Թաղաղու

Թաղաղու
Դասակարգում
Թագավորություն	Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին	Բարձրակարգ բույսեր (Embryophytes)
Տիպ/Բաժին	Անոթավոր բույսեր (Tracheophytes)
Ենթատիպ	Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes)
Կարգ	Ծնեբեկածաղկավորներ (Asparagales)
Ընտանիք	Asphodelaceae
Ենթաընտանիք	Թաղաղլուայիններ (Asphodeloideae)
Ցեղ	Թաղաղու (Asphodeline) Rchb., 1830

Թաղաղու (լատիներեն՝ Asphodeline), Թաղաղուազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա կոճղարմատավոր խոտաբույսերի ցեղ։

Կենսաբանական նկարագիր

Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ 10-80 սմ։ Տերևները գծաձև կամ գծուսբզաձև են։ Ծաղկաբույլը նոսր սակավածաղիկ կամ խիտ ողկույզ է, ծաղիկը՝ կանաչադեղնավուն կամ սպիտակ։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը տուփիկ է։ Հայաստանում հանդիպող բոլոր տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։

Ծաղկի բանաձևը՝

$\star P_{3+3}\;A_{3+3}\;G_{\underline {(3)}}$

Տեսակներ

Հայտնի է մոտ 15 (այլ տվյալներով՝ 20), Հայաստանում՝ 4 տեսակ.

• Թաղաղու ծառանմանը (Asphodeline dendroides) հանդիպում է Լոռու, Արարատի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում։ Որպես գիտ. հոմանիշ հաճախ կիրառվում է Asphodeline prolifera անվանումը։

• Թաղաղու նրբատեսը (Asphodeline tenuior) աճում է չոր, կավոտ կամ քարքարոտ լանջերին, ցանքերում (Բծմ = 800 - 1500 մ)։

• Թաղաղու դեղինը (Asphodeline lutea) անհետացող տեսակ է, հանդիպում է միայն Տավուշի մարզում (Իջևանի ֆլորիստիկ. շրջան)։ Աճում է քարքարոտ լեռնալանջերին, թփուտներում, բաց տարածքներում (700 - 1100 մ բարձրություններում)։

• Թաղաղու ղրիմյանը (Asphodeline taurica) հանդիպում է Լոռու մարզում (Սպիտակ քաղաքի շրջակայք և Ջաջուռի լեռնանցք)։ Աճում է չոր, քարքարոտ վայրերում, հեղեղատներում, ժայռերի ելուստներին (1500 - 2000 մ բարձրություններում)։

Տաքսոնոմիա

ևս 13 ընտանիք (համաձայնAPG II Համակարգի)

e1

Կարգ Ծնեբեկածաղկավորներ

ցեղ Թաղաղու

f1

Բաժին Ծաղկավոր բույսեր կամ Ծածկասերմեր

ընտանիք Թաղաղուազգիներ

e2

ավելի քան 58 կարգի ծաղկավոր բույսեր (համաձայնAPG II Համակարգի)

ևս 23 ցեղ

f2

Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թաղաղու» հոդվածին։

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թաղաղու» հոդվածին։