Էրիխ ֆոն Մանշտայն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էրիխ ֆոն Մանշտայն
Erich von Manstein
Bundesarchiv Bild 183-H01758, Erich v. Manstein.jpg
Գեներալ-ֆելդմարշալ Էրիխ ֆոն Մանշտայնը
1887, նոյեմբերի 241973, հունիսի 10
ԾննդավայրԲեռլին, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն
Մահվան վայրԻքինգ, Բավարիա, ԳՖՀ
ԳերեզմանՍտորին Սաքսոնիա
ՔաղաքացիությունԳերմանիա Երրորդ Ռայխ
ԶորատեսակԳերմանական կայսրական բանակ
Ծառայության տարիներ1906-1944
ԿոչումԳեներալ-ֆելդմարշալ
Հրամանատարն էրQ4031814?, 11th Army?, Army Group Don? և Army Group South?
Մարտեր/
պատերազմներ
Առաջին աշխարհամարտ
Երկրորդ աշխարհամարտ
Բարբարոսա
Ստալինգրադի ճակատամարտ
Կուրսկի ճակատամարտ
Ֆրանսիայի գրավում
Լեհաստանի գրավում
ՊարգևներRibbon of Knight's Cross of the Iron Cross.png Планка железного креста 1 класс.png D-PRU EK 1914 2 Klasse BAR.svg Friedrich Order.png D-PRU Hohenzollern Order BAR.svg Hanseatic Cross from Hamburg ribbon bar.png Лента нагрудного знака за ранение - Чёрный (1939).svg DEU Ehrenkreuz des Weltkrieges Frontkaempfer BAR.svg DEU Ostmedaille BAR.svg Long.Serv.Naziarmy.png Order of Michael the Brave ribbon.svg
ՍտորագրությունErich von Manstein signature.svg

Էրիխ ֆոն Մանշտայն (գերմ.՝ Erich von Manstein, նոյեմբերի 24, 1887, Բեռլին, Պրուսիայի թագավորությունհունիսի 10, 1973, Իքինգ, Բավարիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[Ն 1], գերմանացի գեներալ-ֆելդմարշալ, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների մասնակից։

Գեներալ-ֆելդմարշալ Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգի եղբորորդին է։ Առավել հայտնի է եղել որպես ստրատեգ և ոչ գերմանական գեներալական կազմի (գեներալիտետի) ֆորմալ առաջնորդ[2]: Եղել է Գերդ ֆոն Ռունդշտեդտի հրամանատարության գտնվող «Հարավ» բանակային խմբի շտաբի պետը և 1939 թվականին մասնակցել է Լեհաստանի գրավմանը։

Նա առաջադրել է Ֆրանսիա ներխուժելու հիմնական պլանի մտահղացումը։ 1944 թվականին պաշտոնից ազատվել է Երրորդ Ռայխի ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերի հետ շարունակ տարաձայնությունների պատճառով։ Պատերազմի ավարտից հետո դատապարտվել է բրիտանական դատարանի կողմից՝ 18 տարի ազատազրկմամբ։ 1953 թվականին բանտից ազատվել է՝ առողջական խնդիրերի պատճառով։

Դրանից հետո Արևմտյան Գերմանիայում աշխատել է որպես ռազմական խորհրդական։

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Բեռլինում՝ գերմանացի գեներալ Ֆրից Էրիխ ֆոն Լևինսկիի ընտանիքում։ Ծնվելու պահից հետո միանգամից որդեգրվել է գեներալ Գեորգ ֆոն Մանշտայնի կողմից, ով եղել է Ալբրեխտ Գուստավի որդին։

Երբ ծնվել է Էրիխը, գեներալ Լևինսկին հեռագիր է ուղարկել Մանշտայնին և այնտեղ գրել.

Aquote1.png Դուք ունեք տղա: Մայրը և երեխան իրենց լավ են զգում: Շնորհավորում եմ
- Գեներալ Լևինսկիի հեռագրից
Aquote2.png


Մանշտայնի 16 տոհմական հաջորդական նախնինները եղել են պրուսա-գերմանական կամ ռուսական բանակի գեներալներ: 1900-1902 թվականներին Էրիխը սովորել է կադետական դպրոցում, 1902-ից 1906 թվականներին՝ ռազմական ուսումնարանում:

1906 թվականի մարտից ծառայել է 3-րդ պրուսիական հետևակային գվարդիական գնդում՝ ֆենրիխի կոչումով։ 1907 թվականին ստացել է գերմանական բանակի լեյտենանտի կոչում: 1913-1914 թվականներին եղել է ազատ ունկնդիր ռազմական ակադեմիայում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1914 թվականի հուլիսի 28-ին բռնկված Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Էրիխը եղել է 2-րդ գվարդիական պահեստային գնդի գումարտակի համհարզը (ադայուտանտ)՝ լեյտենանտի կոչումով։

Կռվել է Բելգիայում, ապա նաև Էստոնիայում, Սերբիայում և Լեհաստանում, որտեղ էլ 1914 թվականի նոյեմբերին ծանր վնասվել է։

1915 թվականին ստանում է կապիտանի կոչում։ Ծառայել է համհարզ 12-րդ բանակի շտաբում, իսկ հետո՝ 2-րդ և 1-ին գենշտաբերում՝ որպես սպա։

Վերդենի ճակատամարտից հետո (1916, փետրվարի 21–դեկտեմբերի 18) եղել է 4-րդ հեծելազորային դիվիզիայի զորահրամանատարը։ 1918 թվականի մայիսին զբաղեցրել է նույն պաշտոնը 213-րդ հարվածային հետևակային դիվիզիայում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո (նոյեմբերի 11, 1918) պարգևատրվել է Երկաթե խաչով, 1-ին (հոկտեմբեր, 1914) և երկրորդ աստիճանի (նոյեմբերի, 1915), ինչպես նաև Պրուսիայի ասպետական խաչով (1918)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևմտյան ճակատ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեհաստանի պատերազմի ընթացքում (1939 թվական, սեպտեմբեր-հոկտեմբեր) եղել է «Հարավ» բանակային խմբի շտաբի պետը՝ գեներալ-լեյտենանտի կոչումով։

Ստացել է 1-ին և 2-րդ աստիճանի երկաթե խաչի պարգև (Կրկնակի)։ 1940 թվականի փետրվարից եղել է 38-րդ բանակային կորպուսի զորահրամանատարը՝ հետևազորի գեներալի կոչումով (1940 թվականի հունիսի 1-ից)։

Հենց Մանշտայնը առաջարկեց այն միտքը, որ անհրաժեշտ է տանկային հարված հասցնել Արդենյան լեռների ուղղությամբ։

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Իրական անուն և ազգանուն՝ Ֆրիդրիխ ֆոն Լևինսկի: Ծնվել է Բեռլինում՝ գեներալի ընտանիքում: Ծնված պահից որդեգրվել է հարուստ հողատեր Գեորգ ֆոն Մանշտայնի կողմից, քանի որ իրական և որդեգիր մայրերը եղել են հարազատ քույրեր, որոնցից վերջինս անպտուղ էր[1]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Էրիխ ֆոն Մանշտայն» կենսագրական տեղեկատու գերմանացի ֆաշիստի մասին
  2. Ս. Միտչեմ, Ջ. Մյուլլեր, Երրորդ Ռայխի զորահրամանատարներ — Սմոլենսկ. Ռուսիչ, 1995. — 480 էջ. — (Տիրենիա). — 10 000 օ., էջ 332 — ISBN 5-88590-287-9.