Ժայռային դրախտապան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ժայռային դրախտապան
Ժայռային դրախտապան
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ [[Քորդավորներ]]
Դաս [[Թռչուններ]]
Կարգ [[Ճնճուկանմաններ]]
Ընտանիք [[Դրախտապաններ]]
Ցեղ ''Ժայռային դրախտապաններ''
Տեսակ '''''Ժայռային դրախտապան'''''
Լատիներեն անվանում
Emberiza buchanani
Blyth, 1844[1]
Հոմանիշներ

Euspiza huttoni
Glycyspina huttoni

Հատուկ պահպանություն

Ժայռային դրախտապան (լատ.՝ Emberiza buchanani), դրախտապանների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, հազվագյուտ։

Արտաքին կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարմնի երկարությունը 15-16 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 24-27 սմ։ Հասուն արուի գլուխը կապույտ-մոխրագույն է, ակնօղակը՝ բաց դեղնավուն-սպիտակ, կոկորդը և բեղերը՝ դեղնավուն։

Մարմինը ներքևից բաց դարչնագույն–նարնջագույն է՝ ավելի բաց գույնի խայտերով։ Էգն ավելի խամրած է՝ թույլ խայտերով։ Երիտասարդը դարչնագույն-մոխրագույն է, մարմինը վերևից՝ մանր խայտերով, բեղերը և կոկորդը սպիտակավուն են։ Ծարավը հագեցնելու և լոգանք ընդունելու համար հաճախ թռչում է դեպի աղբյուրները։ Բնակվում է չոր, քարքարոտ լեռնալանջերին։

Սննդառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սնվում է սերմերով, որոշ անողնաշարավորներով։

Չու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գարնանային վերադարձը՝ ապրիլի 3-րդ տասնօրյակ-մայիսի ընթացքում։ Արուների երգը լսվում է, և հարսանեկան զույգերը ձևավորվում են մինչև հուլիսի առաջին օրերը։ Ձվադրման պատրաստ բները հայտնվում են մայիսի 2-րդ կեսից հունիսի վերջը։ Բույնը գավաթաձև է (տրամագիծը՝ 115 մմ), նոսր, չոր բույսերից, բնադրում է գետնին։ Ձվերը բներում հայտնվում են բնադրման հաջորդ օրը։

Բազմացում և զարգացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դնում է 20 մմ տրամագծով, սպիտակ՝ դարչնագույն ու սև պտերով 5-6 ձու։ Հունիսի 1-ին կեսին թխսակալողներին զուգահեռ հայտնվում են նորելուկ ձագեր (1 ժ ընթացքում էգը կարող է ձվերը թխսակալել 3 անգամ՝ 10-15/7 մեկ)։ Ձագերը բնից դուրս են գալիս 8-11 օրականում։ Ձագերին կերակրում է մայրը (10-ժամյա դիտարկումների ընթացքում էգը ձագերին կերակրել է 29 անգամ, արուն՝ 6)։ Վարժ թռչող և ինքնուրույն կերակրվող երիտասարդ թռչունները գրանցվել են հուլիսի վերջին։

Կիսաանապատների յուրացման հետևանքով տարածման շրջանները խիստ կրճատվել են։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Blyth, E (1844)։ «Synopsis of the Indian Fringillidae»։ Journal of the Asiatic Society of Bengal 13: 944–963 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png