Թուրքիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկը Թուրքիայում, Թուրքիայի Հանրապետության տարածքում գտնվող մշակութային հուշարձանների ցանկ, որը պահպանվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից։ 2016 թվականի տվյալներով ցանկում ներառված են եղել 16 հուշարձաններ։ 14 հուշարձաններ ներառված են եղել մշակութային չափանիշով, երկուսը՝ խառը։ 8 հուշարձաններ ճանաչվել են մարդկային մտքի հրաշալիք, երկուսը՝ բնության հրաշալիք։ Բացի այդ, 2016 թվականի տվյալներով, Թուրքիայի տարածքում գտնվող 69 հուշարձաններ համարվում են թեկնածու հուշարձան[1]։ Թուրքիան վավերացրել է Համաշխարհային մշակույթի և բնության պահպանության կոնվենցիան 1983 թվականի մարտի 16-ին[2]։ Թուրքիայի տարածքում գտնվող առաջին երեք հուշարձանները ցանկի մեջ են ներառվել 1985 թվականին՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 9-րդ համաժողովի ժամանակ։

Ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև ներկայացված է Թուրքիայի տարածքում գտնվող հուշարձանների ցանկը, որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

# Պատկեր Անվանում Տեղադրություն Կառուցման թվական Ցանկի մեջ ներառման տարեթիվը Չափանիշ
1 Hagia Sophia B12-40.jpg Ստամբուլի պատմական շրջաններ
(թուրքերեն՝ İstanbul'un Tarihi Alanları)
Ստամբուլի մարզ մ.թ.ա. V դար[3]—XIX դար 1985 356 i, ii, iii, iv
2 Turkey.Uçhisar07.jpg Գյորեմե ազգային այգի և Կապադովկիայի քարանձավներ
(թուրքերեն՝ Göreme Milli Parkı ve Kapadokya)
Նևշեհիրի մարզ, Կայսերիի մարզ, Աքսարայի մարզ և Նիղդեի մարզ IV դար 1985 357 i, iii, v, vii
3 DivrigiUluCami (2006).jpg Դիվրիղիի մեծ մզկիթ և հիվանդանոց
(թուրքերեն՝ Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası)
Սիվասի մարզ XIII դար 1985 358 i, iv
4 Lion Gate, Hattusa 01.jpg Հատտուսա հնագույն քաղաք
(թուրքերեն՝ Hattuşaş: Hitit Başkenti)
Չորումի մարզ մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակ 1986 377 i, ii, iii, iv
5 Turkey nemrut dagi 1.jpg Նեմրութ լեռան հնագիտական հայտնագործություններ
(թուրքերեն՝ Nemrut Dağı)
Ադըյամանի մարզ մ.թ.ա. 69-34 թվականներ 1987 448 i, iii, iv
6 Hot springs of Pamukkale.JPG Հիերապոլիս հնագույն քաղաք և Փամուքքալեի աղբյուրներ
(թուրքերեն՝ Hierapolis ve Pamukkale)
Դենիզլիի մարզ մ.թ.ա. II դար 1988 485 iii, iv, vii
7 Reconstruction Nereid Monument BM.jpg Քսանֆ հնագույն քաղաք և Լետոնի տաճար
(թուրքերեն՝ Ksantos ve Letoon)
Մուղլայի մարզ, Անթալիայի մարզ մ.թ.ա. VII-VI դարեր[4] 1988 484 ii, iii
8 Safranbolu arasta.jpg Սաֆրանբոլու քաղաք
(թուրքերեն՝ Safranbolu Şehri)
Քարաբյուքի մարզ XIII—XX դարեր 1994 614 ii, iv, v
9 Ruiny Troi RB.jpg Տրոյայի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Troya Antik Kenti)
Չանաքքալեի մարզ մ.թ.ա. 13-12-րդ դարեր 1998 849 ii, iii, vi
10 Selimiye camii.JPG Սելիմիե մզկիթ և հարակից սոցիալական մասնաշենքեր
(թուրքերեն՝ Selimiye Camii ve Külliyesi)
Էդիրնեի մարզ 1568—1574 թվականներ 2011 1366 i, iv
11 CatalHoyukSouthArea.JPG Նեոլիթի ժամանակաշրջանի Չաթալ Հույուք բնակավայր
(թուրքերեն՝ Çatalhöyük Neolitik Kenti)
Քոնյայի մարզ մ.թ.ա. VIII-VI հզ. 2012 1405 ii, iv
12 Bursa Ulucami.jpgCumalıkızık 7120.jpg Սելջուկյան Բուրսա և Ջումալըքըզըք բնակավայրեր
(թուրքերեն՝ Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu)
Բուրսայի մարզ XIII դար 2014 1452 i, ii, iii, iv, vi
13 Pergamon Akropol RB2.jpg Պերգամոն և հարակից մշակութային լանդշաֆտներ
(թուրքերեն՝ Pergamon Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı)
Իզմիրի մարզ մ.թ.ա. IV հազարամյակ 2014 1457 i, ii, iii, iv, vi
14 Ephesus Celsus Library Façade.jpg Եփեսոս
(թուրքերեն՝ Efes)
Իզմիրի մարզ մ.թ.ա. X դար 2015 1018 iii, iv, vi
15 Diyarbakir walls.JPG Դիարբեքիրի ամրոց և Հևսելի այգիներ
(թուրքերեն՝ Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı)
Դիարբեքիրի մարզ 349 2015 1488 iv
16 Ani seen from Armenia.jpg Անի
(թուրքերեն՝ Ani)
Կարսի մարզ V դար 2016 1518 ii, iii, iv

Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեկնածու հուշարձանների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև ներկայացված են թեկնածու հուշարձանների ցանկը։

# Պատկեր Անվանում Տեղադրություն Կառուցման թվական Ներառման թվական Չափանիշ
1 Karain.JPG Քարաին
(թուրքերեն՝ Karain)
Անթալիայի մարզ մ.թ.ա. XX հազարամյակ 1994 666 iii, vi
2 Sumela monastery in province of Trabzon, Turkey view from the road.JPG Սումելա վանք
(թուրքերեն՝ Sümela Manastırı)
Տրապիզոնի մարզ IV-V դարեր 2000 1397 i, iii
3 Alahan Monastery, Mersin Province.jpg Ալահան վանական համալիր
(թուրքերեն՝ Alahan Manastırı)
Մերսինի մարզ V դար 2000 1398 i, iii, iv
4 Nikolauskirche Myra88.jpg Դեմրեյի Սբ. Նիկողայոսի եկեղեցի
(թուրքերեն՝ Aziz Nikolaos Kilisesi)
Անթալիայի մարզ IV դար 2000 1399 iii, iv
5 Urfaabrahamscave.jpgHarran-beehouses.jpg Հառան և Ուռհա
(թուրքերեն՝ Harran/Şanlıurfa)
Շանլըուրֆայի մարզ մ.թ.ա. 24-րդ դար 2000 1400 i, ii, iii, iv
6 Seldžucký hřbitov v Ahlatu - panoramio.jpg Հին դամբարաններ, Խլաթի ուրարտական և օսմանյան պալատներ
(թուրքերեն՝ Ahlat)
Բիթլիսի մարզ մ.թ.ա. X դար 2000 1401 i, iii
7 Turkey.Aksaray014.jpg Բայազետից մինչև Դենիզլիի սելջուկյան քարվանսարայներ
(թուրքերեն՝ Selçuklular Döneminde)
Աղրըի մարզ, Աքսարայի մարզ, Դենիզլիի մարզ XI — XIV դար 2000 1403 ii, iii, iv
8 Convento de Mevlana. Zawiye.jpg Սելջուկյան սուլթանության մայրաքաղաք Կոնիա
(թուրքերեն՝ Konya)
Քոնյայի մարզ XII—XIII դար 2000 1404 i, ii, v
9 Alanya1 2010.jpg Ալանիա
(թուրքերեն՝ Alanya)
Անթալիայի մարզ XII դար 2000 1405 iii, iv
10 Mardin old town.JPG Մարդին
(թուրքերեն՝ Mardin)
Մարդինի մարզ XVI դար 2000 1406 ii, iii, iv
11 Stpaulchurchinturkey.jpg Տարսոնի Սբ. Պողոսի տաճար
(թուրքերեն՝ St.Paul Kilisesi ve Kuyusu)
Մերսինի մարզ XII դար 2000 1409 ii, iii, iv
12 İshak Paşa Sarayı.jpg Բայազետի Իսհակ փաշայի պալատ
(թուրքերեն՝ İshak Paşa Sarayı)
Աղրըի մարզ XVIII դար 2000 1410 i, iii, iv
13 Kekova20052709 20.jpg Կեկովա
(թուրքերեն՝ Kekova)
Անթալիայի մարզ 2000 1411 не указаны
14 Termessos muur bovenstad.JPG Թերմեսոս ազգային պարկ
(թուրքերեն՝ Güllük Dağı Millî Parkı (Termessos))
Անթալիայի մարզ 2000 1412 не указаны
15 Aphrodisias temple22.jpg Աֆրոդիսիաս քաղաքի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Afrodisias)
Այդընի մարզ II- VI դարեր 2009 5406 ii, iv
16 Demre mira.jpg Հին Լիկիայի քաղաքներ
(թուրքերեն՝ Likya)
Անթալիայի մարզ V - IV 2009 5408 iii, iv
17 Sagalassos1.jpg Սագալասոս քաղաքի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Sagalassos)
Բուրդուրի մարզ III - XIII 2009 5409 ii, iii
18 Perge 0055.jpg Պերգե քաղաքի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Perge)
Անթալիայի մարզ Մ․ թ․ ա․ VII - VII 2009 5411 ii
19 Flag of Turkey.svg Բեյշեհիրի Էշրեֆօղլու մզկիթ
(թուրքերեն՝ Eşrefoğlu)
Քոնյայի մարզ XIII 2011 5611 ii, iv
20 Göbekli Tepe.jpg Գյոբեքլի թեփե
(թուրքերեն՝ Göbekli Tepe)
Շանլըուրֆայի մարզ IX 2011 5612 i, ii, iii, iv, vi
21 Antioch Saint Pierre Church Front.JPG Անթաքիայի Սուրբ Պետրոս եկեղեցի
(թուրքերեն՝ Saint Pierre Kilisesi)
Հաթայի մարզ XI 2011 5613 iii, vi
22 Theather, Aizanoi.jpg Այզանոյ անտիկ քաղաք
(թուրքերեն՝ Aizanoi)
Քյութահյայի մարզ մ.թ.ա. II հազարամյակ 2012 5724 ii, iv
23 Zeugma painting.jpg Զեվգմա քաղաքի ավերակներ
(թուրքերեն՝ Zeugma)
Գազիանթեփի մարզ մ.թ.ա. IV դար 2012 5726 ii, iii, iv
24 Ruins of Gordion 3.JPG Գորդիոն
(թուրքերեն՝ Gordion)
Անկարայի մարզ մ.թ.ա. VIII դար 2012 5727 ii, iv, vi
25 Flag of Turkey.svg Բիրգի պատմական քաղաք
(թուրքերեն՝ Birgi)
Իզմիրի մարզ մ.թ.ա. VIII դար 2012 5728 ii, iv
26 Flag of Turkey.svg Հեկատոմնուսի դամբարան
(թուրքերեն՝ Hecatomnus Mozolesi)
Մուղլայի մարզ մ.թ.ա. IV դար 2012 5729 i, iii, iv
27 Archaeologists studying Carian tomb in Milas Becin.jpg Բեչին միջնադարյան քաղաք
(թուրքերեն՝ Beçin)
Մուղլայի մարզ XIV դար 2012 5730 ii
28 Nigde, Turkey 2009-10-16-minamie-3.jpg Նիղդե քաղաքի պատմական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Niğde)
Նիղդե XIII դար 2012 5731 ii
29 Flag of Turkey.svg Եսեմեք
(թուրքերեն՝ Yesemek)
Գազիանթեփի մարզ մ.թ.ա. X դար 2012 5732 ii, iii
30 Eskişehir odunpazarı evleri.jpg Օդունփազարը
(թուրքերեն՝ Odunpazarı)
Էսքիշեհիրի մարզ XIII դար 2012 5733 iii, vi
31 Castle in Mamure, Anamur, Turkey from the Sea.jpg Մամուրե
(թուրքերեն՝ Mamure kalesi)
Մերսինի մարզ III դար 2012 5734 iv, v
32 ALIM1815.JPG Հաջի Բեքթաշի թանգարան
(թուրքերեն՝ Hacıbektaş Veli Müzesi)
Նևշեհիրի մարզ XIV դար 2012 5735 iii, vi
33 Turkey Laodicea.jpg Լաոդիկեա քաղաքի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Laodikeia)
Դենիզլիի մարզ մ.թ.ա. III դար 2013 5823 ii, iii, iv
34 Lake Tuz.jpg Թուզ լճի բնապահպանական հատուկ տարածք
(թուրքերեն՝ Tuz Gölü)
Քոնյայի մարզ, Անկարայի մարզ, Աքսարայի մարզ 2013 5824 vii, viii, x
35 Bosfor B18-44.jpg Ջենովական առևտրային կետեր և շինություններ
(թուրքերեն՝ Ceneviz Ticaret Mesajlar ve Surlar)
Ստամբուլի մարզ, Իզմիրի մարզ, Բարթընի մարզ, Դյուզջեի մարզ, Սինոփի մարզ XIII - XV դարեր 2013 5825 ii, iv
36 SardisGymnasium1February2003.JPG Սարդը անտիկ քաղաք ևև Բին թեփեյի լիդիական դամբարաններ
(թուրքերեն՝ Sardes/Bintepe tümülüs mezarları)
Մանիսայի մարզ մ.թ.ա. V դար 2013 5829 i, ii, iii
37 Ayasofya Iznik 902.jpg Իզնիք
(թուրքերեն՝ İznik)
Բուրսայի մարզ մ.թ.ա. IV դար 2014 5900 ii, iii, v
38 Mar Jacob Church, Nisibis.jpg Զեյնել Աբիդին մզկիթ և Հակոբ Մծբնեցու եկեղեցի
(թուրքերեն՝ Zeynel Abidin Camii/Mar Yakub kilisesi)
Մարդինի մարզ IV դար 2014 5901 iii, iv
39 Kirahievran.jpg Ահի Էվրանի դամբարան
(թուրքերեն՝ Ahi Evran Türbesi)
Քըրշեհիրի մարզ 2014 5902 iii, vi
40 Titus Tunnel, Seleucia Pieria.jpg Տիտոսի թունել
(թուրքերեն՝ Titus Tüneli)
Հաթայի մարզ I —II դարեր 2014 5903 i, iv
41 Kastamonu Kasaba Koyu Mahmut Bey Civisiz Camii 1240213 Nevit.jpg Մահմուտբեյ մզկիթ
(թուրքերեն՝ Mahmutbey Camii)
Քասթամոնուի մարզ 1366 2014 5904 ii, iv
42 KültepeOberstadtPalast.jpg Կանիշի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Kaniş/Kültepe)
Կայսերիի մարզ մ.թ.ա. II հազարամյակ 2014 5905 ii, iii
43 Turkey - Kaunos 02.jpg Քավնոս անտիկ քաղաք
(թուրքերեն՝ Kaunos)
Մուղլայի մարզ մ.թ.ա. X դար 2014 5906 i, ii, iii, iv
44 Erzurum Cifte Minareli Sunrise.JPG Անատոլիայի սելջուկյան մեդրեսեներ
(թուրքերեն՝ Anadolu'da Selçuklu medrese)
Քոնյայի մարզ, Սիվասի մարզ, Կայսերիի մարզ, Քըրշեհիրի մարզ, Էրզրումի մարզ X դար 2014 5907 ii, iv
45 Arslantepe5.jpg Արսլանթեփեի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Arslantepe Höyüğü)
Մալաթիայի մարզ մ.թ.ա. IV հազարամյակ 2014 5908 ii, iii, iv
46 Fortressarmenians5.jpg Կոռիկոս
(թուրքերեն՝ Korykos)
Մերսինի մարզ IV դար 2014 5909 ii, iii, iv
47 Anazarbus klikya city south gate.jpg Անարզաբա
(թուրքերեն՝ Anavarza)
Ադանայի մարզ 2014 5910 iii, iv, vi
48 Ac.gallipoli1.jpg Դարդանելի օպերացիայի ժամանակ տեղի ունեցած բախումների վայրեր
(թուրքերեն՝ Çanakkale Boğazı/Gelibolu)
Չանաքքալեի մարզ 2014 5911 vi
49 Eflatunpinar.jpg «Էֆլաթուն Պընար» խեթթական սրբավայր
(թուրքերեն՝ Eflatunpınar)
Քոնյայի մարզ 2014 5912 iii, iv, vi
50 Ахтамар Сурб Хач.jpg Սուրբ Խաչ
(թուրքերեն՝ Akdamar Kilisesi)
Վանի մարզ 915—921 2015 6035 i, ii, iii, iv, vi
51 Aspendos Amphitheatre.jpg Ասպենդոս քաղաքի թատրոն և ակվեդուկ
(թուրքերեն՝ Antik Aspendos Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri)
Անթալիայի մարզ մ.թ.ա. V դար 2015 6036 i, ii, iv
52 Flag of Turkey.svg Քյուլլիե (իսլամական սոցիալական կոմպլեքս)
(թուրքերեն՝ Eshab-ı Kehf Külliyesi)
Քահրամանմարաշի մարզ V —XVI դարեր 2015 6037 iii, vi
53 Mudurnu05.jpg Մուդուրնու պատմական քաղաք
(թուրքերեն՝ Mudurnu Tarihi Ahi Kenti)
Բոլուի մարզ XIII դար 2015 6038 ii, iv
54 Kral Kaya Mezarları, Amasya.jpg Հարշենա լեռ և պոնտիական արքաների դամբարաններ
(թուրքերեն՝ Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları)
Ամասիայի մարզ մ.թ.ա. IV դար 2015 6039 iii, vi, vii
55 MidasSehri.Tomb.jpg Միզիա
(թուրքերեն՝ Dağlık Frigya Vadisi)
Էսքիշեհիրի մարզ, Քյութահյայի մարզ 2015 6040 ii, iii, iv
56 Stratonicee Sebasteion.JPG Ստրատոնիկեա անտիկ քաղաք
(թուրքերեն՝ Stratonikeia Antik Kenti)
Մուղլայի մարզ մ.թ.ա. III դար 2015 6041 ii, iv
57 Flag of Turkey.svg Ուզունքյոփրու կամուրջ
(թուրքերեն՝ Uzunköprü)
Էդիրնեի մարզ 1426—1443 2015 6042 iii, iv
58 Ibrahim hakkı shrine in siirt tillo.jpg Իսմայիլ Ֆաքիրուլլահի դամբարան
(թուրքերեն՝ İsmail Fakirullah Türbesi)
Սիիրթի մարզ XVIII դար 2015 6043 iv, vi
59 İstanbul 5716.jpg Յըլդըզ պալատական համալիր
(թուրքերեն՝ Yıldız Saray Kompleksi)
Ստամբուլի մարզ XIX դար 2015 6044 ii, iii, iv
60 Malabade.jpg Մալաբադի կամուրջ
(թուրքերեն՝ Silvan Malabadi Köprüsü)
Դիարբեքիրի մարզ XII դար 2016 6113 iii, iv, vi
61 Van Fortress From Northwest.JPG Վանի բերդ և հին քաղաք
(թուրքերեն՝ Van Kalesi)
Վանի մարզ մ.թ.ա IX դար 2016 6114 ii, iii, iv, vi
62 Beyazit kulliyesi.JPG Բայազիդ II սուլթանի համալիր
(թուրքերեն՝ Sultan II. Beyazıd Han Külliyesi)
Էդիրնեի մարզ 1484—1488 2016 6117 ii, iv, vi
63 Yivli Minaret Mosque Antalya crop.jpg Մինարեթ Յիվլի մզկիթ
(թուրքերեն՝ Yivli Minare Camii)
Անթալիայի մարզ 1230 2016 6119 ii, iv, vi
64 Flag of Turkey.svg Սիվրիհիսարի մեծ մզկիթ
(թուրքերեն՝ Sivrihisar Ulu Camii)
Էսքիշեհիրի մարզ 1231—1232 2016 6120 ii, iv
65 TurkeyBodrumCastle.jpg Բոդրումի ամրոց
(թուրքերեն՝ Bodrum Kalesi)
Մուղլայի մարզ XV դար 2016 6121 ii, iii, iv
66 Nuruosmaniye Mosque Mars 2013.jpg Նուրուօսմանիե համալիր
(թուրքերեն՝ Nuruosmaniye Külliyesi)
Ստամբուլի մարզ 1749—1755 2016 6122 ii, iii, iv
67 Medusa mosaic of Kibyra.jpg Քիբիրա անտիկ քաղաք
(թուրքերեն՝ Kibyra Antik Kenti)
Բուրդուրի մարզ մ.թ.ա. IV-III դար 2016 6123 iii, iv
68 Haci Bayram Mosque 01.jpg Հաջի Բայրամ մզկիթ և հարակից տարածքներ
(թուրքերեն՝ Hacı Bayram Camii)
Անկարայի մարզ XV դար 2016 6124 iv, vi
69 Kızılırmak Delta,Bafra.Samsun.JPG Քըզըլըրմաք գետի դելտա
(թուրքերեն՝ Kızılırmak Deltası)
Սամսունի մարզ 2016 6125 vii, x
70 IvrizRelief.JPG Իվրիզ մշակութային ռելիեֆ
(թուրքերեն՝ İvriz)
Քոնյայի մարզ մ.թ.ա. II հազարամյակ 2017 6244 ii, iii, iv
71 Ayvalık.jpeg Այվալըք արդյունաբերական շրջան
(թուրքերեն՝ Ayvalık)
Բալըքեսիրի մարզ XX դար 2017 6243 iii, v
72 Temple of Athena, Assos 1.jpg Ասսոսի հնագիտական հուշարձաններ
(թուրքերեն՝ Assos)
Չանաքքալեի մարզ մ.թ.ա X դար 2017 6242 ii, iv, vi

Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

##Թուրքիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Թուրքիա)
Red pog.png
7
Red pog.png
12
Red pog.png
15
Red pog.png
28
Red pog.png
30
Red pog.png
34
Red pog.png
37
Red pog.png
38
Red pog.png
39
Red pog.png
40
Red pog.png
43
Red pog.png
47
Red pog.png
48
Red pog.png
51
Red pog.png
52
Red pog.png
53
Red pog.png
56
Red pog.png
57
Red pog.png
59
Red pog.png
61
Red pog.png
63
Red pog.png
64]]
Red pog.png
66
Red pog.png
67
Թեկնածու հուշարձաններ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Tentative» (անգլերեն)։ UNESCO World Heritage Centre։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-27-ին։ Վերցված է 28 июля 2011 
  2. «The States Parties - Turkey»։ unesco.org։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-27-ին։ Վերցված է 28 июля 2011 
  3. «The Serpent Column»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-08-02-ին։ Վերցված է 2017-06-21 
  4. «XANTHOS and LETOON»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-02-05-ին։ Վերցված է 2017-06-21 

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]