Թոմաս Գոնզագա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թոմաս Գոնզագա
պորտ.՝ Tomás Antônio Gonzaga
Ծնվել էօգոստոսի 11, 1744(1744-08-11)[1][2]
ԾննդավայրMiragaia, Պորտու, Պորտուգալիա
Վախճանվել է1810[3][4][1]
Վախճանի վայրՄոզամբիկ կղզի, Ilha de Moçambique, Nampula Province, Portuguese Mozambique, Պորտուգալիա
Գրական անունDirceu
Մասնագիտությունբանաստեղծ, իրավաբան և քաղաքական ակտիվիստ
Լեզուպորտուգալերեն[4]
ՔաղաքացիությունԲրազիլիա
Պորտուգալիա
ԿրթությունԿոիմբրի համալսարան
Գրական ուղղություններQ9627580?
Ուշագրավ աշխատանքներMarília de Dirceu և Cartas Chilenas
Tomás Antônio Gonzaga Վիքիպահեստում

Թոմաս Գոնզագա (պորտ.՝ Tomás Antônio Gonzaga, օգոստոսի 11, 1744(1744-08-11)[1][2], Miragaia, Պորտու, Պորտուգալիա - 1810[3][4][1], Մոզամբիկ կղզի, Ilha de Moçambique, Nampula Province, Portuguese Mozambique, Պորտուգալիա), բրազիլացի բանաստեղծ, փաստաբան և հասարակական գործիչ, Մինաս Ժերայսի դավադրության ղեկավարներից մեկը (1789)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմաս Գոնզագան ծնվել է Պորտուգալիայում, սակայն մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել է Բահիայում[5]: Վերադառնալով Պորտուգալիա՝ Գոնազագան բարձրագույն կրթություն է ստացել Կոիմբրիի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում, որից հետո սկսել է զբաղվել իրավաբանական գործունեությամբ[6]:

1782 թվականին Գոնզագան տեղափոխվեց Բրազիլիա և նշանակվեց Վիլա-Ռիկա քաղաքի դատախազ[7]: Բրազիլիայում Գոնզագան անդամակցում էր ազատ մտածող բանաստեղծների հանրությանը, որը շուտով վերածվեց գաղտնի քաղաքական կազմակերպության։ Այն հակապորտուգալական դավադրության ծրագիր էր նախապատրաստում, սակայն 1789 թվականի մայիսին դավադրությունը բացահայտվեց, իսկ նրա մասնակիցները ձերբակալվեցին: 1792 թվականին Գոնզագան, ինչպես և մյուս դավադիրները, դատապարտվեց մահվան։ Հետագայում դատավճիռը փոխարինվեց ցմահ աքսորով Մոզամբիկում[8]:

Գոնզագան իր կյանքի մնացած մասն անցկացրեց Մոզամբիկ կղզում, որտեղ էլ 1810 թվականին մահացավ։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմաս Գոնզագայի պոեզիային բնորոշ են լուսավորչական ռեալիզմի և սենտիմենտալիզմի, իսկ ստեղծագործության վերջին շրջանին՝ նաև ռոմանտիզմի տարրերը[6]: Այսպես, 1792 թվականին գրված «Դիրսեև Մարիլիա» բանաստեղծությունների ժողովածուի առաջին մասն առանձնանում է ձևի անմիջականությամբ և պարզությամբ, իսկ երկրորդ մասում, որն ավարտել է 1799 թվականին, զգացվում են նախառոմանտիզմի տարրերը[8]:

Գոնզագային է վերագրվում «Չիլիական նամակներ» (գրվել է 1788-1789 թվականներին, հրատարակվել՝ 1835 թվականին) անանուն երգիծական պոեմի հեղինակային իրավունքը։ Այն համարվում է լուսավորչական ռեալիզմի ակնառու օրինակը և 18-րդ դարի ամենակարևոր երգիծական ստեղծագործություններից մեկը[9]:

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1825 թվականին Ալեքսանդր Պուշկինը գրել է «Պորտուգալերենից» բանաստեղծությունը, որը Գոնզագայի «Դիրսեև Մարիլիա» հավաքածուի էլեգիաներից մեկի՝ «Հուշագրություններ»-ի (պորտ.՝ Recordações) ազատ թարգմանությունն է[7]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118718126 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. Tomás Antônio Gonzaga, o Dirceu de Marília(պորտ.)
  6. 6,0 6,1 Памятные даты 2010
  7. 7,0 7,1 Биография на сайте «Пушкинский дом» Արխիվացված է Մայիս 24, 2011 Wayback Machine-ի միջոցով:
  8. 8,0 8,1 Гонзага Томас Антониу // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  9. Гонзага Томас Антониу в справочнике «Латинская Америка»