Թըրների մրցանակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թըրների մրցանակ
Tate Britain, Millbank, London.JPG
Տեսակարվեստի բնագավառի մրցանակ
ԵրկիրFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Հիմնադրվել է1984
ՊարգևադրողԹեյթ
Անվանված էՈւիլյամ Թըրներ
Կայքtate.org.uk/turner-prize/about
Tate Britain` մրցանակ շնորհելու ավանդական տեղը

Թըրների Մրցանակ (անգլ.՝ The Turner Prize), մրցանակ ժամանակակից արվեստի բնագավառում, աշխարհի ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկը։ Անվանակոչված է 19-րդ դարի անգլիացի նկարիչ Ուիլյամ Թըրների պատվին։ Հիմնադրվել է 1984 թվականին։

Մրցանակակիր կարող է դառնալ ցանկացած նկարիչ, ով աշխատել է և ցուցադրել իր գործերը Մեծ Բրիտանիայում վերջին 12 ամիսների ընթացքում։ 1991 թվականից մինչև 2016 թվականը գոյություն ուներ նաև տարիքային սահմանափակում թեկնածուների համար. նրանք պետք է լինեին 50 տարեկանից ոչ մեծ։

Բոլոր նկարիչներն առաջադրվում են իրենց ինչ-որ մի կոնկրետ ցուցահանդեսի կամ աշխատանքի համար։ Կարճ ցուցակի հայտարարությունից հետո հանդիսատեսին է ցուցադրվում նկարիչ-թեկնածուների համատեղ ցուցահանդեսը, որը տևում է հաղթողի հայտարարելուց երկու-երեք ամիս առաջ և մոտ մեկ ամիս հետո։ Ցուցահանդեսին նկարիչները ցույց են տալիս արդեն ինչ-որ այլ բան, նրանց նոր աշխատանքներն ակտիվորեն քննարկվում են մամուլում, այս դեպքում հաղթողը պարգևատրվում է այն սկզբնական ցուցահանդեսի համար, որի շնորհիվ նա ընկել է կարճ ցուցակի մեջ։

Մրցանակի գոյության առաջին տասնամյակներին թեկնածուների ցուցահանդեսն ու պարգևադրումը տեղի էին ունենում լոնդոնյան Tate Britain-ում, 2011 թվականից Թըրների մրցանակաբաշխությունն ամեն անգամ անցկացվում է Միացյալ Թագավուրության նոր քաղաքում։

Մրցանակի պատմությունն ու հեղինակությունն այնպիսին են, որ հանդիսատեսն սպասում է ժյուրիից համարձակ և նույնիսկ սկանդալային ընտրություն։ Սակայն ոչ ամեն տարի հաղթող է հանդիսանում ամենածայրահեղ նկարիչը կարճ ցուցակից։

2020 թվականին` առաջին անգամ 30 տարվա ընթացքում, մրցանակի շնորհումը չեղարկվեց։ Պատճառը COVID-19 պանդեմիայի պայմաններում կարանտինը եղավ։ Ավանդական մրցույթի փոխարեն կազմակերպիչները որոշեցին հովանավորների օգնությամբ 12,2 հազար դոլլար դրամաշնորհ տալ տասը վարպետների[1]։

Թեկնածուներ և դափնեկիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս օրվա դրությամբ Թըրների մրցանակի դափնեկիրները ստանում են 25000 ֆունտ, կարճ ցուցակի մյուս հավակնորդները` 5000 ֆունտ յուրաքանչյուրը։

Տարի Հաղթող Դափնեկիր չդառցած թեկնածուներ
1984 Մալքոլմ Մոռլի
  • Ջիլբերտ և Ջորջ
  • Ռիչարդ Դիքոն
  • Ռիչարդ Լոնգ
  • Հովարդ Հոջքին
1985 Հովարդ Հոջքին
  • Թերի Ատքինսոն
  • Թոնի Կռեգ
  • Յան Համիլտոն Ֆինլեյ
1986 Ջիլբերտ և Ջորջ
  • Վիկտոր Բըրջին
  • Բիլ Վուդրոու
  • Դերեք Ջարմեն
  • Արվեստ և լեզու
1987 Ռիչարդ Դիքոն
  • Պատրիկ Քոլֆիլդ
  • Ռիչարդ Լոնգ
1988 Թոնի Կռեգ
  • Ռիչարդ Համիլթոն
  • Ռիչարդ Լոնգ
  • Բոյդ Ուեբ
  • Լյուսյեն Ֆրեյդ
1989 Ռիչարդ Լոնգ
  • Ջուզեպե Պենոնե
  • Փաուլա Ռեգու
  • Շոն Սքալի
  • Լյուսյեն Ֆրեյդ
  • Ջիլիան Էյրս
1990 Մրցանակը չի շնորհվել
1991 Անիշ Կապուր
  • Ռեյչել Ուայթրեդ
1992 Գրենվիլ Դեվի
  • Դեմիեն Հըրսթ
1993 Ռեյչել Ուայթրեդ
  • Շոն Սքալի
1994 Էնթոնի Գորմլի
  • Փիթեր Դոյգ
1995 Դեմիեն Հըրսթ
  • Մարկ Ուոլինգեր
  • Մոնա Հաթում
1996 Դուգլաս Գորդոն
  • Գերի Հյում
1997 Ջիլիան Ուերինգ
  • Կորնելիա Փարքեր
1998 Քրիս Օֆիլի
  • Տասիտա Դին
  • Սեմ Սեյլոր Վուդ
1999 Սթիվ Մաքքվին
  • Թրեյսի Էմին
2000 Վոլֆգանգ Թիլմանս
  • Գլեն Բրաուն
  • Տոմոկո Տակահասի
2001 Մարտին Քրիդ
2002 Քիթ Թայսոն
  • Ֆիոնա Բաններ
  • Լիամ Գիլլիկ
2003 Գրեյսոն Փերի
  • Ջեյք և Դինոս Չեփմեններ
2004 Ջերեմի Դելեր
  • Կութլուգ Ատաման
  • Յինկա Շոնիբարե
2005 Սայմոն Սթարլինգ
  • Դարեն Ալմոնդ
  • Ջիմ Լեմբի
2006 Թոմմա Աբթսс
  • Ֆիլ Քոլինզ
  • Ռեբեկա Ուորեն
2007 Մարկ Ուոլինգեր
2008 Մարկ Լեքի
2009 Ռիչարդ Ռայթ
  • Լյուսի Սքայեր
  • Ռոջեր Հայորնս
2010 Սյուզան Ֆիլիփց
  • Դեքստեռ Դելվուդ
  • The Otolith Group
2011 Մարտին Բոյս[2]
2012 Էլիզաբեթ Փրայս
  • Փոլ Նոբլ[3]
  • Լյուկ Ֆաուլեր
2013 Լոր Պռուվո[4]
  • Թինո Սեգալ
2014 Դունկան Քեմփբել
2015 Assemble
2016 Հելեն Մարթեն
2017 Լյուբայնա Հիմիդ[5]
2018 Շարլոթ Փրոջեռ

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Британская галерея Тейт впервые за 30 лет отменила присуждение премии Тернера»։ ТАСС։ Վերցված է 2020-05-27 
  2. Толстова А. Лауреатом премии Тернера стал Мартин Бойс // Коммерсантъ-Online. — 2011. — 6 дек.
  3. Дьяконов В. Премия Тернера объявила номинантов 2012 года // Коммерсантъ-Online. — 2012. — 2 мая.
  4. Собств. корр. Объявлены номинанты премии Тернера 2013 года // ArtGuide. — 2013. — 26 апр.
  5. Собств. корр. Любайна Химид получила премию Тернера за 2017 год // Артгид. — 2017. — 6 дек.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]