Թամարա Խանում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թամարա Խանում
Ханум Тамара.jpg
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել է մարտի 29, 1906(1906-03-29)
Ֆերգանա, Ուզբեկստան[1]
Երկիր Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մահացել է հունիսի 30, 1991(1991-06-30) (85 տարեկանում)
Տաշքենդ, Ուզբեկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն երգչուհի, բալետմայստեր, բալետի պարող, դերասանուհի և պարուսույց
Գործիքներ վոկալ
Շրջանավարտ Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարան

Թամարա Խանում (իսկական անունը Թամարա Արտեմի Պետրոսյան, 1906 մարտի 16, Գորչակովո - 1991 հուլիսի 30), հայազգի պարուհի, երգչուհի, բալետմայստեր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի, Ուզբեկստանի երաժշտադրամատիկական թատրոնի բալետային ստուդիայի հիմնադիր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեծ բեմ բարձրացել է 12 տարեկանում։ 1921 թ. ընդունվել է Տաշքենդի ռուսական բալետի դպրոցը։ 1925 թ. ավարտել է Մոսկվայի թատերական ուսումնարանը։ 1926-1928 թթ. պարել է Տաշքենդի երաժշտական-էթնոգրաֆիկ անսամբլում։ 1928-1934 թթ. մասնակցել է Ուզբեկստանի մի քանի քաղաքներում երաժշտական դրամատիկական թատրոնների հիմնադրմանը։ 1935 թ. մասնակցել է Լոնդոնում անցկացվող ազգային պարերի առաջին միջազգային փառատոնին՝ արժանանալով պատավավոր առաջին մրցանակին և անձամբ Մեծ Բրիտանիայի թագուհու ձեռքով պարգևատրվել ոսկե մեդալով։ Նույնիսկ Մեծ Հայրենականի տարիներին Թամարան չի դադարեցրել իր ստեղծագործական գործունեությունը՝ մարտական ոգի ներշնչելով ճակատում կռվող մարտիկներն։ Պատերազմից հետո շարունակել է համերգաշարերով հանդես գալ աշխարհի տարբեր մայրցամաքներում։ Նրա պարային համարները ուղեկցվում էին իր իսկ գրած երաժշտությամբ և սեփական կատարումներով։

1986 թ. նրա կենդանության օրոք Տաշքենդում բացվել է Թամարա Խանումի տուն-թանգարանը, որտեղ ցուցադրվել և այժմ էլ ցուցադրվում են պարուհու բեմական հագուստները, լուսանկարները, չհրատարակված հուշերը, կարելի է լսել նաև հայ արտիստուհու երգերը։

Թամարա Խանումը մահացել է 1991 թվականին։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շքանշաններ

  • Լենինի շքանշան (1976)
  • Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1985)
  • Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (5) (1937, 1950, 1951, 03/18/1959, 1967)
  • «Պատվո նշան» շքանշան (1939)
  • «Հանուն վաստակի» շքանշան (Ուզբեկստան) (2003, հետմահու)

Մեդալներ

  • Լոնդոնում համաշխարհային պարերի փառատոնի մեդալ (1935, Կամիլովի հետ միասին)
  • «Հանուն վաստակավոր աշխատանքի» մեդալ
  • «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
  • «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ հաղթանակի» մեդալ
  • «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում քաջարի աշխատանքի» մեդալ
  • «Աշխատանքի վետերան» մեդալ

Կոչումներ

  • Ուզբեկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1932)
  • ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, (1956)

Մրցանակներ

  • Ստալինի 2-րդ աստիճանի մրցանակ (1941)

Ֆիլմեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թամարայի երգերը (վավերագրական)՝ գլխավոր դեր, 1962
  • «Երգում է Թամարա Խանումը» (վավերագրական), 1964

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Тамара Ханум / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.