Թոբոլ Մ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թոբոլ Մ
RT-2UTTKh Topol-M
19-03-2012-Parade-rehearsal - Topol-M.jpg
Թոբոլ Մ բջջային արձակման կայանը ՄոսկվայիՀաղթանակի շքերթի փորձերու ժամանակ 2012 .
Տեսակ Բալիստիկ հրթիռ
Կարգ Միջմայրցամաքային բալիստիկական հրթիռ
Նախագծող Մոսկվայի Ջերմային Տեխնոլոգիաների Ինստիտուտ
Սկսել է օգտագործվել 1997
Արտադրող Վոտկինսկի Հաստոցաշինական Գործարան
Արտադրման տարիներ 1994-2010
Օգտագործման տարիներ 1997-ներկայ
Հիմնական օգտագործողներ Ռուսաստանի դրոշը Ռուսաստան
Քաշ 47,200 Գկ
Երկարություն 22.7 Մ
Տրամագիծ 1.9 Մ
Մարտագլխիկ Անէն մէկ մարդագլխիկ 800 Գթ ուժով է
Շարժիչ Պինդ վարելանիւթ

Թոբոլ Մ, (ՆԱՏՕ զեկոյցի անուանումը SS-27 (Sickle B), այլ նշանակումներ։ RS-12M2.RS-12M2.RT-2PM2) միջմայրացամաքային Բալիստիկ հրթիռ է։ Առտադրուած է Ռուսաստանի մէջ և առաջին միջմայրացամաքային հրթիռն է Խորհրդային Միութեան անկումէն հետո։ Իր ռուսերէն անուն է ракета твердотопливная," Raketa Tverdotoplivnaya (պինդ վառելանիւթով հրթիռ) իսկ իր ռուսերէն իմաստը (Սպիտակ Հրչակավոր)։ Ան նախագծուած և արտադրուած է բացառապէս Մոսկվայի ջերմային տեխնոլոգիաների ինստուտի և Վոտկինսկի հաստոցաշինական գործարանի մէջ։[1][2][3]

Բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոբոլ Մ-ը երեք փուլոի կոշտ վարելանիւթով աշխատող հրթիռ է։ Գետնի տակ գտնուող առցակման կայաներ մէջ և ճանապարաին բջջային բալիստիկական հրթիռ է։[4]

Մարտական աջակցման մէքէնա (MOBD) 15V231 է Թոբոլ-Մ-ին Սանկտ Պետերբուրգի հրետանային թանգարան

Իրէն երկարութիւն է 22.7 Մ մարմինի տրամագիծն է 1.9 Մ իրէն ծանրութիւնէ 47.200 Գկ իսկ իրէն ծանրաբերնութիւնը 1200 Գկ։ Թոբոլ Մ ի ամէն մէկ մարտագլխիկը կը կշրէ 800 Գթ սակայն նախագծողները կ՝ սէն թէ MIRV մարտագլխիկներ կրնայ շալկէլ ըստ գլխավոր նախագործող Yury Solomonov։ Թոբոլը կրնայ շալկէլ վեց մարտագլխիկներ իրէնցմէ չորս հատը իսկական էն իսկ երկու հատը թակարդ էն որպէսզի թշնամի հակահրթիռային զէնքերը անցնի իրէն նվազագոյն միջակայքը 2000 Քմ իսկ առավելագույն միջակայքը 10500 Քմ այն ունի երեք պինդ հրթիռային փուլերու շարժիչներ իսկ ինքնակարավարման թռիչքի համար կ՝ օգտագործէ GLONASS Ռուսական առաջնորդութեան համակարքը։ GLONASS ը հայտնի է որ ամէնաճշկրիթ Ռուսական առաջնուրդութեան համակարքնէ իրէն սխալէլու միջուցը 200 մէթր է։

Թրոպոսֆերա Հերթափոխութեան կայան R-406VCh է Թոբոլ-Մ-ին Սանկտ Պետերբուրգի հրետանային թանգարան

Թոբոլ Մ ը կարէլի է առցակէլ գետնի տակի գտնուող առցակման կայաներէն։ Թոբոլ Մ ը կրնայ շալկէլ միջուկային զէնքէր և հաղորդէլ իրէն դիրախներուն APU 15U168 կամ անիվավոր բջիչաին MZKT-79221 արձակման կայաներէն այս ճանապարհային բջիչաին արձաման կայանը կրնայ շարժիլ ամճանապարհաին տեղեր և ցանկացած կետէն կրնայ իր հրթիռը արձակել Թոբոլ Մ ի գետնի տակ գտնուող առցակման կայաները կը կոչուին RS-12MS իսկ բջիչային տարբերակը կը կոչուի RS-12M1։

Առաջին փուլը բաղկացած է երեք հրթիռային շարժիչներ է պատրաստուած է Սույուզ դաշնային կենտրոնի կրկնակի օգտագործման տեխնոլոգիաներու այս տեխնոլոգիան արիթ կուտայ իրակացնել մինչէւ 7320 Մէթր մէկ երկվարկեանուա մէջ և հասնիլ մինչև 10000 Քմ հերավորութեան։

Զարգացում և տեղակայումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հակահրթիռաին զարգացումը սկսաւ 1980 վերջին հայտարարուէց RS-12M Topol (SS-25 Sickle) իսկ հրթիռը կրկին նախագծուէցաւ 1992 թուականին։ Առաջին փոձի թռիչգը տեղի ունեցաւ դեկտեմբեր 1994 ին իսկ երկրորդ փորձը տեղի ունեցաւ ուրտեղ 2 հրթիռ արձակեցին 1997 իսկ գետնի տակ գտնուող առցակման կայաները ծառայութեան սկսան 2000-ին նախագահի հրամանագրով երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ գունդերը մնան ծառայութեան 2000,2003 և 2005 վերջին գունդը մտաւ ծառայութեան 2012-ին Դեկտեմբեր 12 2006 ին առաջին երեք բջիջաին Թոբոլ Մ հրթիռներու համակարգերը մտան ծառաիութեան Թեյքովո (Teykovo) քաղաքի մոտ։

Ըստ 2010 Ռուսական ռազմավարական հրթիռային ուժերու 70 Թոբոլ Մ համակարգ կայ ծառայութիան մէջ։ 52 գետնի տակ գտնուող առցակման կայաներ և 18 բջիջային համակարգներ։ Իսկ 8 հրթիռ մտաւ ծառայութիւան 2012-ին իսկ 2020-ին ամէնայն հավանութեամբ հրթիռներու քանակը կը հասնի 177 Թոբոլ Մ բջիջային և տակ գտնուող առցակման կայաներ։ ինչպէս նաև 30 հատ UR-100NUTTKh (SS-19) և 108 RS-24 «Yars» (SS-29), կը մտնեն ծառայութեան։

Հրդիռաին պաշտպանութեան խուսափելու առիթները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Ռուսաստանի հրթիռային ուժերու նախատեսուած է ամերիկյան հակահրթիռային պաշտպանութեան համակարգերը անցնիլ։ Թոբոլ Մ-ը մեծ կարողութիւն ունի ճկուն շարժումներ ընել և թակարդներ օգտագործել իրեն թիրախներուն ճամբին վրայ։ Թոբոլ Մ-ը պաշտպանուած է լէյզրային,EMP,միջուկային պայթումներէն և ազդեցութիւթեներ էն նաև առավել հատ առանձնահատկություն ունի որ ինքը կրնայ կարճ ժամանակի մէջ իրէն շարժիչը այրէլ և արձակում գործյէլ։ Այս հատկութեան նպատան է նվազագոյն ժամանակուան մէջ հասնիլ երկրագունդէն դուրս և այսպիսով ինքը պաշտպանուած կ՝ լլայ հակահրթիռային պաշտպանութեան համակարգերներ էն։ Իսկ թշնամի պաշտպանութիւները խթանելու փուլի մէջ հրթիռը ունի բարդ բալիստիկ հետագիծ և բազմաթիւ թակարդներ այսպիսով իրէն արգիլէլը շատ բարդ կ՛լլայ։ Ըստ The Washington Times, Ռուսաստանը իրականցրէլ է հաջող փորձ որ իր մարտագլխիկը փոխուէցաւ և իր արձակման կայանը զարգացաւ և նաև շարժիչը մէծ ձևով զարգացաւ այսպիսով Թոբիլ Մ ի արգիլէլ է շստ ավելի բարդացաւ Սարքավորումներ Թոպոլ Մ Եվ MIRV Նոր Թոբոլ Մ ը հիմնուած է բազմաթիւ առաջնորդութեան մէքենաներ (MIRV) տեսակ էն որ կոչում է RS-24։ Ռուսական աղբյուրները կ՝ սեն թէ Թոբոլ Մ ի բջիջաին տեսակի արտադրութիւնը պէտք է փակուի 2009 ին և նոր տեսակի MIRVև RS-24 տարբերակներով պիտի փոխարինուին։

Օգտագործողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսաստանի դրոշը Ռուսաստանը միակ օգտագործողն է։

Ծանօթագրութիւններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. "SS-27 Sickle B". Deagel.com. 2011-03-10. Retrieved 2011-05-23
  2. Land-Based Ballistic Missiles
  3. "RT-2PMU? – Topol-M SS-27 – Russian / Soviet Nuclear Forces". Fas.org. Retrieved 2011-05-23.
  4. SS-27 (TOPOL-M, RS-12M1/-12M2)[