme Napoléon Charles Bonaparte
 
Ինքնագիր Appletons' Bonaparte Jerome signature.jpg
 
Պարգևներ

Ժերոմ (Իերոնիմ, Ջիրոլամո) Բոնապարտ (ֆր.՝ Jérôme Bonaparte, իտալ.՝ Girolamo Buonaparte, նոյեմբերի 15, 1784({{padleft:1784|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2], Այաչչո - հունիսի 24, 1860({{padleft:1860|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2], Q2970982?, Massy), Վեստֆալիայի թագավոր, Նապոլեոն Բոնապարտի կրտսեր եղբայրը[3]: Դաստիարակությունը ստացել է ռազմական քոլեջում, բրյումերի 18-ից հետո լեյտենանտի կոչումով ընդունվել է նավատորմ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թագավորական զինանշան

1801 թվականին նա Շարլ Լեկլերկին ուղեկցել է Հայիթի կղզի, որտեղից 1802 թվականին ուղարկվել է Ֆրանսիա, սակայն, հետապնդվելով անգլիական հածանավերի կողմից, թաքնվել է Ամերիկայում: Այստեղ նա 1803 թվականին ամուսնացել է բալթիմորյան վաճառողի դուստր Էլիզաբեթ Պատերսոնի հետ, սակայն 1805 թվականին Նապոլեոնի պահանջով թողել է նրան և վերադարձել Ֆրանսիա:

Դառնալով ֆրանսիական արքայազն, 1806 թվականի պատերազմի ժամանակ ղեկավարել է Սիլեզիայի կորպուսը և գրավել է մի քանի ամրոց: Տիլզիտի հաշտությունից հետո ստանալով նորաստեղծ Վեստֆալյան թագավորությունը և ամուսնանալով (1807 թվականին) արքայադուստր Եկատերինայի հետ, Ժերոմը սկսեց երջանիկ ապրել Կասելում, շքեղության և ճոխության մեջ, քիչ մտահոգվելով ղեկավարմամբ՝ հնազանդվելով Նապոլեոնի՝ երկրի համար կործանարար պահանջներին:

1812 թվականի պատերազմի ժամանակ Ժերոմը, որին ռուսական զորքերում կատակով անվանում էին «Երյոմա թագավոր», ղեկավարում էր ֆրանսիական բանակի կորպուսներից մեկը, սակայն Սալտանովկայի ճակատամարտից հետո հետ է կանչվել Կասել: Դեռևս Լայպցիգի ճակատամարտից առաջ, որը վերջ է տվել նրա ղեկավարմանը, Ժերոմը Չերնիշովի կազակներից փախուստի է դիմել (սեպտեմբերի 30) իր նստավայրից և վերադարձել է այնտեղ հոկտեմբերի 17-ին միայն նրա համար, որպեսզի հափշտակած թանկարժեք ոսկերչական իրերով և գանձարանով կրկին վերադառնա Փարիզ:

Հարյուր օրերի ընթացքում Ժերոմը ստացել է պերի կոչում և արիաբար կռվում էր Լինյի և Վաթեռլոոյի ճակատամարտերում: Նապոլեոնի երկրորդ հրաժարագրից հետո Ժերոմը իր աներից ստանում է Մոնֆորտի իշխանի տիտղոս[4], բնակություն է հաստատել Ավստրիայում, Իտալիայում և Բելգիայում, մինչև 1847 թվականը, երբ Ֆրանսիա վերադառնալու թույլտվություն է ստանում:

Ժերոմ Բոնապարտի լուսանկարը՝ 1852 թվականին

Նրա եղբորդու՝ Լուի Նապոլեոնի հանրապետության նախագահ ընտրվելուց հետո Ժերոմը նշանակվել է Հաշմանդամների Տան նահանգապետ, իսկ 1850 թվականի հունվարի 1-ից՝ Ֆրանսիայի մարշալ: 1852 թվականի դեկտեմբերի 24-ի դեկրետով նա հռչակվել է ֆրանսիական գահաժառանգ: 1853 թվականին նա երրորդ անգամ ամուսնացել է մարկիզա Ջուստինա Բալդելլիի հետ: Նա մնում էր գահաժառանգ մինչև 1856 թվականի Նապոլեոն III-ի որդու ծնվելը:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոռը՝ Չարլզ Ջոզեֆ Բոնապարտը, ԱՄՆ-ի արդարադատության նախարարը, 1908 թվականին Թեոդոր Ռուզվելտի նախագահության ժամանակ հիմնել է Հետաքննությունների բյուրո, որը հետագայում վերանվանվել է Հետաքննությունների դաշնային բյուրո:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]