Թվային տնտեսություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Թվային տնտեսություն (անգլ.՝ Digital economy), թվային հաշվիչ տեխնոլոգիաների վրա հիմնված տնտեսություն: Թվային տնտեսությունը երբեմն անվանում են համացանցային տնտեսություն (անգլ.՝ Internet Economy), նոր տնտեսություն (անգլ.՝ New Economy) կամ վեբ տնտեսություն (անգլ.՝ Web Economy): Ավելի հաճախ թվային տնտեսությունը միահյուսվում է ավանդական տնտեսության հետ, դժվարացնելով դրան միջև հստակ զատման հնարավորությունը:

Եզրի սահմանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թվային տնտեսություն եզրն առաջին անգամ կիրառվել է 1995 թվականին հրատարակված Դոն Թափսքոթի Թվային տնտեսությունը. համացանցային բանականության դարաշրջանի խոստումները և վտանգները (անգլ.՝ The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence գրքում)[1]: Այդ գիրքը առաջիններից էր, որտեղ քննարկվում էր այն բանը, թե ինչպես է համացանցը փոխելու բիզնեսի իրականացման ձևերը[2]:

Համաձայն Թոմաս Մեսենբուրգի (2001)[3], թվային տնտեսությունը ունի երեք կարևոր բաղադրիչ.

  • է-բիզնեսի ենթակառուցվածքներ (ապարատային ապահովում, ծրագրային ապահովում, հեռահաղորդակցություն, ցանցեր, մարդկային կապիտալ և այլն),
  • է-բիզնես (ինչպես են վարում բիզնեսը, կազմակերպության կողմից համակարգչային ցանցերի վրա իրականացվող ցանկացած գործընթաց),
  • է-արևտուր (ապրանքների տեղափոխում, օրինակ, ինչպես է գիրքը վաճառվում համացանցում):

Սակայն, Բիլ Իմլահի[4] կարծիքով, նոր ծրագրերը վերացնում են այդ սահմանները, առաջացնելով խճճվածություն, օրինակ, հաշվի առնելով սոցիալական ցանցերը և համացանցային որոնումը:

20-րդ դարի վերջին տասնամյակում Նիկոլաս Նեգրոպոնտեն ատոմների մշակումից՝ բիթերի մշակման անցման հետաքրքիր փոխաբերություն է օգտագործել. «Խնդիրը պարզ է: Երբ տեղեկությունը մարմնավորված է ատոմների մեջ, արդյունաբերական ժամանակաշրջանի բոլոր միջոցների և մատակարարման հսկայական կորպորացիաների անհրաժեշտություն կա: Սակայն հանկարծակի, երբ ուշադրությունը կենտրոնանում է բիթերի վրա, ավանդական մեծ տղաները այլևս պետք չեն: Արդեն աշխատում է արա դա ինքդ համացանցում հրապարակումը: Դա թղթե պատճենի համար չէ[5] :»

Այդ նոր տնտեսության մեջ թվային նեթվորքինգը և հաղորդակցության ենթակառուցվծաները ապահովում են գլոբալ հարթակ, որտեղ մարդիկ և կազմակերպություններ մշակում են ռազմավարություններ, փոխհամագործակցում են, շփվում են, միասին աշխատում են և փնտրում են տեղեկություն: Վերջերս թվային տնտեսությունը սահմանվել է որպես համացանցի ոչ նյութական ապրանքների զրոայական առավելագույն ծախսերը ուսումնասիրող տնտեսության ճյուղ[6]:

Ազդեցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այսօր թվային տնտեսությւոնը արժե երեք տրիլիոն դոլար: Դա 30% S & P 500-ի մոտավորապես 30%-ն , վեց անգամ գերազանցում է ԱՄՆ առևտրային դեֆիցիտը կամ ավելին, քան Միացյալ Թագավորության ՀՆԱ-ն: Ամենատպավորիչ այն փաստն է, որ այդ ողջ արժեքը կազմավորվել է համացանցի գործարկումից հետո՝ վերջին 20 տարիների ընթացքում:

Թվային տնտեսությունը Հայաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2017 թվականի օգոստոսի 3-ի նիստում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը ընդունել է «Թվային Հայաստան» հիմնադրամ ստեղծելու և դրա կանոնադրությունը հաստատելու մասին որոշում: Պաշտոնական հաղորդագրություն նշվում է, որ այդ որոշումը նպատակը ունի «բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը, ապահովել թափանցիկություն և բարենպաստ բիզնես միջավայր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ»[7]:

ՀՀ կառավարության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչության հաղորդագրությունում ասված է հետևյալը.

Հիմնադրամի ստեղծումը պայմանավորված է ՀՀ թվային օրակարգի իրագործման անհրաժեշտությամբ, այն է՝ թվային նոր ռազմավարության մշակում, հանրապետական կառավարման բոլոր ոլորտներում միասնական թվայնացված միջավայրի ձևավորում, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգերի արդիականացում և տեղեկատվական անվտանգության աստիճանի բարձրացում, ինչպես նաև պետական ծախսերի կրճատում, վարչարարության պարզեցում, թափանցիկության, հաշվետվողականության բարձրացում, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցում, քաղաքացիներին և բիզնես ոլորտին պետության կողմից մատուցվող ծառայությունների որակի, մատչելիության և արդյունավետության բարձրացում[7]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Tapscott Don (1997)։ The digital economy : promise and peril in the age of networked intelligence։ New York: McGraw-Hill։ ISBN 0-07-063342-8 
  2. «Don Tapscott Biography»։ Վերցված է 24 October 2013 
  3. Mesenbourg T.L. (2001)։ Measuring the Digital Economy։ U.S. Bureau of the Census 
  4. «The Concept of a "Digital Economy"»։ Վերցված է 30 March 2015 
  5. Nicholas Negroponte (1995-01-01)։ «Bits and Atoms»։ Wired magazine։ (MIT link)։ Վերցված է 20 February 2017 
  6. Fournier Laurent (2014)։ Merchant Sharing 
  7. 7,0 7,1 Ստեղծվում է «Թվային Հայաստան» հիմնադրամ