Թեոդոր Ժերիկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Թեոդոր Ժերիկո
ֆր.՝ Théodore Géricault
Théodore Géricault by Alexandre Colin 1816.jpg
Ի ծնե դան․՝ Jean-Louis-André-Théodore Gericault
Ծնվել է սեպտեմբերի 26, 1791({{padleft:1791|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1]
Ծննդավայր Ռուան[2]
Վախճանվել է հունվարի 26, 1824({{padleft:1824|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[3][1] (32 տարեկանում)
Մահվան վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[2]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[4]
Կրթություն Լուի լը Գրան լիցեյ, Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց և Փարիզի Ստանիսլասի քոլեջ
Մասնագիտություն նկարիչ, գծանկարիչ և քանդակագործ
Ոճ ռոմանտիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ The Raft of the Medusa, Portrait of a Kleptomaniac և The 1821 Derby at Epsom
Ուսուցիչ Կառլ Վերնե և Պիեր Նարցիս Գերեն
Զավակներ Georges-Hippolyte Géricault
Théodore Géricault Վիքիպահեստում

Ժան Լուի Անդրե Թեոդոր Ժերիկո (ֆր.՝ Jean-Louis-André-Théodore Géricault, սեպտեմբերի 26, 1791({{padleft:1791|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1], Ռուան[2] - հունվարի 26, 1824({{padleft:1824|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[3][1], Փարիզ, Ֆրանսիա[2]), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, եվրոպական գեղանկարչության ռոմանտիզմի դարաշրջանի խոշորագույն ներկայացուցիչ: Նրա կտավները, այդ թվում «Մեդուզայի լաստը» և «Ձիավազքը Էպսոմեում» կտավները դարձան նոր խոսք գեղանկարչության մեջ, սակայն նրա գլխավոր նշանակությունը կիրառական արվեստում գիտակցվեց ավելի ուշ: Ուսումնասիրողների մեջ միասնական կարծիք չկա, թե որ ուղղության ներկայացուցիչ է եղել նկարիչը, ռոմանտիզմի նախակարապետ, ռեալիստ, մարդ, ով առաջ անցավ իր ժամանակից և Ժակ Լուի Դավիթի հետևորդն էր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտանիք: Մանկության և պատանեկության տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեոդոր Ժերիկոն ծնվել է 1791 թվականին Ռուանում: Նրա հայրը, Ժորժ Նիկոլա Ժերիկոն, եղել է ունևոր մարդ, ծխախոտի տնկադաշտերի սեփականատեր և ծխախոտի խոշոր վաճառական: Մայրը Լուիզա Ժաննա Մարի Կարյուել դե Սեն Մարտենը սերում էր Նորմանդիայի արիստոկրատական ընտանիքից: Ժերիկոյի ընտանիքը 1796 թվականին տեղափոխվեց Փարիզ: 1801 թվականին Թեոդորին տեղավորեցին Դյուբլա Լուազո մասնավոր գիշերօթիկ դպրոց, իսկ հետագայում հայրը նրան տեղափոխում է Ռենե Ռիշար Կաստիլյայի գիշերօթիկ դպրոց: 1804 թվականին Ժերիկոն ընդունվում է Լյուդովիգ Մեծի լիզեյ: Մոր մահից հետո որդու դաստիարակությամբ զբաղվում է հայրը: Տղան վաղ տարիքից հետաքրքրություն ցուցաբերեց գեղանկարչության նկատմամբ, ինչին նպաստեց շփումը մորեղբոր` Ժան Բատիստ Կարուելի հետ, ով ուներ ֆլամանդական և նիդերլանդական նկարիչների հավաքածուներ: Մորեղբոր ծանոթները` երիտասարդ նկարչուհիներ և աշակերտուհիներ Պիեր Գերենը, Ադելաիդա դե Մոնգոլֆերը և Լուիզա Սվատորը Թեոդորին իրենց հետ տանում էին թանգարան, որտեղ կրկնօրինակում էին հին վարպետների ստեղծագործությունները: Արձակուրդները տղան անց էր կացնում Նորմանդիայում, որտեղ, ինչպես նշում է նրա ընկերներից մեկը, շատ նկարում էր [5]։

Գեղանկարչության ուսուցումը մեծ վարպետներից[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժերիկոն ուշադրությամբ պատճենում էր մեծ վարպետներից` սկսելով վերածննդի շրջանից: Ժերիկոն ուներ գրավյուրաների մեծ հավաքածուներ (որոնք ոչ միշտ էին բարձր որակի) կատարված իտալական գեղանկարչության խոշորագույն վարպետների նկարներից: Ռուբենսի, Տիցիանի, Վելասկեսի, Ռեմբրանդտի, Ջորջոնեի, Պարմիջանինոյի և այլոց գրավյուրաների ալբոմները, որոնք շատ հայտնի էին այդ դարաշրջանում, գրավեցին Թեոդորին: Հայտնի են Ժերիկոյի կողմից արված ավելի քան 60 պատճեն: Նա շարունակեց ուսումնասիրել հին վարպետների գործերը Իտալիա (1816—1817) և Անգլիա (1820—1821) ճանապարհորդության ժամանակ: Ժերիկոն կատարեց նաև Միքելանջելոյի, Կարաչիի, Կարավաջոյի ֆրանսիացի հետևորդների և 18-րդ դարի նկարիչների դեկորատիվ աշխատանքների, նկարների թեմաների վերամշակված մի շարք գրաֆիկական պատկերումներ: Նա ձգտում էր ընդօրինակել բնօրինակը, ավելի շատ միավորելով, ռիթմին հաղորդելով ավելի էքսպրոսիա, ուժեղացնելով նկարի գունային լուծումները: [6]: «Նա ձգտում էր հասկանալ հսկայական կենսականության գաղտնիքը, հին վարպետների ստեղծագործական կերպարների մասշտաբայնությունը, նրանց ազդեցությունը ժամանակակից դիտորդների վրա: Ձգտելով ակտիվ, գործածվող արվեստին` նա ցանկանում էր գտնել այդ նույն հասկացողության օրինակները հետագա ժամանակների վրա: Դրանով որոշվում էր նրա փնտրումների ուղղությունը» [7]:

Վերջին տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անգլիայից վերադառնալով Փարիզ Ժերիկոն շատ է հիվանդանում, նրա վիճակը սաստկանում է ձիավարության ընթացքում մի քանի անգամ վայր ընկնումներից: Նա մահացավ Փարիզում 1824 թվականին հունվարի 26ին: Վաղաժամ մահը խանգարեց ավարտել արդեն մտածված «1812 թվականին ֆրանսացիների նահանջը Ռուսաստանից» մեծ կտավը: Բացի «Մեդուզայի լաստը» կտավից Լուվրում են գտնվում նկարչի մարտ պատկերող յոթ կտավ և վեց ուրվանկար:

Ժերիկոն գեղարվեստական գրականության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուի Արագոնը Ժերիկոյին դարձրեց իր` «Կրքոտ շաբաթ» վեպի գլխավոր հերոս («La semaine Sainte»): Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում մեկ շաբաթ` 1815 թվական մարտի 1926ը. երիտասարդ Ժերիկոն, ով ծառայում էր Լյուդովիկոս 18-րդի բանակում, ծիծաղելի զգացողություններով սպասում էր Նապոլեոնի կողմից ֆրանսիական մայրաքաղաքի նվաճմանը:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


  • Clément Ch. Géricault, étude biographique et critique, avec le cataloque raisonné de l'œure du maître. — 3-е. — Paris, 1873. (со снимками с оригинальных рисунков Жерико).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]