Էրիկ Սոլհեյմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էրիկ Սոլհեյմ
բոքմալ Erik Solheim
Erik Solheim.jpg
Ծնվել էհունվարի 18, 1955(1955-01-18)[1] (64 տարեկան)
ԾննդավայրՕսլո, Նորվեգիա[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Norway.svg Նորվեգիա
ԿրթությունՕսլոյի համալսարան
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և դիվանագետ
Զբաղեցրած պաշտոններՄիջազգային զարգացման նախարար[1], Կլիմայի և շրջակա միջավայրի նախարար[1], Նորվեգիայի խորհրդարանի անդամ[1], Նորվեգիայի խորհրդարանի անդամ[1] և Նորվեգիայի խորհրդարանի անդամ[1]
Քաղաքական կուսակցությունՍոցիալիստական ձախ կուսակցություն[1] և Green Party?[2]
Պարգևներ և
մրցանակներ
Տարվա եվրոպացի և «Երկրի չեմպիոններ» մրցանակ
Erik Solheim Վիքիպահեստում

Էրիկ Սոլհեյմ (նորվ.՝ Erik Solheim, հունվարի 18, 1955(1955-01-18)[1], Օսլո, Նորվեգիա[1]), նորվեգացի քաղաքական գործիչ, ներկայացնում է Նորվեգիայի Սոցիալիստական ձախ կուսակցությունը, 2007-2012 թվականներին շրջակա միջավայրի նախարար, 2005-2012 թվականներին` Միջազգային զարգացման նախարար: Ճանաչում է ձեռք բերել որպես նորվեգացի էմիսար և Շրի Լանկայում քաղաքական պատերազմի խաղաղ գործընթացի կազմակերպման միջազգային միջնորդ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է իրավաբանի և տպագրության ոլորտում աշխատողի ընտանիքում: Ավարտելով Օսլոյի եկեղեցական դպրոցը` զորակոչվել է Նորվեգիայի թագավորական ռազմա-օդային ուժեր ծառայելու: 1974-1975 թվականներին Բուդյո բազայում ծառայել է հակաօդային պաշտպանությունում: Օսլոյի համալսարանում ուսումնասիրել է պատմություն, սոցիոլոգիա և պոլիտոլոգիա: 1980 թվականին ավարտել է համալսարանը[3]: Ուսանողական տարիներին ձախերի շարժման ակտիվիստներից էր, 1977-1980 թվականներին գլխավորել է Սոցիալիստական ձախ կուսակցության երիտասարդական թևը: 1985-1987 թվականներին այդ կուսակցության քարտուղարն էր, իսկ 1987 թվականին ընտրվել է կուսակցության ներկայացուցիչ` փոխարինելով Թեո Կորիտզինսկուն:

Սոցիալիստական ձախ կուսակցության ղեկավարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորվեգիայի քաղաքականության մեջ հայտնի դառնալով` 1989 թվականին պառլամենտական ընտրություններում Սոլհեյմն ընտրվեց Ստորտինգում, իսկ նրա կուսակցությունը լավագույն արդյունքներ ունեցավ` ստանալով 17 պատգամավորական մանդատ 10,1 % ձայներով: Դրան հաջորդող 1993 և 1997 թվականների ընտրությունների արդյունքում Սոլհեյմը նորվեգական պառլամենտում ներկայացնում էր Օսլոյի շրջաններից մեկը: Սակայն Սոցիալիստական ձախ կուսակցության հաջողությունները սկսեցին մարել, իսկ առաջնորդը քննադատության էր ենթարկվում «աջերին» հարելու համար` ձգտելով մտնել կառավարության «կանաչ-կարմիր» կոալիցիա Նորվեգիայի բանվորական կուսակցության և Կենտրոնական կուսակցության հետ: Կուսակցության աջ և ձախ թևերի միջև տարաձայնություններն աճում են և 1997 թվականին Սոլհեյմը լքում է Սոցիալիստական ձախ կուսակցությունը, նրա փոխարեն ընտրվում է Կրիստին Հալվորսենը:

Բարեգործական գործունեություն Շրի Լանկայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էրիկ Սոլհեյմը Ստորտինգում

11 տարի պառլամենտական աշխատանքից հետո 2000 թվականին Սոլհեյմը նշանակվում է Նորվեգիայի Արտաքին գործերի նախարարության խորհրդատու` Շրի Լանկայում իրադրության գծով, որտեղ նրա երկիրը փորձում էր որպես միջնորդ հանդես գալ կղզում խաղաղ գործընթացի կարգավորման համար: 2002 թվականին Սոլհեյմի միջնորդությամբ զինադադար է լինում, դադարեցվում է Շրի Լանկայում քաղաքացիական պատերազմը[4]: 2002-2006 թվականներին նա զբաղվել է միջնորդությամբ` ընդմիջումներով այցելելով Կոլոմբո և Կիլինոչիում տամիլյան բազա:

2005 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Սոլհեյմը նշանակվում է Միջազգային զարգացման նախարար: Այս ձևով նա իր միջնորդական առաքելությունը սկսեց իրականացնել նոր որակով:

2006 թվականի հունվարին Շրի Լանկայում իրադրությունը վատանում է: Սոլհեյմը հանդիպում է Շրի Լանկայի Արտաքին գործերի նախարարի և ԱՄՆ-ի պետքարտուղարի տեղակալ Նիկոլաս Բյորնսի հետ, որից հետո բանակցություններ է վարում Շրի Լանկայի նախագահ Մախինդա Ռաջապակսեի հետ և ուղևորվում է կղզու հյուսիս ՏՈՏԻ (Թամիլ Իլամի ազատագրման վագրեր) առաջնորդի և Անտոն Բալասինգամի մոտ: Նրա այցը խաղաղության պահպանման համար շատ կարևոր էր[4]:

2006 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սոլհեյմը հայտարարեց, որ Շրի Լանկայի ղեկավարությունը և ՏՈՏԻ-ն համաձայն են «անպայման բանակցությունների», որը կկայանա Օսլոյում: Սակայն նրա հետևից երկու առաջնորդներն էլ հայտարարեցին, որ չեն պատրաստվում նման ձևաչափով բանակցություններ վարել:

Վերջնական արդյունքում Սոլհեյմի խաղաղատար առաքելությունը հաջողությամբ չպսակվեց, և Ռաջապակսեի ղեկավարությունը վերսկսեց ռազմական գործողությունները` սկսելով Չորրորդ իսլամական պատերազմը: 2010 թվականին Շրի Լանկայի և Նորվեգիայի միջև երկկողմանի հարաբերություններով սկսվեց զբաղվել Նորվեգիայի Արտքաին գործերի նախարար Յոնաս Ստյորեն: 2009 թվականին, երբ ղեկավարությունը հաղթանակ տարավ ՏՈՏԻ-ի նկատմամբ, Սոլհեյմը շարունակում է բարձրացնել մարդու իրավունքների և փոքրամասնությունների հարցերը, պնդելով, որ «Շրի Լանկան հեռու է խաղաղություն հաստատելուց», «կոնֆլիկտը լուծված չէ», իսկ «Շրի Լանկայի ղեկավարությունը պետք է ինքնավարություն տա թամիլներին»[5]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականին Էրիկ Սոլհեյմը ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրով նշվել է որպես «Երկրի չեմպիոն»` շրջակա միջավայրում կատարած ներդրումների և կլիմայական փոփոխությունների դեմ պայքարի համար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Էրիկ Սոլհեյմ հոդվածին