Էպիկենտրոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Երկրաշարժի հիպոկենտրոնի ուղիղ վերևում էպիկենտրոնը կոչվում է նաև օջախ
Երրորդականացում

էպիկենտրոն[1], երկրագնդի մակերեսի մաս, որը գտնվում է հիպոկենտրոնի կամ օջախի վերևում։ Մաս, որտեղ երկրաշարժ կամ ստորգետնյա պայթյուն է առաջանում։

Մակերեսային վնասներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ երկրաշարժերի դեպքում ամենալուրջ վնասները կրում են էպիկենտրոնին հարող շրջանները, բայց երկրային հոսքի խզվածքների երկարությունը կարող է իսկապես լինել ավելի երկար և տարածվել ողջ մակերևույթի վրա։ Օրինակ, այդպիսին էր 2002 թվականին Ալյասկայում տեղի ունեցած Դենալի՝ 7.9 մագնիտուդ հզորությամբ երկրաշարժը, որի կենտրոնը խզման արևմտյան վերջնամասում էր, բայց մեծագույն վնասները արևելյան վերջնամասից մոտ 330 կիլոմետր հեռու էին[2]։

Էպիկենտրոնային հեռավորություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրաշարժի ընթացքում սեյսմիկ ալիքները տարածվում են հիպոկենտրոնից բոլոր ուղղություններով։ Սեյսմիկ ստվերից դուրս կարող են ի հայտ գալ երկու տիպի ալիքներ՝ երկայնական (P) և լայնական (S) ալիքներ։ Քանի որ նրանք ունեն տարբեր արագություններ, երկրի վրայով նրանք անցնում են տարբեր ժամանակներում։ Երկրաբանները կարող են հաշվարկել ժամանակային տարբերությունը և հեռավորությունը ժամանակային շարժման գրաֆիկում, որում (P) և (S) ալիքներն ունեն միևնույն բաժանումը մինչև երկրաշարժի էպիկենտրոն։ Այդ հեռավորությունը կոչվում է էպիկենտրոնային հեռավորություն։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Oxford English Dictionary: "The point over the centre: applied in Seismol. to the outbreaking point of earthquake shocks."
  2. Fuis Gary, Wald, Lisa։ «Rupture in South-Central Alaska—The Denali Fault Earthquake of 2002»։ USGS։ Վերցված է 2008-04-20