Թոմաս Ադես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թոմաս Ադես
Thomas Adès conducts the National Youth Orchestra of Great Britain at Snape Maltings Concert Hall.jpg
Բնօրինակ անունանգլ.՝ Thomas Adès
Ծնվել էմարտի 1, 1971(1971-03-01)[1][2] (48 տարեկան)
Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[3]
ԵրկիրFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[4]
Ժանրերօպերա
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր և երաժշտության ուսուցիչ
Գործիքներդաշնամուր
ԱշխատավայրԵրաժշտության թագավորական ակադեմիա
ԼեյբլDeutsche Grammophon և EMI
ՇրջանավարտԳիլդհոլի երաժշտության և թատրոնի դպրոց և Թագավորական քոլեջ, Քեմբրիջ
Կայքthomasades.com

Թոմաս Ադես, ( նաև Ադես անգլ.՝ Thomas Adès, մարտի 1, 1971(1971-03-01)[1][2], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[3]) բրիտանացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորել է Գիլդհոլի երաժշտության և թատրոնի դպրոցում Փոլ Բերկովիցայի (անգլ.՝ Paul Berkowitz, դաշնամուր) և Ռոբերտ Սեքստոնի (կոմպոզիցիա) մոտ, ապա ավարտել է Քեմբրիջի արքայական քոլեջը (1992, գերազանց), որտեղ սովորել է Ալեքսանդր Գյորի և Ռոբինա Հոլլոուեյի մոտ։

1993֊1995 թվականներին եղել է Հալլե նվագախմբի կոմպոզիտոր, իսկ 1998֊2000 թվականներին՝ Բիրմինգմի ժամանակակից երաժշտության կամերային նվագախմբի երաժշտական առաջին ղեկավար։ 1999֊2008 թվականներին եղել է Ալդբորոյի փառատոնի գեղարվեստական ղեկավար, 2000 թվականից՝ Օխայում անցկացվող կալիֆորնիական երաժշտական ամենամյա փառատոնի կոմպոզիտոր։

Եղել է Թագավորական երաժշտական ակադեմիայի (Լոնդոն) կոմպոզիցիայի պրոֆեսոր։

Եղել է դիրիժոր ինչպես իր սեփական, այնպես էլ այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների ժամանակ[5]։ Հանդես է եկել BBC֊ի նվագախմբի, Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի, «Լոնդոնի Սիմֆոնիետա» կամերային նվագախմբի և բազմաթիվ հայտնի նվագախմբերի հետ։

Նաև հանդես է գալիս որպես դաշնակահար, իսկ սոլո սկավառակը թողարկվել է EMI ստուդիայի կողմից:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադոսը ամուսնացած է իսրայելացի վիդեոդիզայներ և ռեժիսոր Թալ Ռոզների հետ (ծն. 1978) 2006 թվականին քաղաքացիական ամուսնություն է գրանցել[6]:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1990 թվականին թողարկել է «Էլիոթյան հինգ լանդշաֆտ» առաջին ստեղծագործությունը գրված սոպրանոյի և դաշնամուրի համար։

Նրա օպերաները բեմադրվել են բազմաթիվ օպերային թատրոններում, այդ թվում նաև Մետրոպոլիտեն օպերայում[7] ։ 2007 թվականին Ադեսի ստեղծագործությունները ներկայացվել են Լոնդոնի Բարբիկան կենտրոնում, Հելսինկի փառատոնի ընթացքում և ֆրանսիական ռադիոյում։

Ընտրված գործեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վոկալային գործեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Օմար Խայամի, Թենեսի Ուիլյամսի, Ֆիլիպ Լարկինի և ուրիշների ստեղծագործությունների հիման վրա,
  • Մեցցո-սոպրանոյի, երգչախմբի և «Ամերիկա» նվագախմբի համար պիես (1999),
  • «Բրամս» պիեսը բարիտոնի և նվագախմբի համար (2001),

Օպերաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Դիմափոշի քսիր նրա դեմքին» (անգլ. Powder Her Face, 1995, լիբրետոն՝ Ֆիլիպ Հենշերի )
  • «Մրրիկ» (2004, Շեքսպիրի դրամայի հիման վրա)
  • «The Exterminating Angel» (2016, Նախատեսված է ցուցադրել 2017 թվականին)[8],

Կամերային երաժշտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կամերային սիմֆոնիա (1993)
  • «Կենդանի խաղալիքներ» կոնցերտը կամերային նվագախմբի համար (1993),
  • «Արկադիանա»լարային քառյակ (1998),
  • Կվինտետ դաշնամուրի համար (2005)

Կոնցերտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Քայլեր շրջանագծի շուրջ» ջութակի կոնցերտ (2005),
  • «Յոթ օրում» դանամուրի և երգչխմբի համար գրված կոնցերտը (2008),

Սիմֆոնիկ ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Asyla» երգչախմբի համար (1997, ստեղծագործությունը առաջին անգամ կատարվել է Բիրմինգհեմի երգչախմբի կողմից, Սայմոն Ռետլի ղեկավարությամբ),
  • «Polaris» երգչախմբի համար (2011, կատարվել է «Նոր համաշխարհային սիմֆոնիա» երգչախմբի կողմից, Մայքլ Թիլսոն Թոմասի ղեկավարությամբ)[9]։

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմաս Ադեսի ելույթների և ստեղծագործությունների ձայնագրությունները կատարել են Warner Classics[10], EMI Classics, Avie Records և այլ ընկերությունները[11]։

Կարծիքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ երաժշտական քննադատ Բ. Ֆիլանովսկու՝ Ադեսը պատկանում է «ժամանակակից այն հազվադեպ հրաշամանուկ-կոմպոզիտորների թվին, ովքեր մեծանալով դարձել են լուրջ մասնագետներ», քանի որ «արդեն 18 տարեկանում հասցրել էին գրել հիանալի ստեղծագործություններ՝ շարունակելով փոխվել և զարգանալ»[12]:

Aquote1.png Բրիտանական բեմի հրաշամանուկի իր կարգավիճակը նա զարգացրեց՝ դառնալով ժամանակակից դասական երաժշտության ամենահեղինակավոր կերպարներից մեկը։
- (The New Yorker Magazine)[13]
Aquote2.png


Մրցանակներ և անվանակոչություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 2֊րդ տեղ դաշնակահարների շրջանում «BBC երիտասարդ երաժիշտ» անվանակարգում,
  • Կոմպոզիտորների միջազգային տրիբունայի մրցանակ (Փարիզ, 1994 թ.) մինչև 30 տարեկան կոմպոզիտորների անվանակարգում «Կենդանի խաղալիքներ»-ի (անգլ. Living Toys)֊ համար[14],
  • Թագավորական ֆիլհարմոնիկ ընկերության մրցանակ (1997), «խոշոր արտադրանք» անվանակարգում, «Ապաստարան» պիեսի համար[15],
  • Լինքոլն կենտրոնի Կամերային երաժշտության ընկերության Elise L. Stoeger մրցանակ, «Արկադիանա»֊ի համար,
  • Զատկի փառատոնի մրցանակ (Զալցբուրգ, 1999),
  • Էռնստ ֆոն Սիմենսի մրցանակ (1999)[16],
  • Գրավմայերի մրցանակ (2000) «Ապաստարան» պիեսի համար,
  • Հինդեմիթի մրցանակ (2001)
  • Էսսեքսի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (2004),
  • Թագավորական ֆիլհարմոնիկ ընկերության մրցանակ (2005 թ.) - «Փոթորիկ»֊ի համար
  • Classical BRIT Awards (2010) ՝ Տարվա կոմպոզիտոր անվանակարգում
  • Գրեմմիի մրցանակ (2014) «Մրրիկ» օպերայի համար (Մետրոպոլիտեն֊ օպերա, Դիրիժոր՝ Թ․ Ադես․ Deutsche Grammophon)[17][18]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Discogs — 2000.
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #129843970 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. http://www.nytimes.com/2007/11/21/arts/music/21ades.html
  5. Анатольев Х. От Люлли до Адеса, отдавая должное Мендельсону и Стравинскому (рус.). Кстати (31 октября 2013). Проверено 3 апреля 2014.
  6. «Thomas Adès» (անգլերեն)։ Gay for Today։ 2011-03-01։ Վերցված է 2014-04-04 
  7. Анатольев Х. От Люлли до Адеса, отдавая должное Мендельсону и Стравинскому (рус.). Кстати (31 октября 2013). Проверено 3 апреля 2014.
  8. Анонс на официальном сайте театра Ковент-Гарден.
  9. «Thomas Adès : Works» (անգլերեն)։ Faber Music Limited։ Վերցված է 2014-04-04 
  10. «Thomas Adès : Albums» (անգլերեն)։ Warner Classics։ Վերցված է 2014-04-04 
  11. «Thomas Adès : Discography» (անգլերեն)։ Faber Music Limited.։ Վերցված է 2014-04-04 
  12. Филановский Б. (2009-03-13)։ «Вундеркиндергартен» (ռուսերեն)։ OpenSpace.ru։ Վերցված է 2014-04-03 
  13. Цит. по: EMI Classics, 2000
  14. «1994 IRC (41st session)»։ IRC Results over the past years (անգլերեն)։ International Music Council։ Վերցված է 2014-04-04 
  15. «Large-Scale Composition: Past Winners» (անգլերեն)։ RPS Music Awards։ Վերցված է 2014-04-04 
  16. «Förderpreisträger Archiv» (գերմաներեն)։ Ernst von Siemens Musikstiftung։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-04-07-ին։ Վերցված է 2014-04-04 
  17. «56th Annual Grammy Awards Winners & Nominees» (անգլերեն)։ Grammy։ Վերցված է 2014-04-03 
  18. Барабанов Б., Ходнев С. (2014-01-28)։ «Люди выбрали роботов : Прошла 56-я церемония вручения Grammy» (ռուսերեն)։ Коммерсант (газета)։ Վերցված է 2014-04-03 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Cao H. Thomas Adès le voyageur: Devenir compositeur, être musicien. — Paris: MF, 2007.
  • Шапинская Е. Н. «Сны Просперо, рассказанные языком современной музыки: фантасмагория Томаса Адеса на тему „Бури“ Уильяма Шекспира» // «Культура культуры». 2014. Т. 3. № 3 (3).
  • Fox, Daniel. 2014. "Multiple Time-scales in Adès’s Rings" in Perspectives of New Music v.52, no.1.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]