Էրիկ Վիշաուս

Էրիկ Վիշաուս;
Ծնվել է	հունիսի 8, 1947 (79 տարեկան)
Ծննդավայր	Սաութ Բենդ, Ինդիանա, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն	ԱՄՆ
Կրոն	կաթոլիկություն
Կրթություն	Եյլի համալսարան, Նոտր Դամ համալսարան և John Carroll Catholic High School?
Մասնագիտություն	կենսաբան, գենետիկ և համալսարանի դասախոս
Աշխատատու	Փրինսթոնի համալսարան և Դյուքի համալսարան
Պարգևներ և ; մրցանակներ	; Genetics Society of America Medal? Ուիլբուր Քրոսի մեդալ Keith R. Porter Lecture? և Mendel Medal?
Անդամություն	ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Մոլեկուլային կենսաբանության եվրոպական կազմակերպություն և Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն
	Eric F. Wieschaus Վիքիպահեստում

Էրիկ Ֆրենսիս Վիշաուսը (հունիսի 8, 1947(1947-06-08)^[1]^[2], Սաութ Բենդ, Ինդիանա, ԱՄՆ) ամերիկացի էվոլյուցիոն զարգացման կենսաբան է և 1995 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

Վաղ կյանք

Վիշաուսը ծնվել է Սաութ Բենդում, Ինդիանա, նա սովորել է Բիրմինգհեմի, Ալաբամա, Ջոն Քերոլի անվան կաթոլիկական ավագ դպրոցում, այնուհետ ընդունվել է Նոտր Դամի համալսարան, որտեղ կենսաբանության բակալավրի աստիճան է ստացել և Եյլի համալսարան՝ կենսաբանության, դոկտորական աստիճան ստանալու։

Գիտական կարիերա

1978 թվականին նա Գերմանիայի Հայդելբերգ քաղաքի Եվրոպական մոլեկուլային կենսաբանության լաբորատորիայում իր առաջին անկախ աշխատանքին անցավ, իսկ 1981 թվականին Հայդելբերգից տեղափոխվեց ԱՄՆ-ի Փրինսթոնի համալսարան։^[9]^[10]

Նրա հետազոտությունների մեծ մասը կենտրոնացած է եղել Drosophila melanogaster մրգային ճանճի էմբրիոգենեզի վրա, մասնավորապես՝ Drosophila-ի վաղ սաղմում տեղի ունեցող նախշերի ձևավորման վրա։ Այս փուլերում սաղմի կողմից օգտագործվող գենային արգասիքների մեծ մասն արդեն առկա է չբեղմնավորված ձվաբջջում և արտադրվել է մայրական տրանսկրիպցիայի միջոցով՝ օոգենեզի ընթացքում։ Սակայն գենային արգասիքների փոքր քանակություն մատակարարվում է տրանսկրիպցիայի միջոցով հենց սաղմի մեջ։ Նա կենտրոնացել է այս «զիգոտ» ակտիվ գեների վրա, քանի որ կարծում է, որ դրանց տրանսկրիպցիայի ժամանակային և տարածական օրինաչափությունը կարող է ապահովել սաղմնային զարգացման բնականոն հաջորդականությունը կարգավորող ազդակները։ Էրիկ Վիշաուսը պատահական իրադարձություններով սաղմնային մահացությունը ստուգելու համար իրականացրել է յուրաքանչյուր քրոմոսոմի վրա բոլոր հնարավոր մուտացիաների հագեցումը:^[11] Գիտության այս ամբողջությունը վերջապես ավարտվեց Հայդելբերգի էկրանով։^[10]^[12]

1995 թվականին նա, Էդվարդ Լյուիսի և Քրիստիանե Նյուսլեյն-Ֆոլհարդի հետ համատեղ արժանացել է Նոբելյան մրցանակի ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության ոլորտում՝ սաղմնային զարգացման գենետիկական վերահսկողության բացահայտման իրենց աշխատանքի համար։^[13]^[14]^[15]^[16]

Անձնական կյանք

Նա ունի երեք դուստր և ամուսնացած է մոլեկուլային կենսաբան Գերտրուդ Շյուպբախի հետ:

Վիշաուսը աթեիստ է և Լուիզիանայի գիտական կրթության մասին օրենքը չեղյալ համարելու 2007 թվականի միջնորդագիրը ստորագրող 77 Նոբելյան մրցանակակիրներից մեկն է։^[17]^[18]

Ծանոթագրություններ

1 2 Encyclopædia Britannica
1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1
↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1995 — Nobel Foundation.
↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
↑ https://gsas.yale.edu/documents/wilbur-cross-medalists-1966-2023-year
↑ https://genetics.org.uk/medals-and-prizes/genetics-society-medals-and-lectures/mendel-medal/
↑ Notable Names Database — 2002.
↑ Կաղապար:Nobelprize
1 2 Wieschaus, E.; Nüsslein-Volhard, C. (2016). «The Heidelberg Screen for Pattern Mutants of Drosophila: A Personal Account». Annual Review of Cell and Developmental Biology. 32: 1–46. doi:10.1146/annurev-cellbio-113015-023138. PMID 27501451.
↑ Connor, S. (1995), «Nobel prize given for work on fruit flies», BMJ (published 1995 թ․ հոկտեմբերի 21), vol. 311, no. 7012, էջ 1044, doi:10.1136/bmj.311.7012.1044, PMC 2551360, PMID 7580653
↑ St Johnston, D. (2002). «The art and design of genetic screens: Drosophila melanogaster». Nature Reviews. Genetics. 3 (3): 176–88. doi:10.1038/nrg751. PMID 11972155. S2CID 6093235.
↑ Gruenbaum, J. (1996), «[Nobel prize winners in medicine—1995]», Harefuah (published 1996 թ․ հունիսի 2), vol. 130, no. 11, էջեր 746–748, PMID 8794677
↑ Blum, H. E. (1995), «[The 1995 Nobel Prize for medicine]», Dtsch. Med. Wochenschr. (published 1995 թ․ դեկտեմբերի 22), vol. 120, no. 51–52, էջեր 1797–800, doi:10.1055/s-0029-1234219, PMID 8549267, S2CID 260117108
↑ Molven, A. (1995), «1995 Nobel Prize in physiology and medicine. The mystery of fetal development», Tidsskr. Nor. Laegeforen. (published 1995 թ․ դեկտեմբերի 10), vol. 115, no. 30, էջեր 3712–3, PMID 8539733
↑ Cohen, B. (1995), «Nobel committee rewards pioneers of development studies in fruitflies», Nature (published 1995 թ․ հոկտեմբերի 12), vol. 377, no. 6549, էջ 465, Bibcode:1995Natur.377..465C, doi:10.1038/377465a0, PMID 7566128
↑ Lau, Tatiana (2007 թ․ ապրիլի 17). «Nobel-winning professor tells story of his own life in religion, science». The Daily Princetonian. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 21-ին.
↑ «77 Nobel Laureates Call for a Repeal of the LSEA | Repealing the Louisiana Science Education Act». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 28-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 7-ին.

[_6c22b090beed4e6f-1] 1 2 Encyclopædia Britannica

[_d91c43daa2269dc5-2] 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_f8d91bec1a4a3664-3] Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1

[_06740f5023d69c9b-4] The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1995 — Nobel Foundation.

[_91240182028fc537-5] Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.

[_def7778acf417d23-6] ttps://gsas.yale.edu/documents/wilbur-cross-medalists-1966-2023-year

[_e3c09d53591769b3-7] ttps://genetics.org.uk/medals-and-prizes/genetics-society-medals-and-lectures/mendel-medal/

[_61bfe74cfb9c37b8-8] Notable Names Database — 2002.

[9] Կաղապար:Nobelprize

[ew16-10] 1 2 Wieschaus, E.; Nüsslein-Volhard, C. (2016). «The Heidelberg Screen for Pattern Mutants of Drosophila: A Personal Account». Annual Review of Cell and Developmental Biology. 32: 1–46. doi:10.1146/annurev-cellbio-113015-023138. PMID 27501451.

[11] Connor, S. (1995), «Nobel prize given for work on fruit flies», BMJ (published 1995 թ․ հոկտեմբերի 21), vol. 311, no. 7012, էջ 1044, doi:10.1136/bmj.311.7012.1044, PMC 2551360, PMID 7580653

[stj-12] St Johnston, D. (2002). «The art and design of genetic screens: Drosophila melanogaster». Nature Reviews. Genetics. 3 (3): 176–88. doi:10.1038/nrg751. PMID 11972155. S2CID 6093235.

[13] Gruenbaum, J. (1996), «[Nobel prize winners in medicine—1995]», Harefuah (published 1996 թ․ հունիսի 2), vol. 130, no. 11, էջեր 746–748, PMID 8794677

[14] Blum, H. E. (1995), «[The 1995 Nobel Prize for medicine]», Dtsch. Med. Wochenschr. (published 1995 թ․ դեկտեմբերի 22), vol. 120, no. 51–52, էջեր 1797–800, doi:10.1055/s-0029-1234219, PMID 8549267, S2CID 260117108

[15] Molven, A. (1995), «1995 Nobel Prize in physiology and medicine. The mystery of fetal development», Tidsskr. Nor. Laegeforen. (published 1995 թ․ դեկտեմբերի 10), vol. 115, no. 30, էջեր 3712–3, PMID 8539733

[16] Cohen, B. (1995), «Nobel committee rewards pioneers of development studies in fruitflies», Nature (published 1995 թ․ հոկտեմբերի 12), vol. 377, no. 6549, էջ 465, Bibcode:1995Natur.377..465C, doi:10.1038/377465a0, PMID 7566128

[17] Lau, Tatiana (2007 թ․ ապրիլի 17). «Nobel-winning professor tells story of his own life in religion, science». The Daily Princetonian. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 21-ին.

[18] «77 Nobel Laureates Call for a Repeal of the LSEA | Repealing the Louisiana Science Education Act». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 28-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 7-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

Վաղ կյանք

Գիտական ​​կարիերա

Անձնական կյանք

Ծանոթագրություններ

Գիտական կարիերա