Jump to content

Էսկիլսթունա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
Էսկիլսթունա
շվեդ.՝ Eskilstuna
ԵրկիրՇվեդիա Շվեդիա
Հիմնադրված է1659 թ.
Մակերես2919±0,5 հեկտար
ԲԾՄ26±1 մետր
Բնակչություն70 342 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2020)[1]
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ016-710
Փոստային դասիչ630 03 - 638 21
Պաշտոնական կայքeskilstuna.se
Էսկիլսթունա (Շվեդիա)##
Էսկիլսթունա (Շվեդիա)

Էսկիլսթունա[2] (Eskilstunaշվեդերեն արտասանություն: [ˈɛ̂sːkɪlsˌtʉːna] ( )), քաղաք Շվեդիայի Սյոդերմանլանդ շրջանում՝ Ելմարեն և Մելարեն լճերն իրար կապող Էսկլիսթունաոն գետի ափերին։ Ունի օդանավակայան, երկաթուղային կայարան։ Քաղաքի միջով է անցնում եվրոպական E20 ավտոերթուղին։ Բնակավայրն զբաղեցնում է 31,05 քառակուսի կիլոմետր տարածք[3]։ Վարչական կենտրոնն է նույնանուն համայնքի, որի բնակչության թվաքանակը 2015 թվականի տվյալներով եղել է 100․092, բուն քաղաքինը՝ 67․359[3]։ Ընդ որում՝ բնակիչների մեջ զգալի է ազգությամբ ֆինների թիվը[4]։

Ժողովրդագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
1800 1850 1900 1950 2000 2010[5]
Բնակչ․[6] 1 341 3 961 13 663 53 363 88 404 96 311

2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով Էսկիլսթունայի համայնքի բնակչության թվաքանակը եղել է 106․859․ այդ ցուցանիշով Շեդիայում զբաղեցրել է 15-րդ տեղը[7]։

1659 թվականին Կարլ X Գուստավ թագավորը Էսկլիսթունային քաղաքի կարգավիճակ է շնորհել։ Այդ տարիներին այստեղ գործել են զինագործական մանուֆակտուրաներ, որոնք թնդանոթներ ու հրացաններ են արտադրել։ Տարիների ընթացքում քաղաքի տնտեսության կարևորագույն ճյուղերը դարձել են մետալուրգիան և պողպատաձուլությունը։ Ներկայումս Էսկլիսթունայում գործում են Վոլվո կոնցեռնի մի շարք ստորաբաժանումներ, այդ թվում՝ «Volvo Construction Equipment»-ի Volvo CE Component-ը, Վոլվոյի շինտեխնիկայի պահեստամասերի կենտրոնական պահեստը, հաճախորդների սպասարկման կենտրոնը, Մունկտել թանգարանը։ Արդյունաբերական խոշոր ձեռնարկություններից է նաև Ալֆա Լավալ ֆիրմայի սեպարատորների արտադրության գործարանը։

Էսկիլսթունայում են տեղակայված Մելարդալենյան համալսարանի որոշ մասնաշենքեր։ Վոլվոյի Մունկտել թանգարանի հարևանությամբ է գտնվում արվեստների թանգարանը։ Քաղաքը համբավվել է նաև Parken Zoo կենդանաբանական այգով, որտեղ կարելի է տեսնել տարաշխարհիկ եզակի կենդանիներ՝ սպիտակ վագրեր, ասիական առյուծներ, ընձառյուծներ, կոմոդորյան վարաններ․․․

Քաղաքում գործող մարզական կառույցներից հիշատակության են արժանի հատկապես Տունավալլեն և Իսստադիոն մարզադաշտերը։

Էսկիլսթունային բնորոշ է խոնավ մայրցամաքայինից օվկիանոսայինին անցում կատարող կլիման։

Էսկլսթունա (2002–2022 averages; extremes since 1961)ի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 10.5
(50.9)
12.2
(54)
15.6
(60.1)
26.1
(79)
29.0
(84.2)
32.0
(89.6)
36.2
(97.2)
35.1
(95.2)
28.1
(82.6)
21.5
(70.7)
16.9
(62.4)
11.3
(52.3)
36.2
(97.2)
Միջին բարձր °C (°F) 0.2
(32.4)
1.2
(34.2)
5.6
(42.1)
11.7
(53.1)
17.1
(62.8)
21.3
(70.3)
23.7
(74.7)
22.2
(72)
17.1
(62.8)
10.3
(50.5)
5.4
(41.7)
1.7
(35.1)
11.46
(52.64)
Միջին օրական °C (°F) −2.8
(27)
−2.3
(27.9)
1.3
(34.3)
5.8
(42.4)
11.0
(51.8)
15.2
(59.4)
17.7
(63.9)
16.6
(61.9)
12.1
(53.8)
6.6
(43.9)
2.8
(37)
−1.2
(29.8)
6.9
(44.42)
Միջին ցածր °C (°F) −5.7
(21.7)
−5.5
(22.1)
−3.1
(26.4)
−0.2
(31.6)
4.8
(40.6)
9.1
(48.4)
11.6
(52.9)
10.6
(51.1)
7.1
(44.8)
2.8
(37)
0.2
(32.4)
−4.0
(24.8)
2.31
(36.15)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −29.5
(−21.1)
−32.2
(−26)
−23.8
(−10.8)
−11.7
(10.9)
−7.2
(19)
−1.7
(28.9)
2.9
(37.2)
0.7
(33.3)
−6.2
(20.8)
−11.6
(11.1)
−21.1
(−6)
−32.2
(−26)
−32.2
(−26)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 40.2
(1.583)
31.9
(1.256)
23.7
(0.933)
27.2
(1.071)
44.7
(1.76)
64.2
(2.528)
62.3
(2.453)
73.5
(2.894)
40.4
(1.591)
56.9
(2.24)
48.0
(1.89)
43.9
(1.728)
556.9
(21.927)
Աղբյուր #1: SMHI Open Data[8]
Աղբյուր #2: SMHI Open Data[9]

Եվրոպական գործընկերություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էսկիլսթունան Եվրոքաղաքների ցանցի անդամ է[10]։

Քույր քաղաքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. Statistiska tätorter 2018 – befolkning, landareal, befolkningstäthetStatistics Sweden, 2021.
  2. Svensk-rysk ordbok : Шведско-русский словарь Արխիվացված 2018-08-24 Wayback Machine (1959).
  3. 3,0 3,1 «Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010» [Urban areas' land area, population and inhabitants per km2 2005 and 2010] (շվեդերեն). Statistics Sweden. 2011 թ․ դեկտեմբերի 14. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 27-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 10-ին.
  4. «Ruotsinsuomalaiset» [Swedish Finns]. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 20-ին.
  5. «Befolkning - Eskilstuna kommun» [Population - Eskilstuna municipality]. www.eskilstuna.se (շվեդերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 12-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 11-ին.
  6. Johannesson, Gösta (1978). Från köpstad till storkommun [From market town to large municipality]. Stockholm: Natur & kultur. էջ 141.
  7. «Folkmängd, topp 50» [Population, top 50]. Statistiska Centralbyrån (շվեդերեն). Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին.
  8. «SMHI Open Data» (շվեդերեն). Swedish Meteorological and Hydrological Institute.
  9. «Ladda ner meteorologiska observationer; SMHI» [Download meteorological observations; SMHI] (շվեդերեն). SMHI. 2023 թ․ հունվարի 30.
  10. «Eurotowns». eurotowns.org.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էսկիլսթունա» հոդվածին։