Թալիա Ֆլորա-Կարավիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թալիա Ֆլորա-Կարավիա
Thalia Flora-Karavia 1912.jpeg
Ծնվել է1871[1]
ԾննդավայրSiatista, Voio Municipality, West Macedonia Region, Հունաստան
Վախճանվել է1960[1]
Մահվան վայրԱթենք, Հունաստան
Ազգությունհույն
ՔաղաքացիությունFlag of Greece.svg Հունաստան
Մասնագիտություննկարչուհի
ՊարգևներBrigadier of the Order of Beneficence?
ԱմուսինNikólaos Karavía?

Թալիա Ֆլորա-Կարավիա (հուն․՝ Θάλεια Φλωρά-Καραβία, 1871[1], Siatista, Voio Municipality, West Macedonia Region, Հունաստան - 1960[1], Աթենք, Հունաստան), 20-րդ դարի հույն բեղմնավոր և անվանի նկարչուհի, կերպարվեստի մյուխենյան դպրոցի ներկայացուցիչ: Հեղինակել է 2,5 հազարից ավելի յուղաներկ և ջրաներկով, ածուխով, մատիտով, պաստելով արված բազմահազար նկարներ[2]: Համբավվել է հատկապես ռազմիկների դիմանկարներով և պատերազմական թեմայով ստեղծած այլ նկարներով:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1871 թվականին, Սիատիստա փոքրիկ քաղաքում՝ այդ ժամանակ թուրքերի ենթակայության տակ գտնվող Արևմտյան Մակեդոնիայում[3], քահանայի ընտանիքում: 1874 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Կոստանդնուպոլիս[4], որտեղ Ֆլորան 1883-1888 թվականներին հաճախել է օրիորդաց մասնավոր դպրոց[5][6]:

Ավարտելուց հետո մեկ տարի ուսուցչություն է արել[4], ապա փարձել է ընդունվել Աթենքի արվեստների դպրոցի կերպարվեստի ֆակուլտետը, բայց սեռը նկատի ունենալով՝ մերժել են: 1895 թվականին նա մեկնել է Մյունխեն, աշակերտել նկարիչներ Գեորգիոս Յակոբիդիսին (1853–1932) և Նիկոլայոս Գիզիսին(1842–1901): Դարձյալ սեռը նկատի առնելով՝ նրան չեն ընդունել նաև Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա, և նա հարկադրված է եղել գծանկարչության ու գունանկարչության մեջ խորանալ մասնավոր դպրոցում[5]՝ վարպետության դասեր առնելով Նիկոլայոս Վոկոսից (1859–1902), Պաուլ Նոյենից (1859–1932), Անտոն Աժբեից (1862–1905), Վալտեր Տորից (1870–1929): 1898 թվականին կարճ ժամանակով վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս, ապա կրկին մեկնել Մյունխեն, ուր մնացել է մինչև 1900 թվականը[4]: Ֆլորան ճամփորդել է արվեստի կենտրոնների համբավ վայելող եվրոպական քաղաքներով[4]:

1906 թվականին նա և Սոֆյա Լասկարիդուն Աթենքում համատեղ կազմակերպել են իրենց նկարչական աշխատանքների ցուցահանդեսը[7]: 1907 թվականին Ֆլորան բնակություն է հաստատել եգիպտական Ալեքսանդրիա քաղաքում, որտեղ ապրել է շուրջ երեսուն տարի: Այստեղ նա ամուսնացել է հունական «Էֆիմերիս» թերթի հրատարակիչ Նիկոս Կարավիասի հետ, բացել ու ղեկավարել է կերպարվեստի դպրոց, որը բարի համբավ էր վայելում քաղաքի հունական գաղթօջախում:

1912-1913 թվականների բալկանյան պատերազմի ժամանակ, որպես իր ամուսնու ղեկավարած թերթի թղթակից, մեկնել է ռազմի դաշտ և մարտական բազմաթիվ տեսարաններ արտացոլել իմպրեսիոնիստական ոճով, մատիտով ու պաստելով արած իր նկարներում[8], որոնք հետագայում տեղ են գտել նրա «Տպավորություններ 1912—1913 թվականների պատերազմից. Մակեդոնիա-Էպիրոս» գրքում (Մոիսիադու-Մարդա հրատարակչատուն, Աթենք, 1936): Հունական բանակին հետևել է նաև 1921 թվականի փոքրասիական ռազմարշավի և ավելի ուշ՝ 1940-1941 թվականների հույն-իտալական պատերազմի ժամանակ[4]:

1939 թվականին Թալիա Ֆլորա-Կարավիան ամուսնու հետ վերադարձել է հայրենի Հունաստան, ուր ապրել է մինչև իր կյանքի վերջը: Նա իր մականացուն կնքել է 1960 թվականին, Աթենքում[5]:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թալիա Ֆլորան իր գործերը հասարակությանն սկսել է ներկայացնել 1898 թվականից, կազմակերպել է անհատական ցուցահանդեսներ, մասնակցել խմբային ցուցահանդեսների ինչպես Հունաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում, ներառյալ միջազգային "Parnassus"-ին (1900 թ., Փարիզում), Կոստանդնուպոլսում՝ 1901, 1902 թթ., Աթենքում՝ 1903 թ.. Կահիրեում՝ 1909 թ., Հռոմում՝ 1911 թ. և Վենետիկի 1934 թ. բիենալեին[4]:

Նրա աշխատանքները թեմատիկայի և ժանրային առումներով խիստ բազմազան են՝ բնանկարներ, նատյուրմորտներ, կենցաղային տեսարաններ, գրքերի նկարազարդումներ, դիմանկարներ... Ընդ որում՝ ստեղծել է շուրջ 500 դիմանկարներ, որոնց թվում՝ անվանի բանաստեղժ Կոնստանտինոս Կավաֆիսի, կին գրող Ալեքսանդրա Պապադոպուլուի, բազմաթիվ մարտիկների, տարբեր բնագավառների ճանաչված գործիչների դիմապատկերներ: Սկզբնական շրջանում ստեղծագործում էր՝ հետևելով ակադեմիզմի պահպանողական կանոններին, բայց հետո անցում կատարեց իմպրեսիոնիզմին, իսկ վերջում՝ նաև էքսպրեսիոնիզմին[4]:

Նկարչուհու գործերի հարուստ հավաքածուներ ներկայումս տեղ են գտել Հունաստանի ազգային պատկերասրահում, պատմության ազգային թանգարանում, Յանինայի քաղաքային պատկերասրահում, Է. Ավերոֆի պատկերասրահում (Մեցովո) և այլուր: Ռազմական թեմաներով նրա նկարների զգալի մասը [9] գտնվում է 3-րդ բանակային կորպուսի շտաբում (Թեսալոնիկ) և Աթենքի ռազմական թանգարանում[10]: Ուշագրավ փաստ է, որ արվեստագետի աշխատանքներից յոթանասունը միանգամից գնվել է հեղինակից ու նվիրվել Յանինայի քաղաքային պատկերասրահին[8]:

Հունաստանի արվետում ներդրած ավանդի համար Թալիա Ֆլորա-Կարավիան պարգևատրվել է Աթենքի գիտությունների ու արվեստների ակադեմիայի արծաթե մեդալով /1945 թ./ և Կոմանդորի խաչով (Առաքինության շքանշանով) /1954 թ./:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Թալիա Ֆլորա-Կարավիա - «Տպավորություններ 1912-13 թվականների պատերազմից» — Θάλεια Φλωρά-Καραβία, Εντυπώσεις από τον πόλεμο του 1912-13 (1936)
  2. «Ի հիշատակ Սիատիստա քաղաքի բնակիչների» — Σιατιστέων μνήμη, λέυκωμα συλλόγου Σιατιστέων Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1972.
  3. «Սալոնիկը 1921 թվականին՝ Թալիա Ֆլորա-Կարավիայի նկարներում» — Η Θεσσαλονίκη του 1921 μέσα από τα σχέδια της Θάλειας Φλωρά-Καραβία, Δήμος Θεσσαλονίκης, Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1991, 75 σελ.
  4. Յանիս Վուցինաս - «56 հույն նկարիչներ խոսում են իրենց արվեստի մասին» — Γιάννης Βουτσινάς, 56 έλληνες ζωγράφοι μιλούν για την τέχνη τους, Γκοβόστης, Αθήνα 2000, σσ. 160—166.
  5. Մանոլիս Յարուլակիս - «Հելլենների Եգիպտոսը» — Μανώλης Γιαλουράκης, Η Αίγυπτος των Ελλήνων, β΄ έκδοση. Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2006, σελ. 544. ISBN 9600340544.
  6. Դեսպինա Ցուրիանի - «Նկարչուհի Թալիա Ֆլորա-Կարավիա», «Η ζωγράφος Θάλεια Φλωρά-Καραβία (1871—1960)», μονογραφία. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 2005, 173 σελ. ISBN 960630843X.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Thalia Flora-Karavia — 2008.
  2. Α. Χαραλαμπίδης Μακεδονικά τόμ.ΙΗ΄ «Άγνωστα έργα της Θ. Φλωρά-Καραβία στη Θεσσαλονίκη», Θεσσαλονίκη 1978
  3. «Flora Karavia Thaleia»։ www.nationalgallery.gr (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-03-23 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Arta Greece, 2012
  5. 5,0 5,1 5,2 Flora - Karavia Thalia - Larissa
  6. Μ. Σκλάβου-Μαυροειδή-Γ. Τσαρούχη, Οι Έλληνες Ζωγράφοι «Θάλεια Φλωρά-Καραβία» τόm. Α΄, Αθήνα 1974, όπου και η σχετική βιβλιογραφία
  7. Λασκαρίδου Σοφία – National Gallery
  8. 8,0 8,1 Συλλογή Σχεδίων Θάλειας-Φλωρά Καραβία – Ioannina
  9. Α. Χαραλαμπίδης,Μακεδονικά, τ ΙΔ΄ (Θεσσαλονίκη 1974) «Σχέδια της Θάλειας Φλωρά-Καραβία από τον πόλεμο 1912—1913»
  10. Smith, 2004, էջ 231

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]