Էրիգոնե (դիցաբանություն)
| Էրիգոնե | |
|---|---|
| Տեսակ | Հին հունական դիցաբանության կերպար |
| Սեռ | իգական |
| Հայր | Aegisthus? |
| Մայր | Կլիթեմնեստրա |
| Կողակից | Օրեստես |
| Զավակներ | Penthilus? |
Էրիգոնե (հին հունարեն՝ Ἠριγόνη ) հին հունական դիցաբանության միկենական շրջանի հերոսուհի, Էգիսփի և Կլիտեմնեստրայի դուստրը։ Առասպելի տարբեր տարբերակներում փորձել է վրեժ լուծել իր ծնողներից իր խորթ եղբոր՝ Օրեսթեսից՝ դառնալով նրա կինը և Տիսամենոսի կամ Պենփիլոսի մայրը։
Առասպելաբանության մեջ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էրիգոնեն պատկանել է Պելոպիդների դինաստիային, որը թագավորել է Միկենայում։ Տրոյական պատերազմի ժամանակ Կլիտեմնեստրան դարձել է իր ամուսնու զարմիկի և երդվյալ թշնամու՝ Էգիստոսի սիրուհին։ Այս հարաբերությունից ծնվել են Էրիգոնեն և Ալետեն։ Սիրահարները սպանել են Ագամեմնոնին, բայց մի քանի տարի անց Օրեսթեսը սպանել է նրանց։ Առասպելի մեկ տարբերակում եղել է Էրիգոնեն մեղադրում իր խորթ եղբորը սպանության մեջ Աթենքի Արեոպագոսի առջև, որտեղ նա փախել էր՝ փախչելով Էրինիեներից (այլ տարբերակներում դա արել է նրա մայրական կողմի պապը՝ Թինդարեոսը, կամ նա և Թինդարեոսը, կամ Էրինիեները[1])։ Քվեարկության հավասարության դեպքում դատավորները արդարեցրել են նրան, և Էրիգոնեն կախաղան է բարձրացվել[2]։ Հնագիտները կարծում են, որ այստեղ Էգիստոսի դուստրը շփոթվել է մեկ այլ Էրիգոնեի՝ Իկարոսի դստեր հետ, որը ինքնասպան է եղել, երբ հորը սպանել են հարբած հովիվները[3]։
Առասպելի մեկ այլ տարբերակում, մինչ Օրեստեսը թափառում էր տարբեր երկրներում, Էրիգոնեն մնաց Միկենայում՝ Ալետեսի հետ միասին, ով զավթեց թագավորական իշխանությունը։ Տավրիսից վերադառնալով՝ Օրեստեսը սպանեց Ալետեին և ցանկացավ նույնը անել նրա քրոջ հետ, բայց աստվածուհի Արտեմիսը առևանգեց նրան և դարձրեց իր քրմուհին Ատտիկայում[4]։ Որոշ աղբյուրներ պնդում են, որ Էրիգոնեն դարձել է Օրեստեսի կինը և ծնել նրա որդուն՝ Տիսամենոսին (այլընտրանքային տարբերակով՝ սա Հերմիոնեի որդին է):[5][6]
Մշակույթում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Աղբյուրներում նշվում են «Էրիգոնե» կոչվող ողբերգությունները, որոնք գրել են Սոֆոկլեսը, Ֆիլոկլեսը, Կլեոֆոնը, Ֆրինիքոսը, Լյուսիուս Ակտիուսը, Կվինտուս Տուլլիուս Ցիցերոնը։ Այս բոլոր ստեղծագործությունների տեքստերը լիովին կորել են, ուստի անհասկանալի է մնում, թե որ պիեսներն են նվիրված Էգիստոսի դստերը, իսկ որոնք՝ Իկարիոսի դստերը։ Պսևդո-Հիգինոսի «Ֆաբուլայում» առասպելի տարբերակներից մեկի ներկայացումը կարող է լինել Լիկոֆրոնի ողբերգության վերապատմումը[2]:
Անրի-Ժոզեֆ Պերոտենի կողմից 1876 թվականին հայտնաբերված (163) Էրիգոնե աստերոիդը անվանակոչվել է անվան երկու կրողներից մեկի պատվին[7]:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Аполлодор, 1972, VI, 25
- 1 2 Escher, 1907
- ↑ Гигин, 2000, Мифы, 119, прим
- ↑ Гигин, 2000, Мифы, 122
- ↑ Аполлодор, 1972, VI, 28
- ↑ Ботвинник, 1988
- ↑ Schmadel, Lutz D. Dictionary of Minor Planet Names. — Fifth Revised and Enlarged Edition. — B., Heidelberg, Ն. Յ.: Springer, 2003. — P. 30. — ISBN 3-540-00238-3