Jump to content

Թիենծինի ՇՀԿ գագաթնաժողով (2025)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թիենծինի ՇՀԿ գագաթնաժողով (2025)
SCO summit Խմբագրել Wikidata
ԵրկիրՉինաստան Խմբագրել Wikidata
ՎայրMeijiang Convention and Exhibition Center Խմբագրել Wikidata
Նախորդ• 2022 Samarkand SCO summit
• 2023 SCO summit
• 2024 Astana SCO summit

• Թիենծինի ՇՀԿ գագաթնաժողով (2025) Խմբագրել Wikidata

Թվական2025 Խմբագրել Wikidata
Սկսած31 օգոստոսի 2025 Խմբագրել Wikidata
Ավարտված1 սեպտեմբերի 2025 Խմբագրել Wikidata
Պաշտոնական կայքwww.scochina2025.org.cn Խմբագրել Wikidata

ՇՀԿ Թիենծինի 2025 թվականի գագաթնաժողով, Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) պետությունների ղեկավարների խորհրդի 25-րդ նիստն, որը տեղի է ունեցել 2025 թվականի օգոստոսի 31-ից սեպտեմբերի 1-ը Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Թիենծին քաղաքում: Սա եղել է ՇՀԿ-ի ամենամյա գագաթնաժողովի անցկացման հինգերորդ և ՇՀԿ-ի պատմության մեջ ամենամեծ հանդիպումը[1][2]։

Գագաթնաժողովի հիմնական վայրը եղել է Թիենծինի Մեյջիանգի կոնվենցիաների և ցուցահանդեսների կենտրոնը։

Նախապատրաստություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի հունվարի 2-ին Չինաստանը ներկայացրել է Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) 2024-2025 թվականների նախագահության լոգոն[3]։

2025 թվականի մարտի 7-ին Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության (ՉԿԿ) 20-րդ քաղբյուրոյի անդամ և ՉԿԿ Կենտրոնական արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի գրասենյակի տնօրեն Վան Ին 14-րդ Ազգային ժողովրդական կոնգրեսի 3-րդ նստաշրջանի ընթացքում արտաքին հարաբերություններին նվիրված մամուլի ասուլիսում հայտարարել է, որ Չինաստանը 2025 թվականի աշնանը Թիենծինում կհյուրընկալի ՇՀԿ գագաթնաժողովը։ Առաջնորդները կհավաքվեն Հայ գետի ափին[4][5]։

2025 թվականի մարտի 13-ին Թիենծինում տեղի է ունեցել զորահավաքի հանդիպում՝ 2025 թվականի Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի նախապատրաստական աշխատանքները սկսելու համար: Մասնակցել և ելույթ է ունեցել Թիենծինի կուսակցության քարտուղար և նախապատրաստական աշխատանքային խմբի ղեկավար Չեն Միները: Մասնակցել են նաև Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության Թիենծինի քաղաքապետ, փոխկոմիտեի քարտուղար Չժան Գոնգը և Արտաքին գործերի նախարարության ՉԿԿ կոմիտեի անդամ և փոխնախարար Լյու Բինը[6]։

2025 թվականի հուլիսի 15-ին Թիենծինում տեղի է ունեցել ՇՀԿ արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստը[7]։ Նիստից հետո Չինաստանը հայտարարել է, որ ՇՀԿ գագաթնաժողովը տեղի կունենա 2025 թվականի օգոստոսի 31-ից սեպտեմբերի 1-ը Թիենծինում[8][9]։

2025 թվականին, Շանհայի համագործակցության կազմակերպության Թիենծինի 2025 թվականի գագաթնաժողովին նախապատրաստվելիս, Մեյցզիանի կոնվենցիաների և ցուցահանդեսների կենտրոնի I փուլը վերանորոգվել է որպես հիմնական վայր[10]: Միևնույն ժամանակ, Թիենծինի ջրային վարչությունը կառուցել և արդիականացրել է մոտակա երկու անձրևաջրերի պոմպակայանները և դրանց հետ կապված խողովակաշարերը՝ շրջակա տարածքում ջրահեռացման հզորությունը բարձրացնելու համար[11]:

2025 թվականին, Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովին նախապատրաստվելիս, Թիենծինը իրականացրել է Հայհե գետի գիշերային լանդշաֆտի բարելավման նախագիծը: Այս համապարփակ նախաձեռնությունը ներառում է 217 շենքերի, 14 կամուրջների, 8.2 կիլոմետր ափագծի և 7 նավամատույցի լուսավոր միջավայրի մանրակրկիտ բարելավում[12]։

2025 թվականի Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովը հավաքագրել է 998 երիտասարդ կամավորների տասը համալսարաններից, այդ թվում՝ Թիենծինի համալսարանից, Նանկայի համալսարանից և Թիենծինի արտասահմանյան ուսումնասիրությունների համալսարանից: Այս կամավորները ծառայություններ են մատուցել ավելի քան 50 տեսակի պաշտոններում, այդ թվում՝ հյուրերի ընդունելության, կայարանային ողջույնների, հավատարմագրերի գրանցման և նյութերի բաշխման ոլորտներում[13]։

Մասնակիցներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիենծինի ՇՀԿ գագաթնաժողովն եղել է ամենամեծը՝ մասնակից բարձրաստիճան պաշտոնյաների թվով ասոցիացիայի ողջ պատմության ընթացքում[14]: Մասնակցել են ավելի քան 20 երկրների և 8 միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներ[15][16][17][18]:

Ինդոնեզիայի նախագահ Պրաբովո Սուբիանտոն ստիպված է եղել վերջին րոպեին չեղարկել Չինաստան կատարած իր այցը՝ երկրում բողոքի ցույցերի պատճառով առաջացած անկարգությունների պատճառով[19][20][21]: Փոխարենը, Ինդոնեզիայի պատվիրակությունը գլխավորել է արտաքին գործերի նախարար Սուգիոնոն[22]:

Ինչպես Աստանայի 2024 թվականի գագաթնաժողովում, այս անգամ ևս տեղի է ունեցել «ՇՀԿ Պլյուս» ձևաչափով հանդիպում[23]՝ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշի[24], ինչպես նաև այս հանդիպմանը հրավիրված մի շարք պետությունների ղեկավարների և տարածաշրջանային միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարների մասնակցությամբ։

Գագաթնաժողովի առաջին օրը՝ օգոստոսի 31-ին, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության նախագահ Սի Ծինփինի և նրա տիկնոջ՝ Պենգ Լիյուանի անունից[25] կազմակերպվել է հանդիսավոր ընդունելություն՝ ի պատիվ 2025 թվականի Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի մասնակիցների։

Պետությունների ղեկավարներ և պատվիրակություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՇՀԿ մշտական մարմինների ղեկավարներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արդյունքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանդիպումից հետո ստորագրվել է ընդհանուր առմամբ 20 փաստաթուղթ[28]: Դրանցից հիմնականներն են ՇՀԿ անդամ պետությունների ղեկավարների խորհրդի Թիենծինի հռչակագիրը և կազմակերպության զարգացման ռազմավարությունը մինչև 2035 թվականը[29][30]:

Հաստատվել են նաև ծայրահեղական գաղափարախոսության դեմ պայքարի 2026-2030 թվականների համագործակցության ծրագիրը և մինչև 2030 թվականը Էներգետիկ համագործակցության զարգացման ռազմավարության իրականացման ճանապարհային քարտեզը[31]:

Լաոսը դարձել է երկխոսության գործընկեր[32]: Միաժամանակ, «դիտորդ» և «երկխոսության գործընկեր» կարգավիճակները միավորվեցին մեկ կարգավիճակում որպես՝ «Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գործընկեր»[33]:

Իր հերթին, ՇՀԿ-ն դարձել է դիտորդ Անկախ Պետությունների Համագործակցության կազմում[34]:

Բացի այդ, ստորագրվել են համաձայնագրեր Դուշանբեում թմրանյութերի դեմ պայքարի կենտրոնի[35] և Տաշքենդում գործող տարածաշրջանային հակաահաբեկչական կառուցվածքի հիման վրա անվտանգության մարտահրավերներին ու սպառնալիքներին հակազդելու ունիվերսալ կենտրոնի[36] ստեղծման վերաբերյալ։

Ղրղզստանի Չոլպոն-Աթա քաղաքը դարձել է ՇՀԿ-ի զբոսաշրջային և մշակութային մայրաքաղաքը 2025-2026 թվականների համար[37]։

Ընդունվել են հետևյալ հայտարարությունները՝

  • Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտի և Միավորված ազգերի կազմակերպության կազմավորման 80-ամյակի կապակցությամբ
  • թվային տնտեսության ոլորտում համագործակցության ամրապնդման վերաբերյալ
  • կայուն էներգետիկայի զարգացման վերաբերյալ
  • «կանաչ» արդյունաբերության ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ
  • արհեստական բանականության ոլորտում միջազգային համագործակցության հետագա խորացման վերաբերյալ
  • բազմակողմ առևտրային համակարգի աջակցության վերաբերյալ
  • թմրամիջոցների համաշխարհային խնդրի արդյունավետ լուծման և դրա դեմ պայքարի հարցի վերաբերյալ
  • գիտական, տեխնիկական և նորարարական համագործակցության ամրապնդման վերաբերյալ[38][39]

Կազմակերպության 2025-2026 թվականների նախագահությունն անցել է Ղրղզստանին[40]:

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «王毅：中国将在天津主办上海合作组织2025年峰会 [Wang Yi: China will host the SCO Summit in Tianjin 2025]». 中华人民共和国外交部网站 [Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China]. 2025 թ․ մարտի 7. Վերցված է 2025 թ․ մարտի 13-ին.
  2. ↑ «SCO development Bank on the agenda of Tianjin summit».
  3. ↑ Mo, Jingxi (2025 թ․ հունվարի 2). «China unveils emblem for its tenure as rotating presidency of SCO». China Daily (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 19-ին.
  4. ↑ Wang, Yi (2025 թ․ մարտի 7). «China to host SCO summit in Tianjin this autumn: FM». Xinhua (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 19-ին.
  5. ↑ «Wang Yi: China will host the SCO summit in Tianjin this autumn». Ministry of Foreign Affairs of PRC (անգլերեն). 2025 թ․ մարտի 7. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 19-ին.
  6. ↑ «Mobilization meeting held to prepare for 2025 SCO Summit». Tianjin Govt (անգլերեն). 2025 թ․ մարտի 13. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 19-ին.
  7. ↑ «王毅：上合组织天津峰会将于8月31日至9月1日举办». 中华人民共和国外交部 (չինարեն). 2025 թ․ հուլիսի 16. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 19-ին.
  8. ↑ «Meeting of the SCO Foreign Ministers Council to Be Held in Tianjin». Ministry of Foreign Affairs of PRC (անգլերեն). 2025 թ․ հուլիսի 12. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 19-ին.
  9. ↑ «SCO foreign ministers convene in Tianjin ahead of September summit». Astana Times (անգլերեն). 2025 թ․ հուլիսի 16. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 19-ին.
  10. ↑ 张雯婧; 陈璠 (2025 թ․ օգոստոսի 30). «迎接上合峰会 天津准备好了». 天津日报.
  11. ↑ 天津市水务局. «梅江会展中心周边排涝能力提升工程开工建设». 天津市人民政府. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 31-ին.
  12. ↑ 毛振华; 宋瑞; 栗雅婷 (2025 թ․ օգոստոսի 27). «天津打造上合组织峰会"城市会客厅"». 经济参考报.
  13. ↑ Wang Yin (2025 թ․ մայիսի 1). «Recruitment of Volunteers for 2025 SCO Summit Completed». Tianjin Daily.
  14. ↑ «Саммит в Тяньцзине станет самым масштабным в истории ШОС, заявил посол КНР - РИА Новости, 25.08.2025». ria.ru. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 25-ին.
  15. ↑ «Кто примет участие в саммите ШОС в 2025 году». iz.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  16. ↑ «/Саммит ШОС в Тяньцзине/ МИД КНР опубликовало список руководителей зарубежных стран и ответственных лиц международных организаций, приглашенных для участия в Тяньцзиньском саммите Шанхайской организации сотрудничества_russian.china.org.cn». russian.china.org.cn. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  17. ↑ «Более 20 лидеров приедут на саммит ШОС в Тяньцзине - Минск-новости». minsknews.by. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  18. ↑ «На саммит ШОС в Китае съедутся лидеры более 20 стран - РИА Новости, 22.08.2025». ria.ru. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  19. ↑ «President Prabowo to attend SCO Summit in China as observer - ANTARA News». antaranews.com (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  20. ↑ «На саммит ШОС в Китае съедутся лидеры более 20 стран - РИА Новости, 22.08.2025». ria.ru. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  21. ↑ «Президент Индонезии отменил поездку в Китай из-за протестов в его стране ᐈ новость от 03:10, 31 августа 2025 на zakon.kz». zakon.kz. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 31-ին.
  22. ↑ «Prabowo cancels China visit, sends FM Sugiono to SCO Summit - ANTARA News». en.antaranews.com. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 31-ին.
  23. ↑ «Си Цзиньпин примет участие в Тяньцзиньском саммите Шанхайской организации сотрудничества — Официальный сайт председательства КНР в ШОС в 2024-2025 годах». scochina2025.org.cn. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  24. ↑ «UN chief arrives in Beijing to attend SCO summit in Tianjin-Xinhua». english.news.cn (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 31-ին.
  25. ↑ «​Си Цзиньпин и Пэн Лиюань устроили торжественный прием для почетных гостей, прибывших на Саммит ШОС 2025 года». fmprc.gov.cn. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. {{cite web}}: zero width space character in |title= at position 1 (օգնություն)
  26. ↑ «Глава ШОС назвал сроки заседания участников организации в 2025 году — РБК». rbc.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ հունվարի 27-ին.
  27. ↑ «Генсек ООН отправится в Китай для участия в саммите ШОС». report.az. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 29-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ url-status (link)
  28. ↑ «На саммите ШОС планируется утвердить около 20 документов - РИА Новости, 28.08.2025». ria.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2025 թ․ օգոստոսի 28-ին. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 28-ին.
  29. ↑ «Стратегию развития ШОС до 2035 года примут в ходе Тяньцзиньского саммита». inform.kz. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  30. ↑ «Стратегию развития ШОС до 2035 года утвердили на саммите в Тяньцзине». belta.by. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  31. ↑ «Документы, подписанные и принятые по итогам заседания Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества • Президент России». kremlin.ru. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 25 (օգնություն)
  32. ↑ «Лидеры ШОС предоставили Лаосу статус партнера по диалогу - РИА Новости, 01.09.2025». ria.ru. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  33. ↑ «Страны ШОС объединили статусы «наблюдатель» и «партнер по диалогу»». 1news.az. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  34. ↑ «ШОС стала наблюдателем при СНГ - Минская правда, 01.09.2025». mlyn.by. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  35. ↑ «Страны ШОС приняли соглашение о создании антинаркотического центра - РИА Новости, 01.09.2025». ria.ru. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  36. ↑ «Страны ШОС договорились об Универсальном центре по противодействию угрозам». tass.ru. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  37. ↑ «Чолпон-Ата станет туристической и культурной столицей ШОС в 2025–2026 годах на Акчабаре». akchabar.kg. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  38. ↑ «Документы, подписанные и принятые по итогам заседания Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества • Президент России». kremlin.ru. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 25 (օգնություն)
  39. ↑ «Стратегию развития ШОС до 2035 года утвердили на саммите в Тяньцзине». belta.by. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  40. ↑ «Председательство в ШОС переходит к Кыргызстану». belta.by. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թիենծինի ՇՀԿ գագաթնաժողով (2025)» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Թիենծինի_ՇՀԿ_գագաթնաժողով_(2025)&oldid=10485750» էջից