Թումանյանի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ստորև ներկայացվում է Թումանյանի շրջանի վանական համալիրների, եկեղեցիների և մատուռների ցանկը[1][2][3][4][5][6][7][8]

# Պատկեր Անուն Կառուցման տարեթիվ Բնակավայր և հեռավորությունը նրանից Լրացուցիչ տվյալներ
1 Սանահին վանքի սյունասրահ-գավիթի մուտքը Սանահինի վանական համալիր 10-13 դդ. Ալավերդի քաղաք, Սանահին թաղամասի կենտր. բարձրադիր մասում Վերանորոգված է։ Այն իրենից ներկայացնում է հայոց ճարտարապետության գլուխգործոց, այդ իսկ պատճառով էլ ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
2 Եկեղեցի 18 դ. Ալավերդի քաղաք, Սանահին թաղամասից 5 կմ հվ, «Կոշաբերդ» գյուղատեղիի տարածքում
3 Մատուռ 10-13 դդ. Ալավերդի քաղաք, Սանահին թաղամասից 5 կմ հվ, «Կոշաբերդ» գյուղատեղիի տարածքում
4 Եկեղեցի 1880-1890 թթ. Ալավերդի քաղաք, Մանես թաղամասի կենտրոնում Հունական։
5 Եկեղեցի 19 դ. Ալավերդի քաղաք, Մանես թաղամասի կենտրոնում Շրջապարիսպով, 1902 թ. կառուցվել է եկեղեցու զանգակատունը։
6 Եկեղեցի Սբ. Կարապետ 11 դ. Ալավերդի քաղաքից 2 կմ աե Բլրի վրա, կիսավեր։
7 Մատուռ 18-19 դդ. Ալավերդի քաղաք, Սանահին թաղամասում, խանութի մոտ
8 Մատուռ 18-19 դդ. Ալավերդի քաղաք, Սանահին թաղամասից 1 կմ հս
9 Սանահին վանքի սյունասրահ-գավիթի մուտքը Մատուռ Սբ. Սարգիս 13 դ. Ալավերդի քաղաք, Սանահին թաղամասի հս-աե եզրին
10 Մատուռ 12-13 դդ. Ախթալա քաղաքից հս-աե, մայրուղուց աջ, գյուղատեղիի տարածքում Կիսավեր։
11 Եկեղեցի 10-12 դդ. Ախթալա քաղաքի կայարանում
12 Եկեղեցի 19 դ. Ախթալա քաղաքի մեջ
13 Մատուռ Ախթալա քաղաքի Ախթալա կայարուն
14 Ախթալայի վանական համալիրը ամրոցի հետ Վանական համալիր Ախթալա (Պղնձահանքի վանք, Մարիամ Աննայի վանք, Մեյրիման) 13 դ. Ախթալա գյուղի մեջ, հրվանդանի վրա Հարուստ է որմնանկարներով։
15 Սբ. Երրորդություն վանական համալիրի ընդհանուր տեսքը Վանական համալիր Սբ. Երրորդություն 13 դ. Ախթալա գյուղի կենտր. մասում, Ախթալայի վանքից 0.5 կմ հս-աե
15 Եկեղեցի 13 դ. Ախթալա գյուղի հս-աե կողմում, «Բարիտ» գյուղատեղիում
16 Եկեղեցական համալիր 13 դ. Ախթալա գյուղ, Ախթալա ամրոցից 1 կմ ամ
17 Եկեղեցի Սբ. Բարսեղ 13 դ. Ախթալա գյուղի աե կողմում, բլրի գագաթին
18 Եկեղեցի Սբ. Գևորգ 1242-1250 թթ. Ախթալա գյուղից 200 մ աե, բարձր բլրի վրա Կառուցել է վանքի առաջնորդ Պետրեն։
19 Մատուռ 13 դ. Ախթալա գյուղի կենտրոնական մասում Մ. Բուռնաձեի բակում։
20 Մատուռ Իվանեի և Դեմետրեի Ախթալա գյուղ, Ախթալա ամրոցից մոտ 100 մ ամ
21 Եկեղեցի «Սատանի վանք» («Շեյթան քիլիսա») 13 դ. Շամլուղ քաղաքից 5 կմ հվ-ամ, գյուղատեղիում Եկեղեցին վերականգնվել է 2015 թվականին։
22 Եկեղեցի 10-13 դդ. Շամլուղ քաղաքից 5 կմ ամ, «Ուչքիլիսա» գյուղատեղիում
23 Եկեղեցի «Սբ. Երրորդության» («Ուչքիլիսա») 12-13 դդ. Շամլուղ քաղաքից 5 կմ ամ, «Ուչքիլիսա» գյուղատեղիում Մյուս եկեղեցուց 300 մ աե։
24 Եկեղեցի «Սվա» 1909 թ. Շամլուղ քաղաքի ամ եզրին Վերանորոգ. 1970-ական թթ.:
25 Մատուռ 13 դ. Շամլուղ քաղաքից 1 կմ հս «Շիշթափա» վայրում։
26 Մատուռ Սբ. Սարգիս 10-11 դդ. Շամլուղ քաղաքից 13 կմ հվ-ամ, Լալվար սարի գագաթին
27 Եկեղեցի 13-14 դդ. Աթան գյուղից 13 կմ հվ-աե, «Շահնարեկ» («Շահնար Բեկ») գյուղատեղից մոտ 200 մ հվ, բլրալանջի վրա Ավերված, վերակառուցվել է 17 դ.:
28 Մատուռ 13 դ. Աթան գյուղի մեջ
29 Մատուռ 13 դ. Աթան գյուղից 3 կմ հս
30 Մատուռ 15 դ. Աթան գյուղի հվ եզրին
31 Մատուռ 17 դ. Աթան գյուղից 100 մ հս-ամ
32 Մատուռ 13-14 դդ. Ահնիձոր գյուղի մեջի գերեզմանոցում
33 Եկեղեցի 13 դ. Ահնիձոր գյուղից 2-3 կմ հվ-աե, «Ժամի գադուկ» գյուղատեղիում Ավերված։
34 Մատուռ Ահնիձոր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Վերակառուցված։
35 Եկեղեցի 17 դ. Ամոջ գյուղում
36 Մատուռ Սբ. Հակոբ 13 դ. Ամոջ գյուղից 2 կմ հս
37 Եկեղեցի 12 դ. Այգեհատ գյուղի հվ եզրին, գերեզմանոցում
38 Մատուռ Սբ. Կիրակի 13 դ. Այգեհատ գյուղի հվ եզրին, գերեզմանոցում
39 Եկեղեցի միջնադար Այգեհատ գյուղ
40 Մատուռ 12 դ. Այգեհատ գյուղից աե
41 Եկեղեցի Կարմիր վանք Եկեղեցի Կարմիր վանք 10-11 դդ. Արդվի գյուղի հվ-աե եզրին, գյուղ մտնող ճանապարհից ներքև, գերեզմանոցում
42 Եկեղեցի վաղ միջնադար Արդվի գյուղի հվ-աե եզրին, գյուղ մտնող ճանապարհից ներքև, գերեզմանոցի կոթողի մոտ Միանավ դահլիճ, պահպանվել են հիմքերը։
43 Եկեղեցի Սբ. Կիրակի 10-13 դդ. Արդվի գյուղի հվ կողմում, Արդվի գյուղատեղիում Ավերված։
44 Վանական համալիր Սբ. Հովհաննես (Սրբանես, Հովհան Օձնեցու վանք) Ardvi monastery Վանական համալիր Սբ. Հովհաննես (Սրբանես, Հովհան Օձնեցու վանք) 8-19 դդ., վերակառ. 17 դ., 1902 թ. Արդվի գյուղից 1 կմ հս, լեռան լանջին Լորիս-Մելիքյանների և Մելիք-Քալանթարյանների տոհմական գերեզմանոցը, այստեղ է թաղված նաև Հովնան Օձնեցին։
45 Մատուռ Սբ. Սարգիս գ. Արևածագ Մատուռ Սբ. Սարգիս 958 թ. Արևածագ գյուղի աե մասում գերեզմանոցում Ավերված։
46 Մատուռ «Ձորի» 12 դ. Արևածագ գյուղից 2-3 կմ հվ-աե, ձորում Բեմին դրված է արձանագիր քար (13 դ.) :
47 Եկեղեցի 10-12 դդ. Աքորի գյուղից աե, «Ագեղցի» գյուղատեղիում Ավերված։
48 Եկեղեցի 10-12 դդ. Աքորի գյուղից 3 կմ հս-ամ, Լալվար սարի փեշին, «Բագեր» («Բգավոր») գյուղատեղիում
49 Բգավոր եկեղեցի Եկեղեցի «Բգավոր» 13 դ. Աքորի գյուղից 3 կմ հս-ամ, Լալվար սարի փեշին, «Բագեր» («Բգավոր») գյուղատեղիում Եռանավ դահլիճ, կիսավեր։
50 Եկեղեցական համալիր Սբ. Գևորգ Եկեղեցական համալիր Սբ. Գևորգ 12-19 դդ. Աքորի գյուղի մեջ
51 Մատուռ Սբ. Սարգիս Աքորի գյուղից 1 կմ հս-աե
52 Կոթող եկեղեցու ավերակների մոտ Եկեղեցի 654 թ. Դսեղ գյուղի կենտր. հրապարակից հվ Միանավ դահլիճ, պահպանվել են հիմնապատերը։ Տարածքում գտնվում է եռաստիճան պատվանդանին կանգնեցված 1281 թվականի Ամենափրկիչ խաչքարերը
53 Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Դսեղ) Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի վաղ միջնադար Դսեղ գյուղի կենտրոնում, Հովհ. Թումանյանի տուն-թանգարանի մոտ Վերակառ.՝ 13 դ. և 1900 թ, շրջապատված է քարե ցանկապատով, 1969-ից՝ երկրագիտական թանգարան։
54 Մատուռ 10-12 դդ. Դսեղ գյուղից 1.5 կմ ամ
55 Մատուռ Սբ. Գրիգոր 18-19 դդ. Դսեղ գյուղի հս եզրին, գործող գերեզմանոցում, Դիտ վայրում Ավերված։
56 Մատուռ Սբ. Սարգիս 12-13 դդ. Դսեղ գյուղից 2 կմ հվ-աե, «Ծովեր» լճակի մոտ Ավերված։
57 Սուրբ Գրիգոր Բարձրաքաշ վանական համալիր Վանական համալիր Սբ. Գրիգոր Բարձրաքաշ 10-14 դդ. Դսեղ գյուղից 2 կմ հս-աե, Մարցաջուր գետակի ձախակողմյան ձորալանջի նեղ հարթակի վրա, անտառում Կիսավեր, կառուցել է Մարծպան Մամիկոնյան իշխանը։
58 Քառասնից Մանկանց վանական համալիր Վանական համալիր Քառսնից Մանկանց վանք 11-15 դդ. Դսեղ գյուղի հս-ամ մասում, Դեբեդի կիրճի աջակողմյան լանջին, «Տախտեր» վայրում
59 Մատուռ 4-5 դդ. Թեղուտ գյուղից հս, «Բերդշեն» ամրոցի կենտրոնական մասում
60 Եկեղեցի «Ղարաքոթուկ» 12-17 դդ. Թեղուտ գյուղից 4 կմ աե, «Ղափուր» գյուղատեղիում
61 Եկեղեցի 12 դ. Թեղուտ գյուղից 1 կմ հվ-ամ
62 Եկեղեցի 13 դ. Թեղուտ գյուղից 3 կմ հվ-աե
63 Մատուռ 12-13 դդ. Թեղուտ գյուղից 2 կմ հս, «Ագեղցի» վայրում
64 Մատուռ 4-5 դդ. Թեղուտ գյուղից 1 կմ հվ-աե
65 Վանական համալիր Մանստև Վանական համալիր Մանստև 13 դ. Թեղուտ գյուղից 3 կմ հս-աե, Մանստև գետակի աջ ափին, անտառում Պայթեցվել է գանձագողերի կողմից։
66 Եկեղեցի 12-13 դդ. Լորուտ գյուղից 7 կմ հվ-ամ, «Մոտքոր» գյուղատեղիում
67 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 1898 թ. Լորուտ գյուղի մեջ
68 Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին Ծաթեր գյուղում Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 12 դ. Ծաթեր գյուղի հվ եզրին
69 Ճգնավորի վանքը Ծաթեր գյուղում Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 11-12 դդ. Ծաթեր գյուղից 1 կմ հս
70 Եկեղեցի 13 դ. Ծաղկաշատ գյուղի մեջ, գերեզմանոցում
71 Եկեղեցի Ծաղկաշատ գյուղից 3 կմ հվ-ամ
72 Մատուռ Սբ. Սարգիս 13 դ. Ծաղկաշատ գյուղից հվ
73 Մատուռ 13 դ. Կաճաճկուտ գյուղից Աքորի գյուղ տանող ճանապարհին, գերեզմանոցում
74 Վանական համալիր Սեդվու Սբ. Նշան Վանական համալիր Սեդվու Սբ. Նշան 13-14 դդ. Կաճաճկուտ գյուղից 3 կմ հվ Ձորում, կիսավեր։
75 Եկեղեցի 10 դ. Կարմիր Աղեկ գյուղի ամ եզրին, «Աղեգի» գյուղատեղիում
76 Մատուռ Կարմիր Աղեկ գյուղից 1 կմ ամ
77 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 12-13 դդ. Հագվի գյուղի մեջ
78 Մատուռ «Աթոռիկ» 13 դ. Հաղպատ գյուղ, Ալավերդու ջրամաքրման կայանից մոտ 1 կմ հս Ավերված։
79 Դսեվանք (Դրսեվանք, Սբ. Աստվածածին) Դսեվանք (Դրսեվանք, Սբ. Աստվածածին) 1233 թ. Հաղպատ գյուղի հվ-ամ մասում, հրվանդանի վրա, Կայանբերդ ամրոցում Կառուցել է Հաղպատի վանահայր Հովհաննեսը, կիսավեր։
80 Եկեղեցի 13 դ. Հաղպատ գյուղ, նախկին ԲՄԿ-ի տարածքում, գերեզմանոցում
81 Մատուռ 13 դ. Հաղպատ գյուղից 7 կմ աե, «Բերդիկ» գյուղատեղիում Կիսավեր։
82 Մատուռ 13 դ. Հաղպատ գյուղից 7 կմ աե, «Բերդիկ» գյուղատեղիում Կիսավեր։
80 Եկեղեցի 13 դ. Հաղպատ գյուղից 4 կմ հվ, «Գադուկ» գյուղատեղիում
81 Եկեղեցի Սբ. Գևորգ (Զորավանք) 1279 թ. Հաղպատ գյուղի հվ մասում, «Ագեղցի» վայրում
82 Եկեղեցի Կուսանաց Անապատ (Տիրամոր Եկեղեցի) Եկեղեցի Կուսանաց Անապատ (Տիրամոր Եկեղեցի) 13 դ. Հաղպատ գյուղ, Հաղպատի վանքից աե Նորոգվել է 1676 թ. :
83 Եկեղեցի Սբ. Սիոն (Առաջադեմ) 1268 թ. Հաղպատ գյուղ, Հաղպատավանքից հվ-ամ, գյուղի կենտրոնում
84 Մատուռ 14-15 դդ. Հաղպատ գյուղ, «Տերունական» բլրի գագաթին, գյուղից 2 կմ աե Կիսավեր։
85 Մատուռ միջնադար Հաղպատ գյուղ, «Զվարի գադուկ» հանդամասում
86 Հաղպատ Հաղպատի վանական համալիր 10-20 դդ. Հաղպատ գյուղի հվ-աե եզրին Վերանորոգված է։ Այն իրենից ներկայացնում է հայոց ճարտարապետության գլուխգործոց, այդ իսկ պատճառով էլ ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
87 Մատուռ 16-17 դդ. Ճոճկան գյուղ «Ագեղցի» վայրում
88 Եկեղեցական համալիր «Շտրթանա վանք», «Շփրթանավանք» Եկեղեցական համալիր «Շտրթանա վանք», «Շփրթանավանք» 17 դ. Ճոճկան գյուղից 4 կմ ամ
89 Եկեղեցի 1886 թ. Ճոճկան գյուղի հվ եզրին
90 Մատուռ Թուխ Մանուկ 13 դ. Ճոճկան գյուղից հվ-աե
91 Վանական համալիր Նահատակ Վանական համալիր Նահատակ 1621 թ. Ճոճկան գյուղից 3 կմ ամ, «Նահատակ» վայրում
92 Եկեղեցի «Մեծ Պապ» վերակառ. 1825 թ. Մարց գյուղի մեջ, գերեզմանոցում
93 Եկեղեցի «Իգատակ» («Իգատակի վանք») 1255 թ. Մարց գյուղից 4 կմ հվ-ամ, «Իգատակ» գյուղատեղիում Միանավ սրահ։
94 Մատուռ Սբ. Կիրակի 13 դ. Մարց գյուղից 4 կմ հվ-ամ, «Իգատակ» գյուղատեղիում
95 Ամենափրկիչ խաչքարը «Ճգնավոր» գյուղատեղիում Եկեղեցի Ամենափրկիչ «Ճգնավոր» 1170 թ. Մարց գյուղից 4-5 կմ աե, նույնանուն հանդամասում, «Ճգնավորի խաչ» («Ճգնավորի թալա») գյուղատեղիում Այստեղ է գտնվում Վահրաման Մամիկոնյանի կողմից 1285 թվականի կերտած Ամենափրկիչ խաչքարը։
96 Մատուռ «Կարմիր խաչ» 13 դ. Մարց գյուղից 4 կմ հվ-ամ, «Իգատակ» գյուղատեղից հվ-ամ
97 Մատուռ 13-14 դդ. Մարց գյուղի մեջ
98 Մատուռ «Մեծ Պապ» 13 դ. Մարց գյուղից 2 կմ հս Անտառի բացատում, ավերված։
99 Սրբատեղի «Փիր ղաշ» Ք.ա. 2-1 հզ Մարց գյուղ, «Զաղի տներ» հանդամաս տանող ճանապարհի ձախ կողմում Բլրի վրա։
100 Եկեղեցի Մղարթ գյուղից աե, «Հողոցիմ» գյուղատեղիի գերեզմանոցում
101 Եկեղեցի վերակառ. 19 դ. Մղարթ գյուղի մեջ
102 Մատուռ «Ծաղկավանք» 14 դ. Մղարթ գյուղի ամ եզրին
103 Մատուռ Սբ. Հակոբ 12 դ. Մղարթ գյուղից 2 կմ ամ
104 Մատուռ Սբ. Սարգիս 12-13 դդ. Նեղոց գյուղ, գյուղամերձ «Սեռ» բլրի վրա, ամրոցի տարածքում
105 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 17 դ. Նեղոց գյուղի մեջ
106 Եկեղեցի 10 դ. Շնող գյուղի հս-ամ մասում, Կայծոն ամրոցի ամ մասում Միանավ, թաղածածկ դահլիճ։
107 Եկեղեցի Սբ. Գևորգ 1839 թ. Շնող գյուղի հս-ամ մասում, Կայծոն ամրոցի կենտորում Եռանավ դահլիճ։
108 Մատուռ Սբ. Աստվածածին («Տերունական խաչարձան») 1222 թ. Շնող գյուղի հս-ամ մասում, Կայծոն ամրոցից հս-աե
109 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 1894 թ. Շնող գյուղի մեջի գերեզմանոցում
110 Մատուռ 16-17 դդ. Շնող գյուղի մեջի «Աստվածածին» գերեզմանոցում
111 Եկեղեցի 13 դ. Շնող գյուղից 7 կմ հվ «Բովերի խեչ», գյուղատեղիում
112 Մատուռ «Բովեր» 5-7 դդ. Շնող գյուղից 7 կմ հվ «Բովերի խեչ», գյուղատեղիում, անտառ տանող ճանապարհից ձախ, գետակից 100 մ հեռու Կիսավեր, տարածքում և պատերի շարվածքում պահպանվել են քանդակազարդ քարեր։
113 Եկեղեցի 17 դ. Շնող գյուղի մեջ
114 Մատուռ Սբ. Սարգիս միջնադար Շնող գյուղի աե եզրին Բլրի վրա, կիսավեր։
115 Սրբատեղի Շնող գյուղի հվ մասում Ա. Մեհրաբյանի տան մոտ, ավերված։
116 Եկեղեցի 1862 թ. Չկալով գյուղի մեջ
117 Եկեղեցի 1711 թ. Ջիլիզա գյուղից 3-4 կմ հվ-աե, գյուղատեղիի գերեզմանոցում
118 Եկեղեցի 11-12 դդ. Ջիլիզա գյուղից 4.5 կմ հս-ամ, Խորակերտ (Խոռակերտ) գյուղատեղիում, վանքից 35 մ հս-աե
119 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին Ջիլիզա գյուղի աե եզրին
120 Վանական Համալիր Խորակերտ Վանական Համալիր Խորակերտ 12-13 դդ. Ջիլիզա գյուղից 4 կմ հվ-ամ Ցավոք ներկայումս վանք հասնելու համար պետք է սահման անցնել, քանի որ այն գտնվում է Վրաստանի տարածքում
121 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 5-7 դդ. Քարինջ գյուղի հս-աե եզրին, գերեզմանոցում Կառուցել են Մարտիրոսն ու Սարգիսը։
122 Եկեղեցի 1850-60- ական թթ. Քարինջ գյուղի կենտրոնում
123 Եկեղեցի Գողգոթավանք Սբ. Աստվածածին (Սբ. Կաթողիկե) 1850-60- ական թթ. Քոբեր կայարանի գյուղից 1.6 կմ հս-ամ, Քոբերի վանքից 2 կմ հս, Դեբեդի ձորալանջի վրա, «Իգահատ» գյուղատեղիում Վերանորոգվել է 1223 թ.:
124 Մատուռ 13 դ. Քոբեր կայարանի գյուղից 1.6 կմ հս-ամ, Քոբերի վանքից 2 կմ հս, Դեբեդի ձորալանջի վրա, «Իգահատ» գյուղատեղիում, եկեղեցուց հս-ամ, բարձունքի վրա
125 Մատուռ 13 դ. Քոբեր կայարանի գյուղից 1.6 կմ հս-ամ, Քոբերի վանքից 2 կմ հս, Դեբեդի ձորալանջի վրա, «Իգահատ» գյուղատեղիում, եկեղեցուց հս-ամ, բարձունքի վրա, նախորդին մատուռին կից
126 Վանական Համալիր Քոբայր (Քոբեր) Վանական Համալիր Քոբայր (Քոբեր) 13 դ. Քոբեր կայարանիից հվ-ամ, Դեբեդի կիրճի բարձրադիր դարավանդների վրա Հարուստ է որմնանկարներով։
127 Եկեղեցի (Օձունի տաճար, Սբ. Հովհաննես եկեղեցի, Խաչգունդ վանք) Եկեղեցի (Օձունի տաճար, Սբ. Հովհաննես եկեղեցի, Խաչգունդ վանք) 6 դ. Օձուն գյուղի մեջ Գմբեթավոր, եռանավ սրահ, 19 դ. վերջին տանիքի աե մասում ավելացվել են զույգ զանգաշտարակներ։
128 Եկեղեցի Ծիրանավոր - Ծաղկավանք Եկեղեցի Ծիրանավոր - Ծաղկավանք 5 դ. Օձուն գյուղի աե մասում, Դեբեդի ձորեզրին Միանավ սրահ, պահպանվել են հս և աե պատերը։
129 Վանական համալիր Հոռոմայրի Սբ. Նշան` ստորին հուշարձանախումբ Վանական համալիր Հոռոմայրի Սբ. Նշան` ստորին հուշարձանախումբ 10-13 դդ. Օձուն գյուղից 1.5 կմ հվ-աե, Օձուն-Այգեհատ ճանապարհից ոչ հեռու, Դեբեդի ձախափնյա ձորալանջին Ավանդությունը վանքի հիմնադրումը վերագրում է հույն Վասիլ իշխանին (8 դ.):
130 Վանական համալիր Հոռոմայրի Սբ. Նշան` վերին հուշարձանախումբ Վանական համալիր Հոռոմայրի Սբ. Նշան` վերին հուշարձանախումբ 10-13 դդ. Օձուն գյուղից 1.5 կմ հվ-աե, Օձուն-Այգեհատ ճանապարհից ձախ, Դեբեդի ձորի եզրին Վերաօծվել է 2018 թվականին։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]