Էրազմ Ռոտերդամցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Էրազմ Ռոտերդամցի
Erasmus Roterodamus
Holbein-erasmus.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 28, 1466[1][2][3] Ռոտերդամ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ[1][3]
Մահացել էհուլիսի 12, 1536[4][5] (69 տարեկան) Բազել, Շվեյցարիա[1]
բնական մահով
ԳերեզմանԲազելի տաճար
ՔաղաքացիությունFlag of Cross of Burgundy.svg Seventeen Provinces
ԴավանանքՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
ՈւղղությունՎերածննդի դարաշրջանի փիլիսոփայություն
Մասնագիտությունթարգմանիչ, փիլիսոփա, աստվածաբան, ուսուցիչ, ակնարկագիր, աստվածաշնչի թարգմանիչ, գրող, Lady Margaret's Professor of Divinity, latinist, քահանա և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Լյովենի Հին համալսարան
Գործունեության ոլորտՔրիստոնեական փիլիսոփայություն և Վերածննդի հումանիզմ
Ալմա մատերՓարիզի համալսարան, Քուինս Քոլեջ, Քեմբրիջի համալսարան, Թուրինի համալսարան և Քոլեջ դե Մոնտաիգու[6]
Գիտական աստիճանաստվածաբանության դոկտոր (1506)
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[7] և հոլանդերեն
Գիտական ղեկավարJan Standonck?[8] և Alexander Hegius von Heek?[9]
Եղել է գիտական ղեկավարWolfgang Capito?[10] և Jacob Milich?[11]
Ազդվել էէպիկուրիզմ, Կիկերոն և Ջովաննի Պիկո Դելլա Միրանդոլա
ՈւսուցիչAlexander Hegius von Heek?[6], Jan Standonck?, John Colet? և George Hermonymus?
ԱշակերտներGabriel Mudaeus? և Richard Croke?
Desiderius Erasmus Վիքիպահեստում

Էրազմ Ռոտերդամցի (Desiderius Erasmus Roterodamus, հոկտեմբերի 28, 1466[1][2][3], Ռոտերդամ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ[1][3] - հուլիսի 12, 1536[4][5], Բազել, Շվեյցարիա[1]), նիդեռլանդական հումանիստական գրականության ամենաականավոր դեմքը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ռոտերդամ քաղաքում, ծագումով հոլանդացի էր, հոլանդական մի բյուրգերի «ապօրինի զավակը»։ Վաղ հասակից, զրկվելով ծնողներից` նա ստիպված է լինում վանք մտնել թե՛ իր գոյությունը պահպանելու, թե՛ ուսումը շարունակելու նպատակով։ Այստեղ նա մնում է մոտ երկու և կես տարի։ Նա ամբողջ ժամանակը նվիրում է ուսման գործին, սովորում է դասական լեզուներ և ուսումնասիրում հին հունական ու հռոմեական գրողների գործերը։ Վանքից դուրս գալով` 1496-ին ուսումը շարունակելու նպատակով գնում է Փարիզ։ Այնուհետև սկսում է ճանապարհորդություններ կատարել Եվրոպայում, լինում է իր հայրենքում, Նիդերլանդներում, Իտալիայում, ապա անցնում է Անգլիա։ Քեմբրիջի համալսարանում դասավանդում է հունարեն և աստվածաբանություն։ Ծանոթանում է Թոմաս Մորի հետ և դառնում նրա ամենամոտ բարեկամներից մեկը։

Վերադառնալով Անգլիայից` նա ապրում է Գերմանիայում, մի քանի տարի ծառայում է Կառլոս V-ի պալատում։ Կյանքի վերջին տարիներին անցկացնում է Շվեյցարիայում, որտեղ էլ մահանում է[12]։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Գովք հիմարության» (թարգմանվել է հայերեն Վահե Միքայելյանի կողմից[13])
  • «Դատողություն կամքի ազատության մասին»
  • «Քրիստոնյա մարտիկի զենքը»

Էրազմ Ռոտերդամցին հայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գովք հիմարության, Ե., Հայպետհրատ, 1964, 343 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Վ. Միքայելյան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Эразм Роттердамский // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 http://webdept.fiu.edu/~mirandas/bios1535.htm#Erasmus
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Houbraken A. Desiderius Erasmus // De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen (նիդերլ.)Arnold Houbraken, 1718. — P. 17.
  4. 4,0 4,1 4,2 http://www.biografischportaal.nl/persoon/29366356
  5. 5,0 5,1 5,2 BeWeB
  6. 6,0 6,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Mirabile: Digital Archives for Medieval Culture (իտալ.)SISMEL – Edizioni del Galluzzo.
  8. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Հ. Մամիկոնյան (1961)։ Արտասահմանյան գրականության պատմություն (վերածննության դարաշրջան)։ Երևան: Հայպետուսմանկհրատ։ էջ 243 
  13. Գովք հիմարության։ [Վեպ] / Է. Ռոտերդամցի; Թարգմ.՝ Վ. Միքայելյան; Ծանոթագր.՝ Լ. Պինսկի; Խմբ.՝ Ի. Կարումյան. - Երևան։ Հայպետհրատ, 1964. - 343 էջ։
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են