Թադևոս Զաքարյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Թադևոս Զաքարյան
Ծնվել է1862
ԾննդավայրՇամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է1918
Մահվան վայրԲաքու, Բաքվի նահանգ
Ազգությունհայ
ԿրթությունՌազմաբժշկական ակադեմիա
Մասնագիտությունգրող, բժիշկ և հասարակական գործիչ

Թադևոս Հարությունի Զաքարյան (1862, Շամախի - 1918, Բաքու), հայ բժիշկ, գրող, հասարակական, ազգային գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1862 թվականին Շամախիում։ Միջնակարգ կրթության ընթացքում կատարյալ ուսումնասիրել է հայոց լեզու ևհայ ժողովրդի պատմություն։ Ավարտել է Ռազմաբժշկական ակադեմիան և ստացել բժշկի մասնագիտություն։ Ուսանողական տարիներին ընկերակցել է Հովհաննես Հովհաննիսյանի և Գարեգին Ենգիբարյանի հետ, որոնց հետ ամառները շրջել է Հայաստանի գավառներում՝ հայ գյուղացուն անմիջականորեն ծանոթանալու և ուսումնասիրություններ կատարելու նպատակով։ 1880-ական թվականներին այդ թեմաներով մի շարք հոդվածներ է տպագրել «Աղբիւր» հանդեսում։ Դեռևս ուսանողական տարիներից զբաղվել է գրական ու հասարակական աշխույժ գործունեությամբ։ Երկար տարիներ բժշկական, ազգագրական, բանասիրական, հրապարակախոսական արժեքավոր հոդվածներով աշխատակցել է Թիֆլիսի «Տարազ», «Մուրճ», «Մշակ», ինչպես նաև Երևանի «Պսակ», Էջմիածնի «Արարատ» և այլ պարբերականների՝ ստորագրելով «Զ.» կամ «Թ. Զ.» ծածկանուններով։

1917 թվականին եղել է Բաքվի Հայկական կուլտուրական միության բժշկական սեկցիայի ընդամենը 9 համար հրատարակած «Առողջ կեանք» ժողովրդական առողջապահիկ ամսագրի խմբագիր-հրատարակիչը։ Ամսագրի տպագրությունն իրականացվել է Բաքվի Երևանցյանի տպարանում։

Թադևոս Զաքարյանը մի քանի գրքերի ու թարգմանությունների հեղինակ է։ Որպես զինվորական բժիշկ ծառայել է Արդահանում, Ախալքալաքում, Բաթումում, Գորիում և ամենուր բարի հիշատակ է թողել։ Պետական բժշկական ծառայությունը թողնելուց հետո հաստատվել է Բաքվում, որտեղ եռանդուն մասնակցություն է ունեցել քաղաքի հասարակական կյանքին։ Եղել է Բաքվի հայոց միջնակարգ դպրոցների հոգաբարձության անդամ։ Ունեցել է բժշկապետի կոչում։

1918 թվականի սեպտեմբերյան կոտորածից հետո Ադրբեջանի թուրքա-թաթարական բռնակալ կառավարության հրամանով ձերբակալվել ու նետվել Բաքվի բանտը, որտեղ և բարբարոսական տանջանքներից նահատակվել է 56 տարեկանում։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բժ. Թադէոս Զաքարեան, «Տարազ», Թիֆլիս, 1919, թ. 9։
  • Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Ա. հատոր, Դիւցազնամարտ, 1890-1914, Լոս Անճելըս, 1992։
  • Հովակիմյան Բախտիար, Հայոց ցեղասպանության նահատակ գործիչների ծածկանուններ, Երևան, 2002։
  • Հովակիմյան Բախտիար, Հայոց ցեղասպանության նահատակ գործիչների ծածկանուններ, Երևան, 2005։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։