Էքստրեմալ մարզաձևեր
| Ենթակատեգորիա | սպորտ, հոբբի  | |
|---|---|---|
| Բնութագրվում է | Ռիսկ | |
| Ով է կիրառում | extreme sports athlete | |
| Not found in | Gemeinsame Normdatei | |
Էքստրեմալ մարզաձևեր, գործունեության տեսակներ, որոնք ընկալվում են որպես վնասվածքի կամ նույնիսկ մահվան բարձր վտանգ պարունակող զբաղմունքներ։ Սովորաբար բնութագրվում են մեծ արագությամբ, զգալի բարձրություններով, ֆիզիկական մեծ ծանրաբեռնվածությամբ և բարձր մասնագիտացված սարքավորումների կիրառմամբ[1]։ Էքստրեմալ տուրիզմը սերտորեն կապված է էքստրեմալ մարզաձևերի հետ և հաճախ համընկնում է դրանց հետ։
Սահմանում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]«Էքստրեմալ մարզաձև» տերմինի հստակ սահմանում գոյություն չունի, և դրա ծագումն ամբողջությամբ պարզ չէ։ Սակայն այն լայն տարածում ստացավ 1990-ական թվականներին, երբ մարքեթինգային ընկերությունները սկսեցին կիրառել այդ հասկացությունը՝ «X Games»-ը գովազդելու նպատակով, ինչպես նաև «Extreme Sports Channel» և «Extreme International» կազմակերպությունների գործարկումից հետո։
Վերջին շրջանում հետազոտական գրականության մեջ առավել հաճախ կիրառվող սահմանման համաձայն՝ էքստրեմալ մարզաձևը «մրցակցային (համեմատական կամ ինքնագնահատման վրա հիմնված) գործունեություն է, որի ընթացքում մասնակիցը բախվում է բնական կամ անսովոր ֆիզիկական և հոգեբանական մարտահրավերների, ինչպիսիք են արագությունը, բարձրությունը, խորությունը կամ բնական ուժերը, և որտեղ հաջող արդյունքի հասնելու համար կարող է պահանջվել արագ ու ճշգրիտ ճանաչողական-ընկալողական մշակում»։ Այս սահմանումը առաջարկել է դոկտոր Ռոնդա Քոհենը (2012)։[2][3]
Թեև «էքստրեմալ մարզաձև» տերմինը լայնորեն տարածվել է և կիրառվում է բազմաթիվ տարբեր գործունեության տեսակներ նկարագրելու համար, այն հարցը, թե կոնկրետ որ մարզաձևերն են համարվում «էքստրեմալ», դեռևս վիճելի է։ Այնուամենայնիվ, էքստրեմալ մարզաձևերի մեծ մասին բնորոշ են մի քանի ընդհանուր առանձնահատկություններ[4]։ Թեև էքստրեմալ մարզաձևերը միայն երիտասարդների համար նախատեսված գործունեության տեսակներ չեն, դրանք սովորաբար ավելի երիտասարդ, քան միջին ցուցանիշը, թիրախային լսարան ունեն։ Էքստրեմալ մարզաձևերը նաև հազվադեպ են ներառվում դպրոցների ֆիզիկական դաստիարակության ուսումնական ծրագրերում կամ պաշտոնապես հաստատվում դրանց կողմից[5]։ Էքստրեմալ մարզաձևերը սովորաբար ավելի անհատական բնույթ են կրում, քան շատ տարածված ավանդական մարզաձևերը[6] (Ռաֆթինգը և փեյնթբոլը ուշագրավ բացառություններ են, քանի որ դրանք իրականացվում են թիմերով):
Լրատվամիջոցների կողմից էքստրեմալ մարզաձևեր համարվող գործունեության տեսակները ավանդական մարզաձևերից տարբերվում են իրենց բնորոշ անկառավարելի փոփոխականների ավելի մեծ քանակով։ Այդ շրջակա միջավայրային փոփոխականները հաճախ կապված են եղանակային պայմանների և տեղանքի հետ, ներառյալ քամին, ձյունը, ջուրը և լեռները։ Քանի որ այս բնական երևույթները հնարավոր չէ վերահսկել, դրանք անխուսափելիորեն ազդում են տվյալ գործունեության կամ մրցույթի արդյունքի վրա։
Ավանդական մարզական մրցումներում մարզիկները մրցում են միմյանց դեմ՝ վերահսկվող պայմաններում։ Թեև հնարավոր է ստեղծել վերահսկվող մարզական միջոցառում, ինչպիսին է «X Games»-ը, այնուամենայնիվ կան շրջակա միջավայրային փոփոխականներ, որոնք հնարավոր չէ բոլոր մարզիկների համար պահպանել անփոփոխ։ Դրանց օրինակներն են սնոուբորդիստների համար ձյան փոփոխվող պայմանները, լեռնագնացների համար ժայռերի և սառույցի որակը, ինչպես նաև սերֆինգիստների համար ալիքների բարձրությունն ու ձևը։
Թեև ավանդական մարզաձևերում գնահատման չափանիշները (հեռավորություն, ժամանակ, միավորներ և այլն) կարող են կիրառվել նաև արդյունքները գնահատելիս, էքստրեմալ մարզաձևերի մասնակիցների ելույթները հաճախ գնահատվում են ավելի սուբյեկտիվ և գեղագիտական չափանիշներով[7]։ Սա հանգեցնում է միասնական գնահատման մեթոդների մերժման միտմանը, քանի որ տարբեր մարզաձևեր կիրառում են իրենց սեփական չափանիշներն ու իդեալները[8] և նույնիսկ հնարավորություն ունեն իրենց գնահատման չափանիշները զարգացնելու՝ համապատասխանեցնելով դրանք մարզաձևերում ի հայտ եկող նոր միտումներին կամ զարգացումներին։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]«Էքստրեմալ մարզաձև» տերմինի՝ «մարզաձև» ընդհանուր հասկացությունից առանձնացման ծագումը կարող է վերաբերել 1950-ական թվականներին, երբ շրջանառության մեջ հայտնվեց մի արտահայտություն, որը սովորաբար, սակայն սխալմամբ, վերագրվում է Էռնեստ Հեմինգուեյին։
Այդ արտահայտությունն է՝
«Գոյություն ունի ընդամենը երեք իրական մարզաձև՝ ցլամարտը, ավտոմրցարշավը և լեռնագնացությունը․ մնացած բոլորն ընդամենը խաղեր են»։
Այս արտահայտության իմաստն այն էր, որ «մարզաձև» բառը սահմանում էր այնպիսի գործունեություն, որի ընթացքում մարդը կարող էր մահանալ, մինչդեռ մյուս գործունեության տեսակները կոչվում էին «խաղեր»։ Հնարավոր է, որ այս արտահայտությունը հորինել է կա՛մ գրող Բարնաբի Կոնրադը, կա՛մ ավտոմոբիլային թեմաներով հեղինակ Քեն Փըրդին[9]։
Անգլիայի Օքսֆորդի համալսարանի «Վտանգավոր սպորտաձևերի ակումբը» (Dangerous Sports Club of Oxford University) հիմնադրել են Դեյվիդ Քըրքը, Քրիս Բեյքերը, Էդ Հալթոնը և Ալան Ուեսթոնը։ Նրանք առաջին անգամ լայն հանրային ուշադրության արժանացան՝ ժամանակակից բանգի-ջամփինգի ստեղծմամբ։ 1979 թվականի ապրիլի 1-ին նրանք իրականացրին առաջին ժամանակակից բանգի թռիչքները՝ Անգլիայի Բրիստոլ քաղաքում գտնվող Քլիֆթոնի կախովի կամրջից։
Քլիֆթոնի կամրջից կատարած թռիչքից հետո նրանք շարունակեցին իրենց փորձերը՝ ցատկ կատարելով Սան Ֆրանցիսկոյի (Կալիֆոռնիա) «Գոլդեն Գեյթ» կամրջից (որտեղ Ջեյն Ուիլմոթը կատարեց առաջին կին բանգի թռիչքը), ինչպես նաև Կոլորադոյի Թագավորական կիրճի կախովի կամրջից՝ ուղիղ հեռարձակմամբ ցուցադրված թռիչքով, որը հովանավորվում և հեռարձակվում էր ամերիկյան հայտնի «That's Incredible!» հեռուստածրագրի կողմից։
Մի քանի տարի բանգի-ջամփինգը դիտվում էր որպես նորաձև ու անսովոր զբաղմունք, սակայն հետագայում այն վերածվեց երիտասարդների շրջանում տարածված միտման և այժմ դարձել է արկածների ու ուժեղ զգացողությունների սիրահարների համար նախատեսված կայացած արդյունաբերություն։
Ակումբը նաև առաջամարտիկ էր դահուկավազքի սյուրռեալիստական ձևի զարգացման գործում՝ Շվեյցարիայի Սանկտ Մորից քաղաքում անցկացնելով երեք միջոցառում, որոնց ընթացքում մասնակիցներից պահանջվում էր դահուկների վրա ամրացված քանդակ ստեղծել և այնուհետև այդ կառույցով իջնել լեռից։
Այս միջոցառումը հասավ իր սահմաններին այն ժամանակ, երբ ակումբը ժամանեց Սանկտ Մորից՝ Լոնդոնի երկհարկանի ավտոբուսով՝ նպատակ ունենալով այն իջեցնել դահուկային լանջերով, սակայն շվեյցարական հանգստավայրի ղեկավարները հրաժարվեցին թույլ տալ այդ փորձը։
Ակումբի այլ գործունեության տեսակների շարքում էին գործող հրաբուխներից կախասահքով (hang gliding) արշավային թռիչքների իրականացումը, հսկայական (20 մետր տրամագծով) պլաստիկ գնդերի գործարկումը, որոնց կենտրոնում տեղակայված էին մասնակիցները (զորբինգ՝ zorbing), միկրոթեթև ինքնաթիռներով թռիչքները, ինչպես նաև BASE jumping-ը (այս մարզաձևի զարգացման վաղ շրջանում)։
Վերջին տասնամյակների ընթացքում «էքստրեմալ մարզաձև» տերմինն ավելի լայն տարածում ստացավ այն բանից հետո, երբ գործարկվեցին «Extreme Sports Channel»-ը և «Extremesportscompany.com»-ը, իսկ այնուհետև ստեղծվեց բազմամարզաձև միջոցառում հանդիսացող «X Games»-ը, որը մշակվել և զարգացվել է ESPN-ի կողմից[10][11]: Առաջին «X Games»-ը (հայտնի որպես 1995 թվականի «Extreme Games») անցկացվել է Միացյալ Նահանգներում՝ Նյուպորտում, Փրովիդենսում, Մաունթ Սնոուում և Վերմոնտ նահանգում[12][13]:
Որոշ էքստրեմալ մարզաձևեր ակնհայտորեն ծագում են այլ էքստրեմալ մարզաձևերից կամ դրանց համակցություններից։ Օրինակ՝ վինդսերֆինգը ստեղծվել է սերֆինգի տախտակը առագաստանավի շարժիչ համակարգով (կայմ և առագաստ) համալրելու փորձերի արդյունքում։
Մյուս կողմից, քայթսերֆինգը ստեղծվել է՝ համադրելով քայթ-բագգիինգի շարժիչ համակարգը (պարաֆոյլ՝ օդապարիկային թև) վեյքբորդինգում օգտագործվող երկկողմանի տախտակների հետ։ Վեյքբորդինգը, իր հերթին, առաջացել է սնոուբորդինգի և ջրային դահուկավազքի համադրությունից։
Ապրանքայնացում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ոմանք պնդում են,[14] որ էքստրեմալ մարզաձևի և սովորական մարզաձևի միջև տարբերությունը նույնքան կապված է մարքեթինգի հետ, որքան վտանգի մակարդակի կամ առաջացած ադրենալինի քանակի։ Օրինակ՝ ռեգբի-15-ը (rugby union) և՛ վտանգավոր է, և՛ առաջացնում է ադրենալինի բարձր մակարդակ, սակայն այն չի համարվում էքստրեմալ մարզաձև՝ իր ավանդական կերպարի պատճառով։ Բացի այդ, այն չի ներառում բարձր արագություն կամ հնարքներ կատարելու նպատակ (վերը նշված գեղագիտական չափանիշների իմաստով), ինչպես նաև մարզիկների համար չունի փոփոխվող շրջակա միջավայրային պայմաններ։
Մոտիվացիա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ոմանց կարծիքով՝ նման գործունեության տեսակների առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ դրանք իբր կարող են մասնակիցների մոտ առաջացնել ադրենալինի ուժեղ արտազատում (ադռենալինային բարձրացում)[15]։ Սակայն բժշկական տեսակետից այդ «վերելքը» կամ բարձր զգացողությունը, որը կապված է նման գործունեության հետ, պայմանավորված չէ վախին ի պատասխան ադրենալինի արտազատմամբ, այլ առաջանում է դոֆամինի, էնդորֆինների և սերոտոնինի մակարդակների բարձրացման հետևանքով՝ բարձր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության պատճառով[16]։ Ավելին, վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ադրենալինի և «իրական» էքստրեմալ մարզաձևերի միջև կապը դեռևս անորոշ է կամ ոչ լիովին հաստատված։[17][18]։ Բրայմերի և Գրեյի ուսումնասիրությունը «իրական» էքստրեմալ մարզաձևերը սահմանել է որպես ժամանցային կամ հանգստի գործունեության տեսակներ, որոնց դեպքում սխալ կառավարված վթարի կամ սխալի ամենահավանական հետևանքը կարող է լինել մահը։ Այս սահմանումը նպատակ ուներ տարբերակելու մարքեթինգային չափազանցված ներկայացումները իրական գործունեության էությունից։
Էրիկ Բրայմերը[19] նաև պարզել է, որ տարբեր արտասովոր մարդկային փորձառությունների հնարավորությունը, որոնցից շատերը նման են մեդիտացիայի ժամանակ առաջացող զգացողություններին, էքստրեմալ սպորտային փորձառության կարևոր մասն է։ Այդ փորձառությունները մասնակիցներին դուրս են բերում իրենց հարմարավետության սահմաններից և հաճախ իրականացվում են արկածային ճանապարհորդությունների հետ համատեղ։
Այս մարզաձևերից որոշները գոյություն ունեն արդեն տասնամյակներ շարունակ, և դրանց հետևորդները ներկայացնում են տարբեր սերունդներ։ Նրանցից ոմանք հետագայում դարձել են լայնորեն ճանաչված անհատականություններ։ Ժայռամագլցումն ու սառցամագլցումը տվել են հանրությանը հայտնի անուններ, ինչպիսիք են Էդմունդ Հիլարին, Քրիս Բոնինգթոնը, Վոլֆգանգ Գյուլիխը և ավելի ուշ՝ Ջո Սիմփսոնը։
Մեկ այլ օրինակ է սերֆինգը, որը դարեր առաջ ստեղծվել է Պոլինեզիայի բնակիչների կողմից։ Հետագայում այն դարձավ Հավայան կղզիների ազգային մարզաձևերից մեկը[20]։
Հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ նույնպես մասնակցում են էքստրեմալ մարզաձևերին։ «Adaptive Action Sports»-ի նման ոչ առևտրային կազմակերպությունները նպատակ ունեն բարձրացնելու իրազեկվածությունը հաշմանդամություն ունեցող համայնքի անդամների կողմից էքշն-մարզաձևերին մասնակցության վերաբերյալ, ինչպես նաև ընդլայնելու հասանելիությունը հարմարեցված տեխնոլոգիաներին, որոնք հնարավորություն են տալիս մասնակցել այդ մարզաձևերին և այնպիսի մրցումներին, ինչպիսին է «X Games»-ը[21][22]։
Մահացություն, առողջություն և սուր զգացողություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էքստրեմալ մարզաձևերը կարող են ընկալվել որպես չափազանց վտանգավոր գործունեության տեսակներ, որոնք կարող են հանգեցնել մահվան դեպքերի, մահվան շեմին գտնվող իրավիճակների և այլ լուրջ վնասվածքների։ Էքստրեմալ մարզաձևերում ընկալվող վտանգը հաճախ համարվել է դրանց գրավչության որոշ չափով անհրաժեշտ բաղադրիչը[23] ինչը մասամբ պայմանավորված է մարզիկների վրա գործադրվող ճնշմամբ՝ ավելի շատ գումար վաստակելու և առավելագույն ժամանցային արժեք ապահովելու համար[24]։ Էքստրեմալ մարզաձևերը սպորտի ենթատեսակ են, որոնք բնութագրվում են որպես այնպիսի մարզաձևեր, «որոնք իրենց բնույթով կամ տեսակով առավելագույնս հեռու են սովորականից կամ միջինից»[25]։ Այսպիսի մարզաձևերը հաճախ պարունակում են լուրջ և մշտական ֆիզիկական վնասվածքներ ստանալու, ինչպես նաև նույնիսկ մահվան հավանական վտանգ[26]։ Սակայն այս մարզաձևերը նաև կարող են զգալի դրական ազդեցություն ունենալ մարդու հոգեկան և ֆիզիկական առողջության վրա՝ հնարավորություն տալով անհատներին լիարժեք ներգրավվել կյանքի տարբեր փորձառությունների մեջ[18]։
Էքստրեմալ մարզական գործունեությունները կարող են խթանել ադրենալին հորմոնի արտազատումը, ինչը կարող է նպաստել բարդ հնարքների և վտանգավոր գործողությունների կատարմանը.[27]։ Ենթադրվում է, որ հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող մարդկանց համար էքստրեմալ մարզաձևերի կիրառումը կարող է բարելավել նրանց կյանքի տարբեր կողմերի ընկալումն ու գիտակցումը[26]։ Բացօթյա արկածային մարզաձևերում մասնակիցները հնարավորություն են ունենում զգալու ուժեղ հուզմունքի և սուր զգացողությունների ապրումը, որը սովորաբար կապված է էքստրեմալ մարզաձևերի հետ[28]։ Թեև որոշ էքստրեմալ մարզաձևեր ներկայացնում են վտանգի ավելի բարձր մակարդակ, մարդիկ այնուամենայնիվ ընտրում են մասնակցել դրանց՝ ադրենալինի և ուժեղ զգացողությունների փորձառության համար։ Ըստ Զիգմունդ Ֆրոյդի՝ մարդն ունի բնազդային «մահվան մղում» (death wish), որը ենթագիտակցական, ներքին ցանկություն է՝ ինքն իրեն վնասելու կամ ոչնչացնելու ուղղությամբ։ Սա ցույց է տալիս, որ ուժեղ հուզմունք փնտրելու գործընթացում վտանգը կարող է ընկալվել որպես հաճելի և գրավիչ[29]։
Էքստրեմալ և արկածային մարզաձևերի ցանկ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արկածային մարզաձևեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Բանջի ջամփինգ (ռետինե պարանով ցատկ)
- Կանիոնինգ (կիրճերով անցում, ջրային և ժայռային արկածներ)
- Քարանձավային արշավներ
- Քարանձավային սուզում
- Էքստրեմալ պոգո (հատուկ ցատկաձողով հնարքներ)
- Էքստրեմալ դահուկավազք
- Ալպյան դահուկային մրցումներ
- Ֆլոուրայդինգ (արհեստական ալիքների վրա սահք)
- Ազատ սուզում (առանց շնչադիմակի)
- Ֆրիռայդ հեծանվավարություն
- Ֆրիրանինգ
- Ազատ ոճի դահուկավազք
- Ֆրիսթայլ սկուտերային հնարքներ
- Ֆրիսթայլ դահուկավազք
- Կախասահք
- Սառցային կանոե
- Սառցամագլցում
- Սառցային սուզում
- Սառցային զբոսանավային սպորտ
- Ռոլիկներով սահք
- Ironman եռամարտ
- Էքստրեմալ արդուկում (արկածային հումորային սպորտ)
- Ֆոիլինգ (ջրային տախտակային սպորտ)
- Ջեթ-սկի
- Kitesurfing — Քայթսերֆինգ
- Ցամաքային վինդսերֆինգ
- Լոնգբորդինգ
- Մոտոկրոս
- Մոտոցիկլետային սպորտ
- Մաունթինբորդինգ
- Լեռնագնացություն
- Լեռնային հեծանվավարություն
- Պարապլաներային թռիչք
- Պարկուր
- Ռալլի ավտոսպորտ
- Ժայռամագլցում
- Սուզում շնչադիմակով
- Սքեյթբորդինգ
- Դահուկային ցատկ
- Պարաշյուտային ցատկ
- Սքայսերֆինգ
- Լարախաղացություն (ժապավենի վրա հավասարակշռություն)
- Դիմակով մակերեսային սուզում
- Սնոուբորդինգ
- Ձյունագնացային մրցումներ
- Փողոցային լյուժ
- Տեխնիկական սուզում
- Հրաբխային լանջով սահք
- Վեյքբորդինգ
- Ջրային դահուկավազք
- Վեյվսկի
- Արագահոս գետային քայակինգ
- Վինդսերֆինգ
- Վինգինգ (թևային ջրային սպորտ)
- Օդային մրցումներ
- BASE ցատկեր
- BMX հեծանվային սպորտ
- Բոբսլեյ
- Բոդիբորդինգ
- Ժայռից ցատկ ջուրը
- Ազատ BASE մագլցում/ցատկ
- Պարանով ցատկ
- Ավազային բորդինգ
- Թևային կոստյումով թռիչք
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ extreme sport – definition. Dictionary.com. «Extreme sports feature a combination of speed, height, danger and spectacular stunts.»
- ↑ The relationship between personality, sensation seeking, reaction time and sport participation: evidence from drag racers, sport science students and archers Արխիվացված 2016-04-09 Wayback Machine. PhD thesis, Middlesex University.
- ↑ Cohen, Rhonda; Baluch, Bahman; Duffy, Linda J. (2018-10-18). «Defining Extreme Sport: Conceptions and Misconceptions». Frontiers in Psychology. 9: 1974. doi:10.3389/fpsyg.2018.01974. ISSN 1664-1078. PMC 6200847. PMID 30405477.
- ↑ «What the Athletes Told Me».
- ↑ «Colleges for Students Who Like Extreme Sports». College Raptor Blog (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2019-10-24-ին.(չաշխատող հղում)
- ↑ «'Generation Y' drives increasingly popular...». AmericanSportsData.com. 2002 թ․ օգոստոսի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2008-05-17-ին. Վերցված է 2008-07-11-ին.
- ↑ Jungmin Lee (2004), Extreme Sports Evaluation: Evidence from Judging Figure Skating, Econometric Society
- ↑ Wile, Jon; Amato, Sonny (2006-06-21). «'Adrenaline': Extreme Sports». The Washington Post. Վերցված է 2008-07-11-ին.
- ↑ «Ernest Hemingway FAQ part 5». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 3-ին.
- ↑ «extreme sports». Britannica Concise Encyclopedia. 2007. Արխիվացված է օրիգինալից 2008-10-23-ին. Վերցված է 2008-06-20-ին.
- ↑ Josh Krulewitz (1994). «Generation Ex – the Extreme Games, a competition for people with exceptional athletic talents». American Fitness. Արխիվացված է օրիգինալից 2016-09-10-ին. Վերցված է 2008-06-20-ին.
- ↑ «Extreme Sports – Encarta». Microsoft Encarta Online Encyclopedia. 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2009-10-28-ին. Վերցված է 2008-06-20-ին.
- ↑ «About International X Games». ESPN Internet Ventures. 2002. Արխիվացված է օրիգինալից 2008-08-29-ին. Վերցված է 2008-06-20-ին.
- ↑ "Extreme Sport, Extreme Chic, Extreme Hype", New York Times, February 8, 1998.
- ↑ «'Generation Y' Drives Increasingly Popular...». AmericanSportsData.com. 2002 թ․ օգոստոսի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2008-05-17-ին. Վերցված է 2008-07-27-ին.
- ↑ Konkel, Lindsey (2009-07-13). «Extreme Psychology». ScienceLine.org. New York University. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
- ↑ Brymer, Eric and Gray, Tonia, Extreme Sports: A Challenge to Phenomenology. University of Wollongong, Australia, 2004
- 1 2 Sille, R. A.; Ronkainen, N. J.; Tod, D. A. (2019-05-26). «Experiences leading elite motorcycle road racers to participate at the Isle of Man Tourist Trophy (TT): an existential perspective» (PDF). Qualitative Research in Sport, Exercise and Health (անգլերեն). 12 (3): 431–445. doi:10.1080/2159676X.2019.1618387. ISSN 2159-676X. S2CID 191902978.
- ↑ Brymer, Eric, Extreme Dude: A Phenomenological Perspective on the Extreme sports experience . University of Wollongong, Australia, 2005 «Library - University of Wollongong». Արխիվացված է օրիգինալից 2008-07-21-ին. Վերցված է 2008-04-07-ին.
- ↑ «SURFING IN ANCIENT HAWAII». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հուլիսի 7-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 6-ին.
- ↑ «Ability Magazine: Adaptive Action Sports - Amy Purdy" (2010)». Վերցված է 2012-04-04-ին.
- ↑ «Ability Magazine: X Games - Adaptive Sports" (2010)». Վերցված է 2012-04-04-ին.
- ↑ Smallwood, John. «In extreme sports, the X-factor is death». Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 11-ին.
- ↑ Kennedy, Bruce. «Recent deaths draw attention to extreme sports». Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 11-ին.(չաշխատող հղում)
- ↑ Willig, Carla (2008). «A Phenomenological Investigation of the Experience of Taking Part in 'Extreme Sports'». Journal of Health Psychology. 13 (5): 690–702. doi:10.1177/1359105307082459. PMID 18519442. S2CID 1533848.
- 1 2 Brymer, E. & Schweitzer, R. (2013) [2012]. «Extreme sports are good for your health: A phenomenological understanding of fear and anxiety in extreme sport». Journal of Health Psychology. 18 (4): 477–487. doi:10.1177/1359105312446770. PMID 22689592. S2CID 45943617. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-08-30-ին. Վերցված է 2017-08-30-ին.
- ↑ Globus, S (1997). «X-games: Are you equipped for the extreme? (high-risk sports)». Current Health 2.
- ↑ Buckley, Ralf C. (2018 թ․ հունիսի 29). «To Analyze Thrill, Define Extreme Sports». Frontiers in Psychology. 9: 1216. doi:10.3389/fpsyg.2018.01216. PMC 6066573. PMID 30087633.
- ↑ «Most dangerous extreme sports: Risk your life for a thrill?». AWE365. 2019 թ․ հունվարի 30.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Willig, Carla (2008). «A Phenomenological Investigation of the Experience of Taking Part in 'Extreme Sports'». Journal of Health Psychology. 13 (5): 690–702. doi:10.1177/1359105307082459. PMID 18519442. S2CID 1533848.
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էքստրեմալ մարզաձևեր» հոդվածին։ |
| ||||||
