Jump to content

Թաթարստանի Հանրապետության գիտության և տեխնոլոգիայի բնագավառում պետական մրցանակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թաթարստանի Հանրապետության գիտության և տեխնոլոգիայի բնագավառում պետական մրցանակ
Երկիր Ռուսաստան
Տեսակմրցանակ և պարգև
ՊարգևատրողԹաթարստանի նախագահ
Վիճակագրություն
Հիմնադրման ամսաթիվապրիլի 16, 1993
Հերթականություն
 State Prize of the Republic of Tatarstan in the Field of Science and Technology Վիքիպահեստում

Թաթարստանի Հանրապետության գիտության և տեխնոլոգիայի բնագավառում պետական մրցանակ (թաթ.՝ Татарстан Республикасының фән һәм техника өлкәсендәге дәүләт премиясе), մրցանակ, որը սահմանվել է 1993 թվականի ապրիլի 16-ին և շնորհվում է Թաթարստանի նախագահի կողմից՝ գիտության և տեխնոլոգիայի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար։

Մրցանակի կանոնակարգ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թաթարստանի Հանրապետության գիտության և տեխնոլոգիայի ոլորտում պետական մրցանակը սահմանվել է Թաթարստանի Հանրապետության նախագահի 1993 թվականի ապրիլի 16-ի հրամանագրով[1][2]։ Մրցանակի կանոնադրության համաձայն դրանք շնորհվում են[3][4]․

  • հումանիտար գիտությունների, բնական գիտությունների և ճարտարագիտության զարգացման գործում նշանակալի ներդրման համար, որը համապատասխանում է ազգային և համաշխարհային վերջին նվաճումներին և նպաստում է Թաթարստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը և հոգևոր առաջընթացին,
  • հիմնավոր նոր ռեսուրսներ խնայող և էկոլոգիապես մաքուր տեխնոլոգիաների և սարքավորումների, առաջադեմ նյութերի, մեքենաների և մեխանիզմների մշակման և ներդրման համար, որոնց աշխատանքը համեմատելի է լավագույն համաշխարհային անալոգների հետ,
  • գիտական և տեխնոլոգիական նվաճումների լայնածավալ ներդրման միջոցով ձեռք բերված ակնառու արտադրական արդյունքների համար, որոնք ապահովում են բարձր աշխատանքային արտադրողականություն և որակապես նոր տեսակի արտադրանքի ստեղծում։

Մրցանակի համար առաջադրումները և հայտերը ներկայացնում են Թաթարստանի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիան, դրա մասնաճյուղերը և ինստիտուտները, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Կազանի գիտական ​​կենտրոնը և դրա ինստիտուտները, այլ գիտական ​​կազմակերպություններ և հաստատություններ, բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ, Թաթարստանի նախարարություններ և գերատեսչություններ, քաղաքային և շրջանային գործադիր մարմիններ, միավորումներ և ձեռնարկություններ[4][5]։ Մրցանակաբաշխության հանձնաժողովի գործառույթներն իրականացնում է Թաթարստանի Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիան[6][7], որը նաև վարում է մրցանակակիրների գրանցամատյան[8]։ Մրցանակները շնորհվում են ամեն տարի Թաթարստանի Հանրապետության նախագահի կողմից՝ հանձնաժողովի առաջարկությամբ[9]: Մրցանակների շնորհման մասին հրամանագրերը տեղադրվում են համացանցում` նախագահի պաշտոնական կայքում և լրատվամիջոցներում[10]։

Սկզբում սահմանվել էին ութ մրցանակներ՝ «Թաթարստանի Հանրապետությունում նվազագույն աշխատավարձի հիսունապատիկի չափով»[11]: 2000 թվականին մրցանակի գինը բարձրացվել է մինչև նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկը[12], 2005 թվականին՝ մինչև 200 հազար ռուբլի[13], 2008 թվականին՝ մինչև 300 հազար[14], 2014 թվականին՝ մինչև 500 հազար[15]։ 2017 թվականին մրցանակների քանակը կրճատվեց մինչև հինգ, բայց յուրաքանչյուրի չափը մեծացավ մինչև 800 հազար ռուբլի[16]։ Վճարումը կատարվում է Թաթարստանի բյուջեից[4]։ Եթե ​​մրցանակը շնորհվում է հեղինակների խմբի, այն հավասարապես բաժանվում է նրա բոլոր անդամների միջև[5]։

Սկզբնական հրամանագրում նշված էր, որ մրցանակները կարող են շնորհվել նախորդ մրցանակաբաշխությունից ոչ շուտ, քան հինգ տարի անց[17]։ 2001 թվականին ընդունվեց մի փոփոխություն, որով նշվում էր, որ նրանք «չի կարող կրկին պարգևատրվել»[18], և 2017 թվականին մրցանակի շնորհման հնգամյա ընդմիջումը վերականգնվեց[16]։ Մրցանակի թեկնածուի մահվան դեպքում այն ​​կարող է շնորհվել հետմահու՝ դիպլոմը, պատվո նշանը և վկայականը հանձնելով դափնեկրի հարազատներին, իսկ դրամական պարգևը ժառանգաբար փոխանցելով[16]։

Մրցանակակիրի պատվավոր շքանշան

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակներ ստացող անձանց շնորհվում է «Գիտության և տեխնոլոգիայի բնագավառում Թաթարստանի Հանրապետության պետական ​​մրցանակի դափնեկրի» կոչում և շնորհվում են դիպլոմ, պատվո նշան և վկայական[4][5]։ Դափնեկրի պատվավոր կրծքանշանի դիզայնը սահմանվել է Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի 1994 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ: Այս որոշման համաձայն՝ պատվավոր կրծքանշանը 35 մմ տրամագծով կատարյալ շրջանի տեսքով մեդալ էր: Դիմերեսին պատկերված է Թաթարստանի քարտեզի ուրվագիծը՝ բարձրացված, տարամիտվող ոսկեգույն ճառագայթների ֆոնի վրա, կենտրոնում՝ «ԹԱԹԱՐՍՏԱՆ» մակագրությամբ: Մեդալի վերևում գրված է «ФӘН ТЕХНИКА» (Օդափոխիչ ճարտարագիտություն), իսկ ներքևում՝ «НАУКА ТЕХНИКА» (Գիտական ​​ճարտարագիտություն): Մեդալի հակառակ կողմում վերևում երեք տողով գրված է «ДӘҮЛӘТ ПРМИЯСЕ ЛАУРЕАТЫ» (Պետական ​​մրցանակի դափնեկիր), իսկ դրա տակ՝ փոքր տարածությամբ, գրված է «ЛАУРЕАТ ՊԵՏԱԿԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿ» մակագրությամբ: Սրանից ներքև գտնվում է «№» նշանը, որի աջ կողմում մեդալի համարն է։ Պատվավոր նշանը ամրացված է ուղղանկյուն ժապավենաձև ձողի (11 մմ x 26 մմ) վրա՝ դափնու ճյուղի ռելիեֆային պատկերով՝ օգտագործելով օղակ և օվալաձև օղակ։ Ժապավենաձև ձողի հակառակ կողմում կա կրծքանշանը ամրացնելու համար նախատեսված քորոց։ Նշանը և ժապավենաձև ձողը պատրաստված էին ոսկուն նմանակող մետաղական համաձուլվածքից կամ պատված էին ոսկե տերևով[19][20]։ Մրցանակակիրի պատվավոր նշանը կրում են կրծքավանդակի աջ կողմում՝ այլ պետական ​​պարգևներից վերև[4][5]։ Ավելի ուշ տեղադրվեց նոր տեսակի ցուցանակ։

Մրցանակակիրներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այս կատեգորիան հիմնական հոդված դեռ չունի՝ Список лауреатов Государственной премии Республики Татарстан в области науки и техники: Դուք կարող եք օգնել նախագծին, եթե գրեք այն:
2021 թվականի դրությամբ մրցանակին արժանացել է ավելի քան 900 մարդ[21][2]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 16 апреля 1993 года № УП-206 «Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники» (с поправками)». Президент Республики Татарстан. 1993-04-16. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-05-ին. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  2. ↑ 2,0 2,1 Е. Б. Долгов. «Государственная премия Республики Татарстан в области науки и техники». Татарская энциклопедия. Արխիվացված օրիգինալից 2021-04-11-ին. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  3. ↑ «Пять ежегодных Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники». Президент Республики Татарстан. Արխիվացված օրիգինալից 2020-09-01-ին. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 «Положение о Государственных премиях Республики Татарстан в области науки и техники». Академия наук Республики Татарстан. Արխիվացված օրիգինալից 2022-03-03-ին. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 «Указ Президента Республики Татарстан от 16 апреля 1993 года № УП-206 «Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники» (с изменениями на 27 ноября 2018 г.)». Президент Республики Татарстан. 1993-04-16. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  6. ↑ Отчет Академии наук Республики Татарстан за 2018 год. — Казань: Академия наук Республики Татарстан, 2018. — С. 4. — 120 с.
  7. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 12 января 2007 года № УП-4 «О Стратегии развития научной и инновационной сферы Республики Татарстан» (с изменениями на 15 февраля 2010 г.)». Президент Республики Татарстан. 2007-01-12. Արխիվացված օրիգինալից 2019-04-07-ին. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  8. ↑ «В Казани создан уникальный архив лауреатов Госпремии РТ». Татар-информ[tt]. 2010-11-12. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  9. ↑ «Государственная премия Республики Татарстан в области науки и техники». Википедия (ռուսերեն). 2025-08-25.
  10. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 27 ноября 2018 года № УП-806 «О внесении изменения в Положение о Государственных премиях Республики Татарстан в области науки и техники»». Президент Республики Татарстан. 2018-11-27. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  11. ↑ «Государственная премия Республики Татарстан в области науки и техники». Википедия (ռուսերեն). 2025-08-25.
  12. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 13 декабря 2000 года № УП-979 «О внесении изменений в Указ Президента Республики Татарстан „Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в областинауки и техники" и в Положение о Государственных премиях Республики Татарстан в области науки и техники»». Президент Республики Татарстан. 2000-12-13. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  13. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 24 декабря 2005 года № УП-514 «О внесении изменений в Указ Президента Республики Татарстан „Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники"»». Президент Республики Татарстан. 2005-12-24. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  14. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 20 марта 2008 года № УП-120 «О внесении изменений в Указ Президента Республики Татарстан „Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники"»». Президент Республики Татарстан. 2008-03-20. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  15. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 9 декабря 2014 года № УП-1120 «О внесении изменений в Указ Президента Республики Татарстан „Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники"»». Президент Республики Татарстан. 2014-12-09. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  16. ↑ 16,0 16,1 16,2 «Указ Президента Республики Татарстан от 1 февраля 2017 года № УП-88 «О внесении изменений в Указ Президента Республики Татарстан „Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники"»». Президент Республики Татарстан. 2017-02-01. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  17. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 16 апреля 1993 года № УП-206 «Об учреждении Государственных премий Республики Татарстан в области науки и техники»». Президент Республики Татарстан. 1993-04-16. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  18. ↑ «Указ Президента Республики Татарстан от 6 апреля 2001 года № УП-265 «О внесении изменений в Положение о Государственных премиях Республики Татарстан в области науки и техники»». Президент Республики Татарстан. 2001-04-06. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  19. ↑ «Постановление Кабинета Министров Республики Татарстан от 20 июня 1994 года № 284 «Об утверждении описаний Почетного знака и Диплома лауреата Государственной премии Республики Татарстан в области науки и техники» (с изменениями на 22 ноября 1999 г.)». Кабинет министров Республики Татарстан. 1994-06-20. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  20. ↑ «Постановление Кабинета Министров Республики Татарстан от 22 ноября 1999 года № 776 «О внесении изменения в постановление Кабинета Министров Республики Татарстан от 20 июня 1994 года № 284 „Об утверждении описаний Почетного знака и Диплома лауреата Государственной премии Республики Татарстан в области науки и техники"»». Кабинет министров Республики Татарстан. 1999-11-22. Վերցված է 2021-04-08-ին.
  21. ↑ Шайдуллин, Айнутдинова и др., 2019, էջ 116

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թաթարստանի Հանրապետության գիտության և տեխնոլոգիայի բնագավառում պետական մրցանակ» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Թաթարստանի_Հանրապետության_գիտության_և_տեխնոլոգիայի_բնագավառում_պետական_մրցանակ&oldid=10615925» էջից