Թեմիկ Ավթանդիլյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թեմիկ Ավթանդիլյան
Ծնվել էօգոստոսի 20, 1922(1922-08-20)
ԾննդավայրՄարտակերտ
Մահացել էփետրվարի 10, 1945(1945-02-10) (22 տարեկանում)
Մահվան վայրԳլոգուվ, Lower Silesian Voivodeship, Լեհաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ[1]
ԿրթությունQ30879388?
Քաղաքական կուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կարմիր դրոշի շքանշան[2] Լենինի շքանշան[3] Կարմիր Աստղի շքանշան Խորհրդային Միության հերոս[3] և Ոսկե աստղ (մեդալ, ԽՍՀՄ)[3]

Ավթանդիլյան Թեմիկ Հովհաննեսի (օգոստոսի 20, 1922(1922-08-20), Մարտակերտ - փետրվարի 10, 1945(1945-02-10), Գլոգուվ, Lower Silesian Voivodeship, Լեհաստան), Խորհրդային Միության հերոս[4]:

Ռազմական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1942 թվականին խորհրդային զինվորները Կովկասում պատերազմում էին իրենց տեխնիկապես գերազանցող թշամու դեմ: Թեմիկ Ավթանդիլյանը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, որպեսզի համալրի հայրենիքի համար կռվողների շարքերը: Նա սովորել է Բաքվի հետևակային ուսումնարանում և ստանալով լեյտենանտի կոչում նշանակվել է հայկական 89-րդ դիվիզիայի հրաձգային դասակի հրամանատար[5]: 1942 թվականի օգոստոսին հայկական 89-րդ դիվիզիզայի հրաձգային դասակը մեկնում է Կովկասյան ռազմաճակատ: 1943 թվականի հունվարին Կովկասյան ռազմաճակատի զինվորների հետ միասին անցնելով հարձակման` հայկական 89-րդ դիվիզիան ազատագրեց Մոլգաբեկը և, հետևելով թշնամուն, 1943 թվականի սեպտեմբերին ուժեղ մարտեր մղեց Նովառասիյսկի ուղղությամբ: Նովոռասիյսկի ազատագրաման մարտերից մեկի ժամանակ խորհրդային ինքնաթիռներից մեկը ստացել է վնաս և ընկել է ջուրը: Ավթանդիլյանը դա տեսնելով ցատկել է ջուրը և փրկել օդաչուին: Ժելտաբրյուխ գյուղի մոտակա բարձունքում թշնամին ստեղծել էր հզոր հենակետ: Այն պաշտպանում էին կայազորի հիսուն տղամարդիկ: Բարձունքը գրավելու առաջադրանքը տրված էր Ավթանդիլյանին: Առաջանդրանքը իր վրա վերցնելով` նա առաջինը նետվեց մարտ և ճեղքելով թշնամու պաշտպանությունը ներխուժեց խրամատ: Դասակը գրավել էր բարձունքը և ոչնչացրել թշնամու կրակակետերը: Կռվի ժամանակ Ավթանդիլյանը վիրավորվել էր, բայց չէր լքել մարտի դաշտը: Մարտկան առաջադրանքի հաջող կատարման շնորհիվ նրանք գրավեցին Վերին Բականսկին: Բարձունքի գրավման համար լեյտենանտ Ավթանդիլյանը պարգևատրվել է «Կարմիր դրոշ» շքանշանով: Ապաքինվելուց հետո ավագ լեյտենանտ Ավթանդիլյանին նշանակեցին 545-րդ հրաձգային զորագնդի երկրորդ վաշտի 389-րդ Կրասնոզամննոյի Բեռդիչևո-Կլեցկոյի հրաձգային դիվիզիայի 2-րդ զորագնդի հրամանատար առաջին ուկրաինական ճակատում: Այստեղ առանձնանալով իր քաջությամբ նա պարգևատրվեց «Կարմիր աստղ»-ով: Այն գումարտակը, որտեղ Թեմիկ Ավթանդիլյանի վաշտն էր գտնվում անցել է կատաղի կրակի մարտերով: 1945 թվականի հունվարին վաշտը մարտեր է վարել Լեհաստանի շրջանում: Հունվարյան հաղթական հարձակման ժամանակ Ավթանդիլյանի հրամանատարության տակ գտնվող վաշտի խնդիրն էր կոտրել Սլոպեց-Շլյախեցկի մոտ գտնվող հակառակորդի ամրությունները:

Հերոսի կոչման արժանացել է գերմանական Քլայն քաղաքի գրավման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.podvignaroda.ru/?#id=150000001&tab=navDetailDocument
  2. http://www.podvignaroda.ru/?#id=35585073&tab=navDetailDocument
  3. 3,0 3,1 3,2 http://www.podvignaroda.ru/?#id=46806675&tab=navDetailDocument
  4. Թեմիկ Ավթանդիլյան Հովհաննեսի
  5. Вирабян А.Н., Знаменитые Арцахцы, Арцах (Карабах), Утик, հ. 1, Ереван, «Аполлон», 1995, էջ գրել էջի թիվը — 160 էջ. — 5000 հատ, ISBN 5-8079-0671-3։
  6. «Ով ով է. Հայեր», կենսագրական հանրագիտարան, հատոր Ա., Երևան, 2005: